The Crow is zonder enige twijfel van het allerbeste dat 1994 te bieden had. Niet in het minst dank zij de verbluffende special effects. Special effects die niet te zien waren overigens, en dat was de bedoeling. Wanneer hoofdrolspeler Brandon Lee tijdens de opnamen om het leven kwam zaten de producers met de handen in het haar. Ze deden uiteindelijk een beroep op de tovenaars van Hollywood en slaagden er dank zij de nieuwste technieken in de film af te werken.
Misschien is het een goed idee om eerst even het geheugen op te frissen. In februari en maart 1993 werkt een filmploeg aan de vrij goedkope maar ambitieuze film The Crow. Het is een gotische superhelden-film gebaseerd op een macaber stripverhaal van James O'Barr. De film speelt in op de populariteit van de gotische film, waarvan Batman de eerste was. De regisseur is Alex Proyas, die hier aan zijn regiedebuut toe is. Hij is de ideale keuze omdat hij voordien succesvol regisseur was van reclamespots en videoclips. De hoofdrol in The Crow wordt gespeeld door de 28-jarige Brandon Lee, de zoon van Bruce Lee. Met deze film hoopte Brandon finaal door te breken, en dat ging ongetwijfeld gebeuren ook.
Tot er iets zeer tragisch gebeurde. In de nacht van 30 op 31 maart, het is de allerlaatste dag van de opnamen, nog acht uur werk en de film zit er op, wordt Brandon Lee ernstig gewond. In een bepaalde scène moet er iemand op hem schieten. Alles verloopt zoals gepland. Wanneer de man op Brandon schiet, valt deze zoals het hoort op de grond en de scène wordt afgewerkt. Na de opname ontruimt iedereen de set. Behalve Brandon Lee. Hij blijft liggen. Hij werd écht neergeschoten omdat er 'per ongeluk' een kogel in het geweer zat. Twaalf uur later overlijdt Brandon Lee in een nabijgelegen ziekenhuis aan zijn verwondingen.
Nu zijn er een aantal zeer bizarre trekjes aan het hele voorval, die goed aantonen hoe wreed het noodlot kan zijn: - zoals gezegd, moest er nog maar acht uur gewerkt worden aan de opnamen, - het thema van de film, namelijk een man en zijn verloofde worden koelbloedig vermoord, waarna de man opstaat uit zijn graf om wraak te nemen op zijn moordenaar, - Brandon Lee's vader Bruce stierf eveneens op jonge leeftijd onder mysterieuze omstandigheden, - Lee werd echt doodgeschoten in de scene waarin hij in de film doodgeschoten wordt, - het was de film waarmee Lee ging doorbreken, - en Lee zou vlak na de opnamen gaan trouwen met zijn verloofde. Dat alles maakt het hele voorval nog tragischer.
Totaal verward door het incident trokken de makers van de film zich gedurende twee maanden terug om zich te bezinnen over hoe, en OF, de film kon worden afgemaakt.
Een oplossing lag voor hand, namelijk reeds gefilmde scenes met Lee aanpassen en gebruiken voor scènes die nog niet gedraaid waren. Er was echter een groot probleem: de scenes die nog niet gefilmd waren, waren de weinige scenes in de film waarin Lee te zien is zonder zijn zware kraaien make-up. Met andere woorden, de hele film door loopt Lee rond met deze make-up, op een paar minuutjes na, namelijk in flashbacks waarin hij zich zijn gewelddadige dood herinnert. Wanneer Lee stierf waren ze deze weinige scènes zonder make-up aan het draaien. Het gevolg is dat er zeer weinig reeds gefilmd materiaal beschikbaar was van Lee zonder make-up. En dat was nu precies het materiaal dat ze nog nodig hadden om de resterende scènes af te werken.
De nog niet gefilmde scènes waren trouwens cruciale momenten in de film, die absoluut noodzakelijk waren in het verhaal. Ze konden dus in geen geval zomaar uit de film gelaten worden. Sommige scènes waren wel op te lossen door een stand-in, maar er waren bepaalde momenten waarin Brandon's gezicht te zien MOEST zijn. Problemen alom, dus.
Nadat allerlei lugubere alternatieven werden overwogen, zoals een stand-in laten spelen met een schuimrubberen masker van Lee's hoofd, gemaakt naar een gipsen afdruk ervan, kwamen de filmmakers uiteindelijk op de proppen met het volgende plan:
- ten eerste werd de openingsscène zeer beperkt herschreven, en opnieuw gefilmd, want men kon toch moeilijk de scène gebruiken waarin Lee echt werd doodgeschoten. De nadruk in de openingsscène werd deze keer gelegd op de vriendin van de hoofdfiguur in plaats van op de hoofdfiguur zelf. Het draaien van deze scène was overigens emotioneel een zeer zware aangelegenheid aangezien Lee's personage in deze scène wordt vermoord en bovendien werd ze gefilmd op de plaats waar het ongeval zich voordeed.
- en ten tweede een minimaal gebruik van digitale effecten om Brandon Lee te monteren in scènes die hij nooit had afgemaakt.
