PLEASANTVILLE

Akkoord, Pleasantville is nog geen Braveheart en zeker geen Shawshank Redemption, maar verdorie, deze film mag gezien worden. Pleasantville is het regiedebuut van Gary Ross, de scenarist achter de high concept films Big en Dave. Ross schreef ook het scenario voor Pleasantville, eveneens een prent met een zeer filmisch concept als basis. Maar Pleasantville verschilt aanzienlijk van de voorgangers dank zij een belangrijk detail: in dít verhaal gaat schokkend veel sociale commentaar schuil.

Het begint onschuldig genoeg. Twee nutteloze tieners, producten van de cynische jaren negentig, vechten om de afstandsbediening. Seuterige David wil naar een marathon van Pleasantville kijken, een zwart/wit televisiereeks uit de jaren vijftig; zijn zus Jennifer hoopte met haar nieuwe verovering een concert op MTV te volgen. Door weinig interessante omstandigheden worden beide in het programma Pleasantville gezapt, waar ze tegen heug en meug de (zwart/wit) rollen van broer Bud en zus Mary Sue vertolken totdat David een manier kan bedenken om terug te keren.

Hier wordt het interessanter: alle glorieuze clichés van dergelijke televisieprogramma's worden met pretoogjes in de verf gezet. Mama Betty kookt onvermoeibaar in de keuken, papa George gaat voor den brode werken (en 's nachts slapen ze natuurlijk in aparte bedden), en Bud helpt Mr. Johnson in de plaatselijke diner. We worden meteen ook wijzer gemaakt in de wetten van dit universum. Seks bestaat niet, kleur evenmin en buiten Pleasantville is er niets. Alle basketballen vliegen in het net en brandweer bestaat uitsluitend om katten uit de bomen te bevrijden. In alle simpliciteit is dit dorpje idylisch. Het doen en laten van David en Jennifer in deze wereld, en vooral de notie dat ze deze kunnen veranderen, is zeer origineel en zeer aangenaam om naar te kijken. De wulpse Jennifer introduceert seks en - slik - masturbatie, terwijl David literatuur en kunst voorstelt aan zijn vrienden. Zij die zich openstellen voor deze veranderingen, krijgen langzamerhand natuurlijke kleuren: een roze tong, een groene auto, blonde haren.

Halfweg maakt de feelgood toon van de prent een bocht van 180 graden. Met het verlies van onschuld steken ook racisme en onverdraagzaamheid de kop op. Big Bob, de kortzichtige en koppige burgemeester van Pleasantville, verbiedt het lezen van boeken, het luisteren naar rock en het schilderen met kleuren. Tijd voor David en Jennifer om ten slotte ook openheid en verdraagzaamheid voor te stellen aan de mensen van Pleasantville.

Net als The Truman Show is Pleasantville een film die kijker niet als een imbeciel acht, en ruimte laat voor enkele intelligente commentaren op de menselijke natuur (gelukzalige onwetendheid versus cynische kennis). Maar Pleasantville, die onterecht vaak met het Jim Carrey-verhikel werd vergeleken, heeft veel meer gemeen met het al even knappe Peggy Sue Got Married, een film die Gary Ross beslist nauw aan het hart ligt. Cinefiele kijkers herkennen verder subtiele eerbetuigeingen aan onder andere Fahrenheit 451 en To Kill a Mockingbird.

Minder geslaagd is het kaderverhaal van David en Jennifer en hoe ze überhaupt in Pleasantville verzeild geraken. Deze gelukkige korte passages zijn zeer lui geschreven. Originaliteit noch logica zijn te bespeuren. Het is Ross duidelijk om Pleasantville te doen; het hoe en waarom interesseert hem niet. Iets meer aandacht aan deze details hadden geen kwaad gekund. Het kaderverhaal is zelfs zo slecht dat het moeilijk te geloven is dat er zulk een origineel en geslaagd pareltje in verborgen zit. Toch gaan kijken dus, en als dat niet voldoende is, doe het dan omdat het laatste keer is dat u J.T. Walsh aan werk zal zien.