OSCARNOMINATIES 1999

Oorlog en geschiedenis: niks nieuws

Al jaren dreigt er werkloosheid voor helderzienden, paragnosten en andere filmwichelaars. De hele oscar-heisa is immers zo doorzichtig als menig slecht Hollywoodscript en verrassingen zijn dan ook uit den boze. Ook nu weer: elf nominaties voor de oorlogsprent Saving Private Ryan, dertien voor het historisch drama Shakespeare in Love, dat had zelfs een filmhater kunnen voorspellen. Maar toch zitten er dit jaar enkele vreemde kronkels in de oscarkabel. Zo viel The Truman Show nogal opvallend uit de boot.

Het waren Robert Rehme (president van de Academy of Motion Picture Arts en Sciences) en oscarwinnaar Kevin Spacey die afgelopen week, op 9 februari, de nominaties voor de 71e Academy Awards over hun lippen lieten rollen. De Britse kostuumfilm Shakespeare in Love kwam daarbij als grote overwinnaar uit de bus met maarliefst dertien nominaties (slechts één minder dan Titanic vorig jaar). Geen hond die er echter aan twijfelt dat de film het op 21 maart met de kruimels zal moeten stellen. De elf nominaties van Steven Spielbergs memorabel oorlogsepos Saving Private Ryan lijken immers veel zwaarder door te wegen. Veel zwaarder ook dan de toch wel mooie zeven nominaties van Elizabeth en The Thin Red Line. Dé revelatie werd de bizarre Holocaustkomedie La Vita e Bella van en met Roberto Benigni. De prent werd genomineerd voor beste buitenlandse film, beste film, beste acteur, beste regisseur en beste scenario. Het is voor het eerst sinds Z in 1969 dat een buitenlandse film in de running is voor de oscar voor beste film.

Vooral in die categorie van beste film dreigt een heuse oorlog: The Thin Red Line, Saving Private Ryan en La Vita e Bella moeten met elkaar in de clinch, samen met Elizabeth en Shakespeare in Love. Sinds Schindler's List zit je met een oorlogsdrama, en bij voorkeur over de Holocaust, altijd wel goed bij de 4775 juryleden van de Academy. Dat de andere twee plaatsen ingenomen worden door historische drama's hoeft ook al geen verwondering te wekken. Doodjammer dat een andere film zoals The Truman Show over het hoofd werd gezien. Zelfde namen bij de categorie beste regisseur: Terrence Malick (voor het eerst terug achter de camera's sinds Days of Heaven uit 1978), Steven Spielberg, Roberto Benigni, en John Madden. Alleen Peter Weir (The Truman Show) neemt de plaats van Shakhar Kapur (Elizabeth) in.

Zware concurrentie ook in de acteercategorieën: tweevoudig winnaar Tom Hanks leidt de dans bij de mannen, met Roberto Benigno, Ian McKellen (Gods and Monsters), Nick Nolte (Affliction) en Ed Norton (American History X) in zijn shaduw. Het is voor Hanks zijn vierde nominatie, als hij wint kan hij zijn derde beeldje beginnen oppoetsen. Bij de vrouwen werd oude bekende Meryl Streep maarliefst voor de elfde keer genomineerd. Haar nominatie voor One True Thing brengt haar op gelijke hoogte met Jack Nicholson. Katharine Hepburn blijft de all-time kampioene, met nóg een nominatie meer achter haar naam. Wellicht moet Streep het toch afleggen tegen favoriete Gwyneth Paltrow voor Shakespeare in Love. Naast Streep en Paltrow zijn ook Cate Blanchett (Elizabeth), Fernanda Montenegro (Central do Brazil) en Emily Watson (Hilary and Jackie) genomineerd.

Voor ons Belgen is de categorie beste buitenlandse film altijd al interessant geweest. Niet zo dit jaar: het heel mooie Rosie van Patrice Toye werd niet genomineerd. Dat was ook niet het geval voor Festen van Dogma95-filmer Thomas Vinterberg, een film die nochtans wereldwijd hoge ogen scoort. Strijden wel om het anderstalige beeldje: Central Station, Children of Heaven, The Grandfather, La Vita e Bella en Tango. Eén keer raden wie zal winnen.

Oscarnominaties hebben zoals gezegd doorgaans weinig verrassingen in petto. De grootste dit jaar was wel dat The Truman Show nogal stiefmoederlijk behandeld werd. Jim Carrey (die eerder wel een Golden Globe kreeg) werd gepasseerd voor een nominatie als beste acteur, de prent zelf kreeg geen nominatie voor beste film (wel twee pleisters: regie voor Weir, script voor Niccol). Ook Bill Murray, die overal geprezen wordt voor zijn bijrol in Rushmore, had men eerder bij de nominaties verwacht dan pakweg Robert Duvall voor zijn rol in A Civil Action. Idem voor Joseph Fiennes (Shakespeare in Love) en Michael Caine, die voor zijn bijrol in Little Voice eerder al een Golden Globe won. De Academy viel dit jaar trouwens opvallend veel terug op eerdere winnaars (Meryl Streep, Tom Hanks, Robert Duvall, Kathy Bates) of ex-nominaties (Lynn Redgrave, Edward Norton, Brenda Blethyn, Emily Watson, Judi Dench). Is het is geen tijd voor wat vernieuwing?

Hoe dan ook, de aanloop naar de oscars is weer begonnen. De uitreiking gaat dit jaar door op een zondagavond, in plaats van op de traditionele maandag. Whoopi Goldberg neemt de presentatie weer eens over van Billy Christal. Golberg presenteerde de festiviteiten ook al in 1994 en 1996 (en kreeg daar telkens een Emmy nominatie voor). Ze won overigens zelf een oscar voor beste bijrol in 1990 (voor Ghost) en kreeg vijf jaar eerder een nominatie voor haar hoofdrol in The Color Purple. Goldberg zal worden bijgestaan door onder meer Chris Rock, Kim Basinger, Denzel Washintgon, Helen Hunt, Harrison Ford en Robin Williams. En alsof dat allemaal nog niet genoeg is, lopen ook enkele muzikale toppers even de zaal binnen: Aerosmith, Celine Dion, Mariah Carey en Whintey Houston. Een groot deel van de Belgische bevolking zal nog wonderen mogen verrichten om de show live mee te maken. Noch de BBC, noch Canal+ zendt het oscargala dit jaar rechtstreeks uit. Voor wie niet in allerijl een satelliet op zijn dak gaat prikken: volgens de Engelse bookmakers hebben Saving Private Ryan, Steven Spielberg, Tom Hanks en Gwyneth Paltrow al gewonnen. Daarmee weet u nú al het belangrijkste.

De 71e Academy Awards worden in het Los Angeles Music Center uitgereikt op 21 maart, live te zien op ABC Television.