CA COMMENCE AUJOURD'HUI

Daniel (Philippe Torreton) is directeur van de kleuterschool in een dorp dat nog altijd lijdt onder de sluiting van de mijnen en waar de werkloosheid zorgwekkend hoog is. Met de steun van het lerarenkorps - voor zover die de strijd al niet hebben opgegeven - vecht hij voor het bestaan van zijn school, voor de sociale voorzieningen van de kinderen en tegen de bureaucratie die hem het werk moeilijk, zelfs onmogelijk maakt.

Ca commence aujourd'hui vertelt het simpele verhaal van een man die dagelijks wordt geconfronteerd met het ellendige bestaan van zijn leerlingen en dat van hun ouders. Wanneer hij het niet meer kan aanzien, neemt hij de touwtjes in eigen handen, maar botst hierbij met de - zelf machteloze - bevoegde instanties, die de bemoeienissen van de schooldirecteur liever kwijt dan rijk zijn. De katholieke Vlaamse filmpers ziet hierin - wonder boven wonder - een nieuwe Daens opduiken, terwijl Ca commence aujourd'hui in de eerste plaats een tijdsdocument is van een politiek geëngageerd filmmaker.

Tavernier toonde zich in het verleden al vaker begaan met het lot van de zwakken in de samenleving, hetgeen, zeker in deze film, vergelijkingen oplevert met het vroegere werk van Ken Loach. Toch heeft het sociaal-realisme van Tavernier weinig te maken met Britse trendgevoelige films als Brassed Off of de meer recente, en meer amusante, films van Loach en Mike Leigh. De Franse regisseur toont zich daarom niet minder hoopvol dan zijn Engelse zielsverwanten, maar uit die hoop niet in grappige personages en dito situaties. De toon van Ca commence aujourd'hui is grimmer, meer ingetogen. In bijna documentaire stijl richt Tavernier zijn camera op de verschillende personages in de school en het dorp, en speelt thema's uit als zelfmoord, kindermishandeling, verwaarlozing, enzovoort.

Het resultaat is een innemende film van een boeiend filmmaker die sociale problemen aan de kaak stelt, waarvan we allemaal weten dat ze bestaan, maar niettegenstaande onwennig op reageren als we ze daadwerkelijk ook te zien krijgen. De verdienste van Ca commence aujourd'hui ligt hem evenwel in het feit dat Tavernier nooit belerend met het vingertje staat te zwaaien en zijn verhaal tijd geeft om zich te ontplooien. Veel heeft te maken met de poëtische voice-over van het hoofdpersonage doorheen de film - het is tenslotte een Franse film - die de aandachtige kijker tot nadenken stemt, maar evenzeer het tempo van de film breekt; een film die verder bijzonder goed in elkaar steekt, hoewel het plot heel fragmentarisch wordt opgebouwd en niet lukraak wordt afgehaspeld.

De kans dat dit iemand onbewogen laat is klein, maar desondanks de strakke regie van Tavernier, voegt deze film niet veel toe aan de sociale discussie omtrent de rol van het onderwijs.