THE STICK

War is inside ourselves

Foto: Organisatie Afrika Filmfestival
Van bij het begin heeft deze film van Darrel James Roodt iets beklijvend. Hij wordt wel eens de Platoon van Zuid-Afrika genoemd. Maar eerder het geweld en de situatie te vergelijken met deze laatste Hollywoodprent heeft The Stick veel meer van de sfeer uit The Thin Red Line. Eigenlijk is het omgekeerd want Darrels oorlogsfilm dateert al van 1988 en werd pas in 1991 vertoond, hetzelfde jaar dat hij werd uitgeroepen tot beste jonge filmregisseur van Zuid-Afrika.

Wanneer het zoveelste peleton soldaten in een hinderlaag van een Afrikaanse stam terecht komt, wordt de Operatie Zebra uitgevoerd. Veel kleinere 'platoons' of 'sticks' krijgen als opdracht de 'gevaarlijke' vijand te elimineren en worden erg verspreid gedropt rondom de gevarenzone. De film brengt een ongezouten versie van wat de Zuid-Afrikaanse soldaten uitspookten tijdens het Apartheidsregime. Vandaar wellicht dat hij slechts enkele weken gedraaid heeft om nadien uit het circuit genomen te worden. De bikkelharde oorlogsbeelden van Darrel Roodt bleken te veel waarheid te bevatten.

'We needed to stick in a team.' Maar toch was het ieder voor zich. Daarom zouden ze de oorlog ook verliezen. Dat is precies de treffende overeenkomst met Malicks recentste prent: oorlog zelf als personage ten tonele voeren terwijl het geheel doorspekt zit met innerlijke beschouwingen. Ook dat gevoel van nooit de vijand daadwerkelijk te zien ('What we did not see could not hurt us'), vechten tegen een onbekende kracht, doet hoofden op hol slaan. En dat is dan ook wat er gebeurt.

Alles escaleert in die mate dat de kaffer die het peleton eigenlijk waarschuwde voor het dreigende gevaar, verplicht wordt een dorpshoofd/dokter te doden. De wreedheid van sommige actiescènes krijgt nog meer kracht door de prachtige fotografie. Het contrast van de witte verf op de lichamen van de zwarte krijgers is als het contrast tussen het vreedzaam samenleven van de dorpsgemeenschap en de plotse choas geïntroduceerd door de blanken. Een filmisch standpunt vanuit een dierenkarkas, de zebrakop die iets lijkt te zeggen... het zijn allemaal details die een erg zware geladenheid hebben.

Darrel James Roodt is bij ons gekend van het Apartheidsverhaal uit 1995 (remake van de gelijknamige film uit 1951 van Zoltan Korda): Cry The Beloved Country. Sarafina! uit 1992 (met Whoopi Goldberg in de hoofdrol) serveerde net zoals The Stick een raciaal politiek thema met name de schoolboycot van 1976 in de townships, bekeken vanuit het oogpunt van de zwarte jongeren.

Wie deze film ziet, raakt overtuigd van Roodts filmische kwaliteiten. De kracht en het anti-militarisme dat The Stick uitstraalt moet helemaal niet onderdoen voor de oorlogsprenten uit Hollywood. Integendeel.

Titel: The Stick
Genre: Oorlogsdrama
Speelduur: 1u45
Regisseur: Darrel James Roodt
Acteurs: Greg Latter, Sean Taylor, Frantz Dobrowsky, Nicky Rebelo, Winston Ntschona