De producers beslisten dat slechts zeven van deze gemanipuleerde opnamen nodig waren om de film af te maken en de plot intact te houden. In essentie zijn deze zeven opnamen onder te brengen in drie verschillende types.
1. Lee uit een scène halen en in een andere steken (= rotoscoping) 2. Lee's hoofd digitaal 'enten' op het lichaam van een stand-in 3. Een bestaand beeld van Lee gebruiken door de achtergrond aan te passen.
Dream Quest Images, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het verzorgen van special effects in films, kreeg de opdracht deze zeven scenes in orde te brengen. Op visuele effecten wordt meestal een beroep gedaan om spectaculaire oorlogen tussen ruimteschepen uit te beelden, om mythische wezens tot leven te brengen, of om fantastische werelden te creëren. Maar nog nooit had het bedrijf de opdracht gekregen haar goocheltruuks aan te wenden om een film af te werken waarvan de hoofdrolspeler was overleden. Toch nam Dream Quest Images de uitdaging aan.
Een voorbeeld van de eerste soort manipulatie, nl. Lee uit een scène 'knippen' en in een andere 'plakken', was de scene waarin hij door de deur van zijn appartement loopt. De enige scène die hiervoor kon dienen was deze waar Lee door een donkere steeg loopt. De taak werd nog moeilijker gemaakt door het feit dat de scène in de steeg was gefilmd met een handcamera, waardoor het beeld zeer onstabiel was. Dit hebben ze met veel moeite kunnen oplossen door aan de hand van de computers het beeld wat stabieler te maken, niet meer zo schokkend. Een tweede probleem was dat het in de steeg waar Brandon liep, regende. Dit hebben ze dan weer opgelost door het in het appartement te laten druppelen als gevolg van een lekkend plafond.
Een ander voorbeeld van deze methode is de spiegelscène. Brandon Lee bekijkt zichzelf in een gebroken spiegel. Hiervoor gaven de producers het volgend materiaal aan Dream Quest Images: een miezerige 67 beeldjes van Brandon Lee, zeer weinig als je bedenkt dat er in één seconde film 24 beeldjes zitten, buiten gefilmd; een beeld van de gebroken spiegel; een beeld van de kamer die achter Lee moet reflecteren in de spiegel; en scène waarin een stand-in zichzelf in de spiegel bekijkt, als voorbeeld van hoe het er ongeveer moet uitzien. Al deze beelden, met uitzondering van de stand-in, moest Dream Quest Images in één scene gieten. Daar kwam nog bij het beeld van Lee alweer met een handcamera was gefilmd, het moest dus weer eerst worden gestabiliseerd, en er ging een geelachtige gloed van Lee's gezicht af, omdat de scène was gefilmd terwijl er een vuur naast hem stond te branden.
Dit probleem hebben ze dan weer opgelost door de kleuren op zijn gezicht met behulp van computers een beetje aan te passen, en verder door het invoegen van een brandende kaars naast de gebroken spiegel, die ervoor zorgt dat de gele gloed op het gezicht natuurlijker overkomt.
Een voorbeeld van de tweede vorm van manipulatie, namelijk Lee's hoofd digitaal 'enten' op het hoofd van een stand-in, is de scène waarin The Crow door een venster naar buiten kijkt. Deze scène is gefilmd van buiten het venster naar binnen. Hij werd gefilmd met een stand-in. Dat was geen probleem, omdat het zo donker is dat je alleen een silhouet kan zien. Alleen wanneer het bliksemt, kun je het gezicht zien. Voor deze scène werd Lee's hoofd digitaal op het lichaam van de stand-in geënt. Een precisiewerkje waar je natuurlijk de lijnen niet mag zien waar het hoofd overgaat in het lichaam, én de beweging van het hoofd moet 100% overeenkomen met de beweging van het lichaam.
En tenslotte de derde vorm van manipulatie, namelijk men verandert de achtergrond achter Lee om de scène opnieuw te kunnen gebruiken, komt voor in de scène waarin hij wraak neemt op één van zijn moorderaars. In deze scène was de achtergrond nogal oranje-achtig. Een keer of twee wordt er een close-up van Lee's hoofd getoond, en de achtergrond moet dan natuurlijk ook oranje zijn. In de originele beelden was de achtergrond donkerblauw. Dus hebben ze de achtergond door middel van computers een ander kleurtje meegegeven, waardoor ze deze beelden konden inlassen in de vermelde scène.
Het was een unieke taak die Dream Quest Images op zich nam, en met glans heeft doorstaan. Iedereen die het eindresultaat gezien heeft zal beamen dat er geen speld tussen te krijgen is, het is net echt.
De vraag is alleen in hoeverre het moreel verantwoord is de doden weer tot leven te wekken in de film. In het geval van The Crow valt er niet veel op aan te merken, daar de verloofde van Lee haar toestemming heeft verleend, en er zelfs op stond dat de film werd afgemaakt, omdat Brandon het zo zou gewild hebben. Maar het is zeer waarschijnlijk dat het in Hollywood binnenkort mogelijk is een nieuwe film te maken met Marylin Monroe of James Dean. En daar moeten we toch twee keer bij slikken.