THE LITTLE MERMAID (RE-RELEASE)

The Little Mermaid (1989) is in vele opzichten een mijlpaal in de geschiedenis van Disney. Zo is het de laatste Disney-animatiefilm die volledig met de hand werd getekend, zonder de hulp van computers. Vierhonderd tekenaars werkten meer dan drie jaar lang aan de film; aan de twee minuten durende stormsequentie alleen al werd meer dan anderhalf jaar getekend. Misschien nog veel belangrijker is het feit dat The Little Mermaid de eerste animatiefilm was in meer dan vijftien jaar tijd die de kassa's weer deed rinkelen. In de loop van de jaren tachtig was de greep van Disney op de hegemonie in tekenfilmland steeds zwakker geworden. Films als The Black Cauldron (1985) en The Great Mouse Detective (1986) waren zowel flops bij de critici als bij het grote publiek en andere studio's maakten van de tijdelijke malaise bij Lake Buena Vista dankbaar gebruik om uit te pakken met schrale zoethouders als An American Tail (1986) en The Land Before Time (1988) en door de speelgoedindustrie gesponserde avondvullende reclamespots als Transformers: The Movie (1986), My Little Pony (1986) en de drie Troetelbeertjesfilms.

Het tij keerde met The Little Mermaid: critici én publiek waren dol op de kleine zeemeermin. Niet alleen de zaterdagmatinees waren uitverkocht, maar ook de voorstellingen later op de avond. De videorelease van The Little Mermaid brak alle records en de nieuwe Disney MGM Studio's in Walt Disney World Florida openden met meer succes dan gelijk welk ander park ooit voorheen. Disney wist zijn renaissance uit te bouwen tot een jaarlijks terugkerend filmevenement en met films als Beauty and the Beast (1992), Aladdin (1993) en The Lion King (1994) slaagden de Disneystudio's erin de scepter in tekenfilmland weer in eigen wateren te brengen.

Het geheim van The Little Mermaid? Een systematische terugkeer naar de roots van de oorspronkelijke Disneyklassiekers. Voor het eerst sinds Sleeping Beauty (1959) werd opnieuw een echt sprookje verfilmd en voor het eerst sinds The Jungle Book (1969) werd de film weer geconcipieerd als een musical met zowel narratieve songs (liedjes die het verhaal vooruit helpen) als showstoppers (songs die, zoals het woord zelf al zegt, de show even stilleggen). Voor de muziek werd een beroep gedaan op het team van Alan Menken en Howard Ashman, dat eerder al een werelsucces had gescoord met de off-Broadway sleeperhit Little Shop of Horrors (verfilmd met Steve Martin, Bill Murray en John Candy in 1986).

The Little Mermaid vertelt een eeuwenoud verhaal: meisje ontmoet jongen, vader van meisje wil niet dat ze de jongen nog ziet, meisje krijgt een chaperon maar slaagt er na veel avonturen uiteindelijk toch in om de jongen aan de haak te slaan. Alleen is hier het meisje een zeemeermin, is de vader de koning van het zeemeervolk, de jongen een mensenprins en de chaperon een krab met Jamaicaans accent. Verhalen over het zeemeervolk gaan al terug zo lang als onze verhaaltraditie oud is: in de sagen en mythen van het oude Griekenland deden syrenen met het lichaam van een vrouw maar met een vissenstaart in plaats van benen argeloze schippers met hun schip op de klippen storten en in de Chinese volksverhalen duiken menselijke vissen op als toekomstvoorspellende wezens. Het bekendste verhaal over het zeemeervolk is ongetwijfeld het sprookje van de Zeemeermin van de Deense schrijver Hans Christian Andersen, dat de hoofdinspiratiebron vormde voor The Little Mermaid, maar waarvan het bijzonder aangrijpende einde werd vervangen door een groots happy end.

Voor de heruitgave werd de originele kopie helemaal gedigitaliseerd. Het geluid werd opgepoetst en kreeg een nieuwe surround-sound-mix mee, de kleuren werden bijgewerkt en enkele schoonheidsfoutjes (krasjes, beelvervaging, waas) werden rechtgezet. Ook kreeg de film een nieuwe, MTV-achtige eindgeneriek mee. Er zijn dus geen scènes toegevoegd of gewijzigd (wat wel het geval zal zijn wanneer Disney volgend jaar hun 'special edition' van Beauty and the Beast uitbrengt). Na negen jaar blijft The Little Mermaid aardig overeind. Aangezien alles nog met de hand getekend is, moet je hier geen massascènes verwachten zoals in The Hunchback of Notre Dame, indrukwekkende camerabewegingen zoals in de balzaalsequentie van Beauty and the Beast of CGI-monsters als de Hydra in Hercules. The Little Mermaid is een film die het moet hebben van een goed opgebouwd verhaal, vertederende personages, aanstekelijke liedjes en degelijke karakteranimatie.

Alhoewel de redenen achter de rerelease van The Little Mermaid op zijn minst twijfelachtig zijn, is dit een unieke kans om één van de knapste Disneyfilms nog eens in originele versie op groot scherm te zien. In Amerika is Disney er niet in geslaagd om met The Little Mermaid Anastasia in de kiem te smoren, maar ook Anastasia zelf presteerde minder sterk dan verwacht. Uiteindelijk is het publiek als enige winnaar uit deze titanenstrijd gekomen.