Muzikale continuïteit is altijd één van de zwakke punten van de Star Trek-films geweest. Niet alleen werd van bij het begin afgewijkt van de door Courage en Fried ontwikkelde thema's en motieven voor de tv-serie, ook de latere films waren muzikaal onderling vaak weinig of niet aan elkaar verwant. Voor de tweede en derde film componeerde James Horner een eigen Star Trek-thema, dat, hoewel helemaal niet zo impressionant als het thema van Goldsmith, op een bijzonder effectieve manier in de twee films wordt gebruikt. Horner ging wél leentjebuur spelen bij de muziek van Courage, maar dat hebben we meer te danken aan een clausule in zijn contract dan aan wat anders. Voor de vierde Star Trek-film werd Leonard Rosenman ingehuurd. De eigenzinnige Rosenman wist niet beter dan alle vorige thema's aan de kant te schuiven en weer een nieuw Star Trek-thema te schrijven. Toegegeven, de muziek is knap en het thema opzwepend, maar het maakt van Star Trek IV opnieuw een film die los staat van de rest.
Muzikale continuïteit is een belangrijk iets. Voor het publiek is het een extra kick om telkens wanneer de actie in een Indiana Jones-film ten top wordt gedreven de Raiders-mars van John Williams te horen. Hetzelfde geldt voor de thema's die Williams componeerde voor de Star Wars-trilogie. Dezelfde personages worden steeds weer aan dezelfde muzikale kleerhangers opgehangen, wat het geheel een veel coherentere samengang meegeeft en uiteindelijk een vaak onderschat maar heel belangrijk aspect van de cinema-ervaring is.
De producers van de vijfde Star Trek-film hadden het beter begrepen en huurden opnieuw Jerry Goldsmith in. Zijn score voor de vijfde film mocht er zijn, met een geëxalteerde renditie van het hoofdthema en een prachtige, nieuwe uitwerking van het Klingon-motief. Velen rekenen de "'lingon Battle'-muziek uit de eerste Star Trek-film bij het allerbeste dat Goldsmith ooit heeft gecomponeerd. Jammergenoeg kwam het thema in de eerste film maar in één scène voor. In Star Trek V werkte hij dit verder uit. Voor de zeste Star Trek-film dan, daar was de aanpak veel ingetogener dan het muzikaal vuurwerk van de eerste vijf films. Componist Cliff Eidelman introduceerde koor in het Star Trek-universum en componeerde een sfeervolle score die het niet zozeer moest hebben van thema's als wel van motieven die heel spaarzaam werden uitgewerkt. Maar ook hier bijna geen spoor van thema's uit de vorige films. Ten slotte was er de zevende film, waarin Star Trek: The Next Generation-componist Dennis McCarthy om de nostalgie ten top te drijven en het laatste optreden van Captain Kirk eens goed in de verf te zetten, constant het thema van Alexander Courage boven haalt. Een eigen thema heeft hij niet gecomponeerd.
De eerste film rond de Next Generation-serie kan gezien worden als een nieuwe start en misschien is het daarom dat de producenten het zekere voor het onzekere hebben genomen en voor de achtste film in het rijtje een beroep hebben gedaan op het talent van Jerry Goldsmith. Het thema dat hij voor de eerste film heeft componeerd, was immers eerder door Dennis McCarthy bewerkt tot het thema van de Star Trek: The Next Generation-tv-serie en door dit thema prominent in deze film een plaats te geven, wordt een duidelijke link gelegd naar de serie.
De muziek van Goldsmith is zoals we die hadden kunnen verwachten: epische sciencefictionmuziek met weinig verrassingen. Goldsmith keert terug naar de oorspronkelijke thema's die hij voor de eerste film componeerde en in de vijfde reeds recycleerde. Voor de achtste film doet hij dit recycleren nog eens over. Dit keer krijgt hij de hulp van zijn zoon Joel Goldsmith (componist van onder andere de muziek voor de tv-serie The Untouchables en films zoals Man's Best Friend en Moon 44). Zijn naam verschijnt op de soundtrack waarschijnlijk meer als een ruggesteun voor zijn alles behalve succesvolle carrière dan als credit voor zijn prestaties in de film, want zijn inbreng blijft beperkt tot enkele synthesizer-effecten en wat underscore.
De muziek van Goldsmith daarintegen is sciencefiction-epiek om duimen en vingers aan af te likken. Allereerst is er het schitterende thema, dat nu met een grotere strijkerssectie en kopers die beter klinken dan ooit, op een ongelooflijke manier de toon zet voor de rest van de film. Zoals gezegd: weinig verassingen in de score, dezelfde thema's uit de vorige Goldsmith-films komen terug, maar mooier en beter. Niet alle muziek uit de film is terug te vinden op de GNP-Crescendo-cd (vooral de muziek uit de Phoenix-vlucht- en Warp-scènes schittert door zijn afwezigheid) en niet altijd is de muziek op cd dezelfde versie als de cue in de film. Bovendien is het jammer dat enkele stukken klassieke muziek die in de film te horen zijn (de opera waarnaar Picard luistert in het begin van de film en de muziek van de Ready Room) niet op de cd staan, ten voordele van twee overbodige popsongs (van Roy Orbison en Steppenwolf). Maar al bij al is de muziek van Star Trek: First Contact een stevige brok luistermuziek en hij hoort ongetwijfeld bij het beste dat ooit voor een Star Trek-film werd gecomponeerd.
De cd, zoals die in Amerika verschenen is bij GNP-Crescendo, bevat ook nog een cd-rom gedeelte, waarop gefilmde interviews met Goldsmith en andere leden van de crew te vinden zijn. Ook is er een photo-gallery en veel achtergrondinformatie. De cd is luxueus uitgegeven door Crescendo, met een mooi inlegvel met informatie over de score, de componist en zijn oeuvre en mooie foto's op glanzend papier. De Amerikaanse release bevat eveneens een magneet met het Star Trek-logo. Merk op dat de Europese release Duitste tekst bevat, zowel op de hoes als op het cd-rom-gedeelte.
De Star Trek-films is een reeks sciencefiction films die haar weerga niet kent. De sterk wisselende kwaliteit van film tot film (er is nog geen enkele Star Trek-film geweest die echt het niveau van de middelmaat heeft overstegen) en het cult-aura dat om de tv-series heen hangt, hebben ervoor gezorgd dat Star Trek-films altijd op zijn minst een heel klein beetje controversieel zijn geweest. Voor de filmmuziek geldt hetzelfde: dat de kwaliteit van film tot film erg verschilt staat als een paal boven water, maar dat in de loop van acht films enkele van de allermooiste, meest herkenbare sciencefiction-thema's zijn gecomponeerd ooit, zegt veel over het belang van het Star Trek-fenomeen. Goldsmith herinnert ons met zijn score voor Star Trek: First Contact aan wat goeie, avontuurlijke sciencefiction-muziek kan zijn: een heerlijke luister- en droomervaring die los van de beelden vaak een betere film oplevert in je gedachten dan op het witte doek. Wat dat betreft hoeft de (muziek voor de) negende film van de serie voor ons niet lang op zich te laten wachten.