TAAFE FANGA

Regisseur Adama Drabo, die met Taafe Fanga reeds de wereld rond ging, kwam de prent op het Afrikafestival trouwens persoonlijk toelichten. Het verhaal wil de moed van de vrouwen in de Dogoncultuur in de verf zetten. Deze bevolkingsgroep leeft langs en op de 200 km lange falaise van Bandiagara in het zuiden van het land, niet ver van de grens met Burkina Faso. Met veel humor tekent Drabo de positie van de vrouw in deze etnie, wiens openlijke steun aan de strijdende studentenbeweging (de Association des élèves et étudiants du Mali = AEEM) in maart 1991 de spreekwoordelijk druppel was. Het dictatioriale regime van Moussa Traoré kwam ten val.

Met een tapdansdeuntje, afkomstig van een Hollywoodmusical op televisie, komen we in een Malinese huiskamer terecht. Een groep mensen zit gescheiden (mannen en vrouwen apart) te kijken naar deze buitenlandse ver-van-hun-bed show. Plots komt er een griot binnen die de televisie uitzet en op de tonen van de traditionele Cora-muziek een mythe komt te vertellen met name hoe een masker - volgens de Dogonmythologie oorspronkelijk geïntroduceert door de vrouw - de bestaande maatschappelijke orde omgooit tot een omgekeerde wereld.

Verteller Sidiki Diabate steekt van wal met de ontvreemding door een vrouw uit de Yanda-groepering van een masker dat toebehoort aan de nachtelijk werkzame Andoemboeloe-geesten. De magische krachten die ze hierdoor krijgt, veroorzaken een ommekeer in haar dorp. Mannen zullen voortaan de paan (lendedoek) omslaan, instaan voor de kinderen, koken, water halen en andere huishoudelijke taken verrichten. Vrouwen trekken vanaf nu de broek aan en bevelen. Terwijl zij uitslapen, baden, bier drinken of in groep keuvelen over koetjes en kalfjes moet de man gedienstig uitvoeren.

Het duurt niet lang of de mannen komen tot het besef dat hun ega's de motor van het gezin zijn en zware taken opgelegd krijgen (ze blijken zelfs te moe om nog te vrijen). Pittige en kritische randopmerkingen bij deze hilarische man-vrouw-toestanden komen van Koeni, dochter van het hoofdpersonage. Zo wordt openlijk de polygamie in vraag gesteld en krijgt men voortdurend de smart van het vrouw- zijn voorgeschoteld. Koeni is ook de enige figuur in het verhaal die haar identiteit zal bewaren en daardoor ook bemiddelaar bij uitstek zal zijn bij de oplossing van de maskerdiefstal.

De film biedt als één van de eerste zo'n diepgaande blik op de Dogoncultuur. De reacties in de vrijwel afgesloten gemeenschap waar de opnames gebeurden, waren soms hevig. Bijvoorbeeld in verband met het geluid van bepaalde rituele voorwerpen die nooit door vrouwen mogen gezien worden. Het verhaal heeft in ieder geval de vlam ontstoken. Even dronken de vrouwen uit de kalabas van de vrijheid.

Naast Al Massir was dit één van de twee Afrikaanse films op de 50e editie van het Filmfestival van Cannes. Vorig jaar reeds sleepte hij de Speciale Prijs van de Jury in de wacht op het FESPACO-filmfestival in Burkina Faso. Goede wijn behoeft geen krans.