Regisseur Roland Emmerich en producer Dean Devlin schreven voor ID4 het scenario en probeerden nog maar eens hun beproefde recept uit Stargate uit. Ze lieten zich daarbij inspireren door een hele rits klassiekers. Zo heeft ID4 verdacht veel weg van een doorslag van War of the Worlds uit 1953, en zelfs de wijze waarop de snode invallers aan hun einde komen is bijna identiek, op een kleine adaptie naar de jaren `90 na.
Het duo doet een beroep op wat Amerikanen zo kernachtig 'suspension of disbelief' noemen: hou het publiek zodanig bezig dat het vergeet zich af te vragen of hetgeen op hen afkomt wel geloofwaardig is. Maar dat kan niet verdoezelen dat het verhaal nauwelijks iets om het lijf heeft.
Het begint nochtans indrukwekkend: op 2 juli komt een enorm ruimteschip op de aarde. Het zendt iets kleinere scheepjes uit die letterlijk hun schaduw werpen op alle grote steden. Op drie juli start het vuurwerk (een dag te vroeg dus) waarbij het Witte Huis en de Empire State building eraan moeten geloven. Maar de aliens hadden hun timing niet slechter kunnen kiezen, want ze maken hun intenties duidelijk op de vooravond van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsdag. En dus neemt de president persoonlijk de leiding op zich van een handjevol verontwaardigde, overschrokken patriotten die klaar staan om aan vijf miljard mensen te bewijzen waar de vierde juli voor staat. Ze krijgen de klus op welgeteld één dag geklaard, maar er komen heel wat eieren van Columbus aan te pas.
Will Smith (uit de tv-serie The Fresh Prince) mag een piloot spelen die met ongeveer alles kan vliegen wat vleugels heeft. Hij zorgt voor de humoristische noot in de film. Jeff Goldblum (The Fly) vertolkt het typetje dat we al een paar keer van hem mochten zien: dat van miskend genie. Bill Pullman (While You Were Sleeping) neemt de rol van Amerikaans president en part-time piloot voor zijn rekening. Zijn vertolking heeft meer weg van een brave huisvader dan van een standvastige burgervader.
Een machtig marketing-apparaat maakte van Independence Day de blockbuster van het jaar. Maar de film heeft weinig origineels te bieden. Het scenario is een samenraapsel en neemt een loopje met zowat alle wetenschappelijke waarheden, de personages zijn kartonnen karikaturen. Dat Amerikanen storm lopen voor ID4 zal wel gedeeltelijk te maken hebben met hun nationale trots, bij ons zullen enkel de spectaculaire speciale effecten bijblijven. Het eindresultaat is een zeer vlotte, vermakelijke, maar ook bijzonder holle film. Het is nu afwachten wanneer er eens een film komt waarin een kleinere natie de hoofdrol kan spelen, en zich onafhankelijk mag verklaren van de Amerikaanse overheersing in filmland.