Hoe cynisch het ook klinkt, slechts één soort mensen is bekender en beminder dan levende legendes: dode legendes. Het is de macabere troost die de fans van Stanley Kubrick wellicht geen soelaas kan brengen. Hoewel: hun held is niet roemloos gestorven. Hij legde er slechts het bijltje bij neer toen hij zijn, naar eigen zeggen, beste film ooit inblikte. Die Eyes Wide Shut werd al legendarisch toen Kubrick nog leefde, maar zal straks wellicht voor een nooitgeziene bedevaart zorgen. Men zal niet kunnen vermijden dat de bioscoop op 16 juli (voor Amerika) en 8 september (voor België) de filmische evenknie zal worden van Père-Lachaise. Drieduizend toeschouwers (door Kubrick zelf geselecteerd) die afgelopen donderdag in Las Vegas een 90 seconden durend fragmentje uit de film zagen (niet toevallig de provocerende scène waarin Cruise en Kidman uit de kleren gaan) barstten in enthousiast applaus los. Eyes Wide Shut zal als testament geschiedenis schrijven.
Hoe ironisch, dat Stanley Kubrick de dag na die preview in alle intimiteit in het Engelse Hertfordshire werd begraven, het spreekwoordelijke klooster even buiten Londen, waar kluizenaar Kubrick de laatste jaren van zijn leven door had gebracht. Het was daar dat hij een week eerder op 70-jarige leeftijd gestorven was aan een hartaanval. Meer details werden er niet bekendgemaakt. Volgens de politie was er geen aanleiding om van vreemde omstandigheden te spreken; volgens de familie (Kubrick laat zijn vrouw, Christiane, en drie dochters, Katharine, Anya en Vivian achter) behoorde deze dood geen verder commentaar. Op die manier, zo typerend voor de geslotenheid van zijn leven, rolde Kubrick de dood in. Afgelopen vrijdag nam dan ook de filmwereld afscheid van hem in een herdenkingsplechtigheid, waar ook Steven Spielberg zijn collega een laatste groet kwam brengen. 'The grandmaster of filmmaking,' noemde die hem.
Op de volgende pagina's van deze Stanley Kubrick-special, blikken we ruimschoots terug op zijn hele oeuvre, dat zich van 1951 tot 1999 uitstrekt en enkele van de meest belangrijke films uit de geschiedenis van de rolprent bevat. Drie van zijn films stonden in de recente top-100 van het American Film Institute: 2001: A Space Odyssey (nummer 22), Dr. Strangelove (nummer 26) en A Clockwork Orange (nummer 46). Verder werpen we een blik op Kubricks ultieme testament Eyes Wide Shut, een film die hij voor 99 procent kon afwerken, én op A.I., Kubricks droomproject dat hij mee in zijn graf nam.
Kubrick sloot de ogen, maar zoals het filmcliché wil, leeft hij verder in het werk dat hij achterliet.