COMMENTAAR

Wachten op de waarheid

In deze rubriek geeft één van onze medewerkers commentaar over een actueel onderwerp uit de filmwereld.

Er zijn al betere series op de buis geweest, zoveel is zeker. Series met meer inhoud, meer karakter; series met betere acteurs ook en scherpzinnigere verhaallijnen. En toch: geen van hen, met uitzondering van een mastodont als Star Trek of een cultfenomeen als Twin Peaks misschien, kon of kan tippen aan de populariteit van The X-Files. In Amerika heeft Fox inmiddels al het vijfde seizoen afgehaspeld (Kanaal 2 zit in België aan de zesde aflevering, Christmas Carol), en deze week barst het fenomeen letterlijk op grote schaal los: in afwachting van een zesde (en straks wellicht een zevende en achtste seizoen) een bioscoopexcursie. Voor de reeks waarvan men voorspelde dat ze ten hoogste twaalf afleveringen zou uitzingen, zijn de Emmy's, de Globes en de Awards niet meer bij te houden. Opmerkelijk toch, want The X-Files is een reeks die alles aan zichzelf te danken heeft: toen de serie in 1993 op de Amerikaanse televisie gelanceerd werd, had het geen goedgesmeerde locomotief genre Home Improvement of Seinfeld voor zich.

De show blijft onder de verzamelde X-Philes razend populair, met kijkcijfers die doen duizelen. Noch de verhuis van Vancouver naar Los Angeles, noch de gespannen verhouding tussen de twee leads, noch de bioscoopprent die door Carter en Spotnitz op vakantie in Hawaï en passant verzonnen werd, kunnen daar iets aan veranderen. Een heleboel criticasters zijn nochtans niet te spreken over de kwaliteit van seizoen 5, dat het naast de vier bekende namen (Chris Carter, Frank Spotnitz, John Shiban en Vince Gilligan) moest stellen met zes nieuwe stafschrijvers. Bovendien waagde X-Files God Carter zich aan een gewaarde onderneming: hij hengelde drie grote namen binnen: Stephen King, William Gibson en Tom Maddox. Dat had hij beter niet gedaan. Zowel Chinga als Kil Switch behoren tot het slechtste wat de serie ons in vijf seizoenen al heeft geboden. Geen serie is blijkbaar volmaakt.

De kaderverhaalafleveringen van seizoen 5 van bloedarmoede beschuldigen is echter klinkklare onzin. Ze bevatten alles wat de serie tot een succes heeft gemaakt: de onuitgesproken relatie tussen Mulder en Scully. Hun ijzersterk uitgewerkte onderlinge verhouding houdt de serie samen. Fox Mulder en Dana Scully zijn in vijf jaren tv-iconen geworden, genre John Steed en Emma Peel, genre James Dempsey en Harriet Makepease. Het duet zakte eind seizoen vier in een fenomenale anti-climax, met Mulder dood en Scully ongeneeslijk ziek. Iedereen heeft inmiddels al kunnen zien hoe beide euvels opgelost werden. Zwak, zo orakelen sommigen. Een God uit de machine, sneren de tegenstanders. Wij keken met exponentieel groeiende verbazing en verwondering: zoiets moois hadden we nog nooit gezien. Het samenspel tussen Mulder en Scully in de two-parter Redux en Redux II is onovertroffen. Hier zie je nog eens een koppel aan het werk dat om elkaar geeft, dat een diepe band met elkaar onderhoudt. Geen fan zou het slikken dat Mulder en Scully in navolging van pakweg Clark Kent en Lois Lane met elkaar in het huwelijksbootje zouden stappen. Maar heimelijk willen en hopen we allemaal dat dit koningsduo elkaar op het grote scherm zal kussen, zoals de trailer ons wil doen geloven. You want to believe, maar: thrust no one.

Voor duizenden X-Philes uit België komt de release echter wel op een heel slecht moment. Terwijl de bioscoopfilm naadloos op de laatste aflevering van seizoen 5, The End, aansluit, zit Kanaal 2 nog eens niet halfweg de afleveringen. Uitgekookte fans hebben echter ofwel de cassettes door een vriend of kennis uit Amerika laten opnemen en overkomen, ofwel hun honger naar de conspiracy gestild met de inmiddels verschenen koopvideo's, die alle kaderverhaalepisodes bevatten. Voor dat omkaderend verhaal (dat begon met de vraag wie Mulders zus Samantha ontvoerd had) is het laatste seizoen ironisch genoeg uitermate belangrijk, met een bijna bangelijke perspectiefwisseling van 180 graden. Maar zelfs dat euvel zal het plezier van de fans niet bederven. Stel je voor: een film, zeg: 122 minuten lang, 65 miljoen dollar duur. Wat een filmisch X-orgasme.

Toch is het maar de vraag of het allemaal wel goed zal eindigen met de show, die nu al zijn plaats in de geschiedenisboeken heeft verdiend. Hoewel de erotische spanning tussen Mulder en Scully bijna ondraaglijk wordt, kan men er niet omheen dat de verhaalideeën zichzelf ofwel herhalen (neem bijvoorbeeld het einde van seizoen 5) of ter plaatste blijven trappelen, alsof Chris Carter bang is dat hij bij elk puzzelstukje dat hij op de juiste plaats legt, de deur naar het einde een beetje meer openschuift. Toch is het onvermijdelijk dat ook The X-Files, de show die Fox in 1993 uit 37 mogelijke concepten koos, ooit zijn terminus zal bereiken. Het is maar te hopen dat Carter tegen dan alle losse eindjes aan elkaar weet te knopen. De waarheid moet toch ooit eens onthuld worden.