101 DALMATIANS

Filmfeiten op een rij

Vanaf deze week is de Disney-film 101 Dalmatians in de bioscoop te bewonderen. Een indrukwekkende film, alleen al om dat bij de productie in totaal meer dan 200 honden waren betrokken. Wist u overigens dat Dalmatiër-pups helemaal wit worden geboren en dat pas na enkele weken de zwarte vlekken verschijnen? We zetten nog een paar andere merkwaardige filmfeiten voor u op een rijtje.

Alle in de film gebruikte puppy's waren Engels. Er werden geen honden speciaal voor de film gefokt. Alle hondjes kwamen uit nesten van geregistreerde, particuliere Dalmatiër-fokkers.

In de herfst van 1995 werden fokkers die een nest verwachtten via advertenties in de nationale dagbladen uitgenodigd om mee te doen aan de film. Alle fokkers die belangstelling hadden werden bezocht door de puppy-manager en de huis-dierenarts voordat er afspraken werden gemaakt. Indien zij het idee hadden dat de fokker niet oprecht bezorgd was om het welzijn van de pups, werd er geen overeenkomst gesloten. Dit gebeurde eveneens indien geconstateerd werd dat door de fokker financieel voordeel vóór het belang van de honden gesteld werd.

Toen de overeenkomsten getekend waren, kreeg elk nest een persoonlijke puppy-trainer toegewezen. Eénmaal zes weken oud werden de hondjes gedurende twee weken intensief bezocht door deze trainer, om elkaar beter te leren kennen en elke dag een beetje te trainen.

Acht weken na hun geboorte reisden de hondjes, met hun eigenaars en trainers, naar de Shepperton Studio's. Disney inviteerde en stimuleerde alle eigenaars om tijdens de opnarmeduur in Shepperton te verblijven. Disney betaalde alle reis- en verblijfkosten. De fokkers werden bovendien betaald voor de huur van de hondjes en kregen een vergoeding voor het ongemak en een onkostenderving wegens hun afwezigheid van hun werk.

De puppy's werden niet gekocht maar gehuurd en gingen, zodra hun filmcarrière er op zat, weer met hun baasjes mee terug naar huis. De hondjes brachten maximaal vier werken door in Shepperton, maar de meeste bleven er niet langer dan twee weken. Met 12 weken werden ze te groot om nog langer voor pup door te gaan. De pups van 10 tot 13 weken werden alleen gebruikt voor 'massascènes' waarin je heel veel hondjes ziet, zoals die op Cruella's zolder.

De trainingsmethode was gebaseerd op beloning, niet op straf. Dit gebeurde bijvoorbeeld door uitvoerig prijzen of het geven van hondensnoepjes. De pups verbleven in een luxe vijfsterren kennel, speciaal gebouwd voor de film. De kennel was een soort puppy-motel met een suite voor elk nest, inclusief speelveldje. Van buiten was de kennel wit met zwarte stippen, binnen had elk puppy een eigen hokje met roze of blauwe muren, beschilderd met ballen, botten en linten.

Behalve door hun eigen trainers werden de honden in de kennel 24 uur per dag in de gaten gehouden door een dierenarts en een assistente. De hondjes kregen een speciaal, uitgebalanceerd dieet, maar hun eigenaars konden dit geheel aan hun eigen, specifieke wensen aanpassen.

Het filmen werd opgezet rond het natuurlijke levensritme van de dieren. Puppy's bijvoorbeeld zijn in veel opzichten net als kleine kinderen: ze eten veel, slapen veel, spelen veel en plassen veel! Daarom werd een schema opgesteld dat rond dit natuurlijke ritme paste. Het filmen gebeurde bijvoorbeeld tijdens speeltijd, maar er hoefde maar één puppy te gapen of de hele troep hield ermee op om een dutje te doen.

Speciaal voor de pups werd besloten om op de set te filmen, in plaats van op locatie; voor kleine hondjes is een beheersbaar klimaat immers veel veiliger. De verschillende aankomst- en vertrektijden van de nesten pups stelden het Hoofd Animal Training voor grote logistieke problemen. Alles bij elkaar werd er van december tot maart met dalmatiër-puppy's gewerkt.

Naast alle achtergrondrollen werd er ook een aantal puppy's gekozen om vijf van de vijftien pups van Roger en Anita te slepen. Deze hondjes werden speciaal uitgezocht op hun specifieke sterkwaliteiten: intelligentie, karakter, zelfvertrouwen - en, uiteraard, hun aaibaarheidsfactor!

