Het jaar 1993 was een hutspot zoals we er al meer hebben gesmaakt: nogal flauw en zoutloos, maar best te verteren en bovendien gezond. Echte uitschieters waren er niet in dit post-Daens jaar en we mogen van geluk spreken dat Steven Spielberg met zijn Jurassic Park ervoor zal zorgen, dat 1993 niet helemaal in de duistere plooien van de geschiedenis zal verdwijnen.
Want Jurassic Park was meer dan een film, het was een fenomeen. Industrial Light and Magic, het speeltje van George Lucas, zorgde voor ongekende computerbeelden die pareltjes als The Abyss en Terminator 2 tot blozende tweederangsfilmpjes degradeerden. Het was de eerste keer dat computerbeelden levende wezens moesten uitbeelden en dat hebben we geweten ook. Spielberg serveerde de meest opmerkelijke effects van het jaar, waardoor de dino's het filterdunne scenario opvraten. Sam Neil en Laura Dern kwamen dan ook niet aan acteren toe en dat is jammer. Maar niemand zal de verbazende blik van Sir Richard Attenborough vergeten, die in Jurassic Park een opmerkelijke terugkeer als acteur vierde.
Jurassic Park stevende in no-time af op het absolute record aan opbrengsten. Na goed een week werd de kaap van de 100 miljoen bereikt, twee weken later ging de 200 miljoen eraan, een verpulvering van het oude Batman-record (37 dagen). JP wipte ook Spielberg's eigen E.T., dat een decennium lang stand had gehouden met 332 miljoen dollar.
Vele critici vonden Jurassic Park niet de beste film van het jaar, maar wellicht krijgt de geniale Spielberg volgende lente toch een Oscar, voor Schindler's List wel te verstaan.
Clint Eastwoord was de grote winnaar in het Oscar-gala van dit jaar. Hij kaapte met zijn western-epos Unforgiven vier bronzen beeldjes weg, waaronder die voor de beste film en de beste regie.
Dit jaar ging de Hollywood-veteraan gewoon op zijn elan door. In een hete filmzomer deelde hij de eer met John Malkovich in In The Line of Fire, terwijl hij eind dit jaar de touwtjes zelf in handen nam voor A Perfect World. In deze prent neemt Eastwood ons mee op een crazy-tochtje langs de stoffige wegen van Texas met Kevin Costner als de serial-killer met een hart.
Al Pacino kreeg een Academy Award als beste mannelijke acteur voor zijn prestatie in Scent of a Woman, terwijl de Londense Emma Thompson (dit jaar in Peter's Friends) de hoogste eer haalde in Howard's End.
Medio maart kleurde het door politiek geharrewar verscheurde Belgie weer even helemaal zwart-geel-rood, toen Daens op weg leek naar een oververdiende Oscar. Maar de ontgoocheling was enorm groot toen het Franse Indochine de Oscar inpikte voor beste buitenlandse film.
Ad Fundum zal volgend jaar wel niet meedingen naar die titel, en dat is maar goed ook. Eric Van Looy regisseerde geen slechte film (daarvoor was de soundtrack te goed), maar meer dan wat wansmakelijk studenten- gekladder was er niet bij. Wat het verhaal miste was warmte en een minder gezocht einde. Serie-moordenaars: het was in 1993 weeral een populair onderwerp. Domenic Sena debuteerde met het gruwelijk prachtige Kalifornia, met Brian Pitt in een rol om nooit meer te vergeten, terwijl John Dahl met Red Rock West nu ook niet meteen een licht verteerbare film maakte.
Zo waren er nog wel meer. Bridget Fonda speelde de rol van haar leven in The Assassin en van Body Snatchers kwam je al helemaal ondersteboven buiten: godvergeten heerlijk. Dat waren ook de big-budget films a la Fortress, waarin de schiet-er-maar-op los tendens onbevreesd werd voortgezet. Sylvester Stallone maakte zijn come-back in de actie-film Cliffhanger, terwijl Jean-Claude Van Damme in de herfst zijn ding deed in Hard Target van John Woo.
Arnold Scharzenegger sloeg met zijn Last Action Hero de bal compleet mis en heeft waarschijnlijk een Terminator III nodig om die klap te overleven.
Goeie horrorfilms worden nog maar zelden gemaakt. Dat het nog kan, bewees de-man-met-de-sigaar, Clive Barker met Candyman, het horror-sprookje van de man met de haak. Stephen King noemde dit "de toekomst van de horror" en dat kan niet gezegd worden van Pet Semetary Two, een inspiratieloos vervolg op de King-klassieker uit 1987.
Er werd ook gelachen in 1993 en wel met Hollywood zelf. Loaded Wheapon, Stay Tuned en Hot Shots Part Deux: wie laatst lacht best lacht, zegt men wel eens en in dit geval ging dat zeker op. Bill Murray schitterde in Groundhog Day en Mad Dog and Glory; twee lente-films die opvielen door gebrek aan beter.
1993 was ook en vooral een heet jaar. Madonna ging in feburari net niet over de schreef in Body of Evidence, de film die marginaal SM-gedoe de aandacht gaf die het niet verdient. Sharon Stone gaf in de herst haar mooie brok natuur bloot in Sliver, maar spijtig voor haar rammelde het scenario van Joe Eszterhas als een overbejaarde Trabant. Overigens was het jaar 1993 sterk begonnen, met Dracula van Francis Ford Coppola, A Crying Game en The Wedding Banquet, dat in Berlijn de prijs van de beste film kreeg. Daarmee werd de doorbraak van de Oosterse film nog maar eens bevestigd. The Piano was in mei de grote winnaar op het filmfestival van Cannes, in het prachtige landschap van de Cote d'Azur.
Uitgepraat zijn we daarmee nog lang niet, want een filmjaar kent natuurlijk veel meer films dan er in een beperkt jaaroverzicht passen. Films zoals The Fugutive, The Firm, The Snapper, Naked en Trois Couleur: Bleu, horen ook thuis in een overzicht. En dan zouden we de Disney-studio's nog vergeten. John Musker en Ron Clements pakten uit met Aladdin; Brian Henson liet de Muppets herleven en Duwayne Dunham regisseerde Homeward Bound.
Hollywood verloor dit jaar ook een van de meest begaafde regisseurs van de twintigste eeuw: Federico Fellini stierf op 73-jarige leeftijd. Met de gevierde Italiaanse filmmaker ging het al een tijdje niet goed. Hij werd begin oktober in het ziekenhuis opgenomen en geraakte met een hersenletsel in coma. Fellini haalde in zijn carriere vijf Oscars: in 1957 met Night of Cabiria, in 1963 met 8 1/2 en in 1973 met Amarcord. Hij won dit jaar zijn vijfde en laatste Oscar voor zijn hele oeuvre, Men had geen dramatischer scenario kunnen bedenken.
Ook de 23-jarige acteur River Phoenix overleed. Phoenix speelde onder andere mee in Stand By Me, Indiana Jones, Running on Empty, Sneakers en Little Nikita. Begin januari al, was Audrey Hepburn gestorven. Zij speelde haar laatste rol in Spielberg's Always.
Met Spielberg is de cirkel van 1993 rond. Het was een jaar met iets te veel deja-vu's om helemaal te herkauwen. Maar een nasmaak blijft er toch altijd hangen. Dit jaar was het er een van zogezegd uitgestorven reuzenhagedissen.