De geboortedatum van de film wordt algemeen gesteld op 28 december 1895. De gebroeders Lumière gaven toen in de 'Salon indien' in Parijs de eerste voorstelling van geprojecteerde, bewegende beelden.
In februari van datzelfde jaar vroegen ze reeds een octrooi aan op de cinématographe. Dat apparaat kon zowel films opnemen als projecteren en kopiëren.
Het feit dat zij als eersten een voorstelling gaven met de cinématographe-projector wil niet zeggen dat zij als enige uitvinders van de cinema kunnen beschouwd worden. Verschillende wetenschappers, die zich veelal onafhankelijk van elkaar bezig hielden, waren in de 19e eeuw werkzaam aan allerlei elementen in verband met film: de fotografie, de strook van celluloid, de camera en de projectie.
In 1893 werd de studio Black Maria gebouwd op het terrein van Edisons laboratoria. Er traden circus- en music-hallartiesten op. In 1894 verschenen de kinetoscope parlors op Broadway in New York. Men kon er individueel (één toeschouwer per kijkkast) een filmpje bekijken door geld in het apparaat te stoppen. De gebroeders Lumière combineerden de idee van de kinetoscope met projectie. Dat leidde tot de openbare voorstelling in december 1895.
Max Skladanowsky had in de Berlijnse 'Wintergarten' reeds voor december 1895 een filmvoorstelling gegeven. Hij maakte echter geen gebruik van een normale projector, maar van een apparaat met twee lenzen, waarbij twee filmstroken tegelijk afrolden. In de Verenigde Staten bouwden Thomas Armat en Charles Francis Jenkins een projectie-apparaat, de phantascope, dat op het einde van 1895 werd gedemonstreerd. Later werd het door Edison als vitoscope in massaproduktie genomen.
Naast Edison startten ook de gebroeders Lumière met de produktie van films van enkele minuten lang. Onderwerpen waren de aankomst van een trein of het uitgaan van hun fabriek. Later werden cameramensen de hele wereld rondgestuurd voor het filmen van belangrijke actuele gebeurtenissen.
De Fransman George Méliès hield zich als eerste bezig met de speelfilm. Zijn onderwerpen baadden vaak in een bizarre en sprookjesachtige sfeer. Hij toonde een voorliefde voor trucage. Met zijn Le voyage dans la lune (1902) kreeg hij internationale bekendheid.
Tegen het eind van de jaren negentig werden zowel in Engeland als in de Verenigde Staten en Frankrijk films gedraaid. Met de films uit de studio's van Charles Pathé beheerste Frankrijk de internationale filmmarkt van 1903 to 1909. Italië kende een bloeiperiode met spektakelfilms zoals Quo Vadis (1912) van Enrico Guazzoni. Tegen het begin van de eerste wereldoorlog kwam de Verenigde Staten op het voorplan en vestigden zich als eerste op de ranglijst.