De tekening van deze vijfpups (Wizzer, ofwel 'Plasser', herkenbaar aan twee zwarte oren; Twotone, herkenbaar aan een wit en een zwart oor; Dipstick, herkenbaar aan het zwarte staartje; Jewel, herkenbaar aan haar colliervormige nektekening; en Lucky, zo genoemd wegens zijn wonderbaarlijke wederopstanding na de geboorte) werd aangebracht door een speciale honden-make-up artist, die hiervoor een onschadelijke verf op plantaardige basis gebruikte.

Kosten noch moeite werden gespaard om de verschillende sets veilig te maken voor de pups. Zo werden er bijvoorbeeld speciale, op puppy-formaat gesneden traptreden gemaakt voor zowel Cruella's huis als het huis van Roger en Anita. Deze treden werden extra breed en laag gehouden om te voorkomen dat de puppy's zouden vallen.

Andere speciale puppy-veiligheidsmaatregelen waren het vervaardigen van een ongebruikelijk soort nepsneeuw: in plaats van het gebruikelijke schuim, waar de puppy's ziek van zouden kunnen worden mochten ze er stiekem een hapje van willen eten, werd voor de sneeuw gebruik gemaakt van oud papier. Ook werden de spijlen van de trapleuningen extra ver uit elkaar gezet, om te voorkomen dat er een puppykopje vast zou komen te zitten.

Naast al deze maatregelen werden alle sets voor de komst van de pups ook bespoten met desinfecterend middel om de hondjes te beschermen tegen mogelijke bacteriën en ziekten. Bovendien moesten alle crewleden (inclusief de regisseur en Glenn Close!) hun schoeisel reinigen in speciale desinfecterende voetbaden alvorens de puppy-zone te betreden.

Om de pups uit elkaar te kunnen blijven houden, kregen ze allemaal een soort 'tatoeage' in de vorm van een vlek van uitwasbare, plantaardige verf in een bepaalde kleur. Deze methode werd verkozen boven het gebruik van een elektronisch registratielabel. Na afloop van de draaitijd keerden alle puppy's zonder enig probleem naar hun oorspronkelijke eigenaars. In mogelijk gevaarlijke situaties werd overigens geen enkel dier gebruikt, maar computergestuurde animatie en/of poppen.

In tegenstelling tot de pups, die alleen voor een paar weken werden gehuurd, werden de volwassen honden wel gekocht. De reden hiervoor was dat zij een intensiever en langduriger trainingsprogramma moesten volgen dan de kleintjes. Naast de vier honden die Pongo spelen, en de drie honden die de rol van Perdy vertolken, gingen de andere hoofdrollen naar drie Airdale terriërs (Kipper) en twee Sheepdogs (Fogey). Behalve vier hoofdrollen waren er ook figurantenrollen voor honden. Voor de twee massascènes (het huwelijk van Pongo en Perdy en de nachtelijke blafscene) werden alle mogelijke rassen en soorten honden opgetrommeld. Bij het huwelijk van Pongo en Perdy waren meer dan 100 honden aanwezig, die op het commando: 'Actie!' allemaal tegelijk netjes moesten zitten en één kant op kijken.

Voor het vinden van de juiste belichting voor Pongo en Perdy werden 'doubles' gebruikt: synthetische honden op wielen. Voor toeschouwers was dit soms aanleiding om te roepen: "Zie je wel, ze gebruiken helemaal geen echte honden!"

Behalve honden en puppies werden in de film ook vele andere dieren gebruikt, zoals witte tijgers, paarden, koeien, schapen, varkens, katten, stinkdieren, wasberen, eekhoorns, geiten, konijnen, muizen en verschillende vogels. Het trainen van de dieren kostte vele uren, maar leverde in sommige gevallen wel heel bijzondere resultaten op, zoals de scène in de schuur waarbij de dieren samen een plot tegen Cruella ten uitvoer brengen, en vooral de scène waarin een echte wasbeer een walnoot in de uitlaat van de auto van Horace en Jasper stopt.

Dierentrainer Gary Gero, een veteraan in het filmvak (op zijn naam staan onder andere Dances with Wolves, Ace Ventura Pet Detective, Forrest Gump, The Firm), was wel het een en ander gewend, maar was toch ook erg onder de indruk van 15 kleine hondjes op een rij, die allemaal tegelijk één kant op kijken.

Regisseur Stephen Herek was zo ingenomen met één van de Dalmatiërpups dat hij die mee naar huis heeft genomen. De hond heet Opus, naar Herek's eerdere film Mr. Holland's Opus. Ook de andere volwassen, aangekochte, honden vonden na afloop van de opnamen allemaal een goed plekje bij de verschillende crewleden thuis!

Met dank aan Buena Vista International.