DE PROFETIEEN VAN MICHEL DE NOSTREDAME

De glazen bol van Nostradamus

Met de verfilming van Knut Boesers boek kregen de Nostradamus-profetieën weer de volle aandacht. Zijn voorspellingen blijven dan ook intrigeren.

Nostradamus, wat waarschijnlijk de Latijnse naam is voor Michel de Nostredame, werd in 1503 in Saint Remi (Frankrijk) geboren. Het was een periode van dood en verderf. Relatieve overbevolking en erbarmelijke klimatologische omstandigheden leiden over heel Europa tot hongersnoden en epidemies. Het is ook de tijd dat de Zwarte Dood onder de vorm van de pest over Europa huishoudt. Maar er was meer: de Heilige Inquisitie regeerde met ijzeren hand en ook het wetenschappelijke fundamentalisme vierde hoogtij.

Al in zijn jeugdjaren ziet Nostradamus, zoon van een arts, dat het zo niet verder kan. Hijzelf is van Joodse afkomst en dus een potentieel kandidaat om zelf op de brandstapel te komen. Als student medicijnen (hij studeerde in Avignon en Montpellier) gaat hij in tegen de traditionele opvattingen: zo probeert hij de veelvuldig toegepaste aderlatingen te vervangen door alternatieve geneesmiddelen.

In 1545 werd hij naar Aix en Lyon geroepen om er de pest te bestrijden. Nostradamus groeide uit tot een universeel geleerde. Naast arts was hij ook (meta) fysicus en astroloog.

Hij heeft veel te danken aan Julius Scaliger (1484-1558), één van de grootste humanisten van zijn tijd. Scaliger was arts in Frankrijk, kende de klassieke oudheid en schreef een systematische samenvatting van de gehele antieke en eigentijdste literatuur. Op zijn hof heeft hij een geheime kamer, met onder meer de revolutionaire geschriften van Nicolaus Copernicus, de grondlegger van het moderne heliocentrische wereldbeeld. Scaliger kent ook de Kaballa. Deze Joodse mystieke stroming zette Nostradamus ertoe aan de beelden en voorspellingen die hij van kindsbeen af ziet op te schrijven.

Het eerste geschrift van Nostradamus zijn de Profetieën van Meester Michel Nostradamus uit 1555. Het boek bestond uit 1.102 kwatrijnen en Nostradamus was er van overtuigd dat wie het boek\las, grote rampen in de toekomst zou kunnen voorkomen. Met de hete adem van de Inquisitie in zijn nek, kon hij niet anders dan zijn visioenen verhuld op te schrijven. Hij gebruikte vele vage, cryptische woorden en had een voorliefde voor anagrammen. Hij gebruikte ook veel Hebreeuwse, Latijnse en Portugeese woorden.

Geen wonder dat sommige Nostradamus- interpretatoren beweren dat hij met zijn geschrifen alles kan bedoeld hebben. Of niets. Hoe dan ook, al in de eerste druk zou hij de dood van Hendrik II, de opkomst van Lenin, Franco en Mussolini, de geboorte van Hitler en het eerste deel van diens Mein Kampf voorspeld hebben. Het probleem met Nostradamus' geschrifen is dat ze bijna geen vermelding maken van jaartallen en weinig concreet zijn. Zijn meest beroemde voorspelling ('De jonge leeuw zal de oude overwinnen op een slagveld door een bijzonder tweegevecht, in een kooi van goud zal hij hem de ogen doorboren, twee klassen een dan een wrede dood sterven') werd geïnterpreteerd als de dood van Hendrik II. Diens vrouw, Catherine de Medicis, liet Nostradamus de horoscoop lezen van haar negen zonen. Zij zou ze allemaal overleven.

Nostradamus en zijn voorspellingen bleven de mensheid boeien en ook in de twintigste eeuw waren er vele wetenschappers die zich aan een Nostradamus-interpratatie waagden. Zo las kort na de tweede wereldoorlog Max Pigeard de Gurbert in Nostradamus' geschriften de opkomst van Charles de Gaule. In 1983 kwam de Nederlander Dick Heesen met zijn eigen Nostradamus interpretaties. Zo zouden de Russen bij het begin van de Derde Wereldoorlog (in 1987!) een bom neerlaten in de Noordzee, zodat de lage landen zouden overstromen.

De Japanner Ben Goto herkende drie jaar geleden Sadam Hoessein in de profetieën van Nostradamus. En als we sommigen mogen geloven, staat er in de toekomst nog heel wat te gebeuren: in 1995 wordt het raadsel van de Black Holes ontsluierd, in 1996 neemt Margaret Thatcher de leiding weer over in Engeland, in 1998 komen we in contact met buitenaardse wezens, in 1999 staat de wereld op het punt te vergaan door een immens gat in de ozonlaag aan de Noordpool. Om dan nog maar van de volgende eeuw te zwijgen. Dan vliegen we met z'n allen naar Mars, terwijl op aarde het Christendom tegen een vreemde leer komt te staan. Nostradamus- aanhangers zullen er allicht niet blij mee zijn, maar onze leuze blijft voorlopig: eerst zien, en dan geloven.