MOVIE: Waarom in feite die discretie?
MARION HANDWERKER: Ik heb mezelf niet in de schijnwerper willen zetten. Ik heb de film niet willen maken om publiciteit te krijgen. De discretie is iets delicaat. Dus heeft niemand er baat bij dat iedereen op de hoogte wordt gebracht. Ik wilde de film aan het publiek overleveren - en niet het filmmaken zelf. Zo heb ik het aangevoeld en zo heb ik het ook gedaan.
MOVIE: Hoeveel is waarheid en hoeveel is fictie?
MARION HANDWERKER: Ik heb de film gemaakt met feiten die ik uit de realiteit heb geplukt. Maar het is geen weergave van de realiteit, wel een cinematografische representatie. De verhouding fictie-realiteit speelt voor mij geen rol. Ik wilde gewoon het dagelijkse leven van een monsterlijk iemand en andere personages die revolteren tonen, zonder er verklaringen voor te zoeken. Waarom? Wel, ik maak deel uit van een filmschool die zijn wortels heeft in het Italiaanse neo-realisme. Onze voorvader is Roberto Rosellini. Hij heeft, voor ons tenminste, voor het hoogtepunt in de cinema gezorgd. Het doel is tonen, zonder te willen verklaren. Ik ben niet geïntereseerd in een televisiefilm die alles wil verklaren op een moraliserende en psychologische manier. Maar tonen is het sterkste in de cinema en het is aan het publiek om al dan niet te oordelen. Ik denk aan wat de moeder van Elisabeth Brichet me heeft verteld. Na de film zei ze: 'Bedankt, ik heb eindelijk beelden bij hetgeen ik me nooit heb kunnen voorstellen.' Toen ik besliste om de film te maken, heb ik in mijn eigen ziel en geest gekeken, en dat heeft me de kracht gegeven.
MOVIE: Sommige mensen zouden u wel eens kunnen verwijten dat u zich verrijkt door zo'n film te maken.
MARION HANDWERKER: Er zijn 127 co-producers. Het budget van de film is 67 miljoen frank, waarvan 20 procent ons cash is gegeven door privé-personen. Iedereen heeft gewerkt in participatie. Ik heb de film absoluut niet gemaakt voor het geld, wel voor een ideaal, de gerechtigheid en de waarheid. Als de film door veel mensen wordt gezien en eventueel het buitenland bereikt, zullen eerst en vooral alle mensen die hun geld en loon in de film hebben gestoken, terugbetaald worden. De technichi en andere hebben gewerkt, en zij moeten hun kinderen ook voeden. Als er daarna nog geld overblijft, zal dat naar een door de 127 co-producers uitgekozen organisatie gaan. Alleen wie de productie van de film niet kent, zal ons kunnen beschuldigen van 'verrijking'.
MOVIE: Is het een Dutroux-film?
MARION HANDWERKER: Het is geen film over Dutroux. Ik heb me wel op dat personage wel geïnspireerd. De figuur in de film is trouwens, op artistiek vlak, veel rijker dan Dutroux. Het interessante aan Dutroux zelf voor de cinema is dat hij een crimineel is die we nooit op de scène gezien hebben. We hebben nog nooit zo iemand gezien in de filmgeschiedenis. Hij vermoordt kinderen voor geld. Ongehoord. In het verleden waren er misdadigers die moordden omdat ze hun probleem niet de baas kunnen. Gekken. Maar iemand die kinderen ombrengt om zich te verrijken, dat is nieuw. En ik vind dat de cinema, als één van de belangrijkste kunsten van de 20ste eeuw, de confrontatie moet aangaan met zo'n personage. Let op, ik heb geen verklaringen. Want zoals ik het al zei, de cinema moet niet uitleggen, wel tonen. Een cineast moet tonen. Hij is geen criminoloog, geen psycholoog.
MOVIE: Hoe reageerden de politici?
MARION HANDWERKER: Minister Oncelinx heeft de scholen opgeroepen om naar de film te gaan kijken. Ik heb niet met haar gesproken, maar ik heb het wel vernomen. Ik veronderstel dat de kinderen dan met hun leraars over de film zullen praten. Als het waar is, wat ze heeft gezegd, vind ik dat natuurlijk positief. En ik hoop dat langs Vlaamse kant ook zo'n initiatief wordt genomen. Pure Fiction is immers een Belgische film, geen Waalse. In de film wordt Frans gesproken, maar hij is gemaakt voor ons land, niet voor het zuiden of het noorden.
MOVIE: Was het hard om zo'n film te maken?
MARION HANDWERKER: Eens de morele beslissing genomen dat we hem gingen maken, zijn het vooral cinematografische problemen die opduiken. Je maakt tenslotte een film en ik beschouw mezelf als een professional . Maar de morele, esthetische en artistieke kanten komen constant terug. Hoe breng je bijvoorbeeld geweld in beeld zonder er een spektakel van te maken? Bovendien praat je veel met je acteurs over dingen als het kwade. En dat is geen leuk tijdverdrijf. Ik wil dat het echt is en dus moeten de acteurs die Johnny en Eddie spelen, ook naar het slechte in zichzelf zoeken. Het zijn dus niet alleen technische problemen. Alles is een kwestie van moraal in de cinema. En zeker met zo'n onderwerp.
MOVIE: Hebt u Le Bal Masqué gezien?
MARION HANDWERKER: Ik heb respect voor het werk van iedere cineast. En ik vind dat Vrebos zijn job als cineast goed heeft gedaan. Maar hij is stilistisch anders dan ik en dat is zijn goed recht. Het is belangrijk dat hij die film heeft gemaakt.
MOVIE: Hebt u nooit tegenkantingen gekregen?
MARION HANDWERKER: Neen, waarschijnlijk omdat we zeer discreet waren. Weet u, ons grootste probleem is onze angst. En eigenlijk heb ik de film willen maken, om ons te genezen van die angst. We moeten de waarheid durven zeggen en gerechtigheid laten heersen. Ik heb op een bepaald moment de film niet willen doen. Toen was ik bang en schaamde me, nog voor de andere dat deden. Maar door in het project te stappen, heb ik mijn eigen angst opzij gezet. Angst is als een metafysisch personage. Je kan het zien als een complot tegen onszelf. Maar we mogen niet bang zijn en moeten geloven in de waarheid. Trouwens, wij zijn de enigen in Europa die geprotesteerd hebben tegen de kindermoorden. Toon me een volk dat dit ook gedaan heeft. Dat heeft me ook moed gegeven om de film te draaien. Ik heb met hen gepraat nadat ze de film gezien hadden. Als cineast erken ik geen enkele autoriteit die mag vertellen wat ik moet doen of niet moet doen. Ik heb mijn eigen geweten dat mij dicteert, en mijn verantwoordelijkheid. Ik heb wel de mening gevraagd van de ouders en gevraagd of ze wilden helpen. Sommigen zijn dan naar de voorstelling in Namen geweest, anderen in Gent. Maar ik heb hun toestemming niet nodig. Want ik maak een film voor iedereen en niet alleen voor de ouders.
MOVIE: Bedankt voor het gesprek.