CINEMA NOVO FILMFESTIVAL

Gesprek met Jean Teno

Wie woont in Afrika en droomt van een loopbaan in de filmwereld moet over flink wat doorzettingsvermogen beschikken. Dit konden we opmaken uit het gesprek dat we hadden met Jean Teno over zijn film Clando. Voorlopig alleen nog maar vertoond op het afgelopen Cinema Novo Filmfestival.

Clando gaat over de vlucht van de vroegere computerdeskundige Sobgui uit zijn land Kameroen omwille van problemen met het regime van het land. Hij vlucht naar Europa, meer bepaald naar Duitsland. Sobgui hoopt in dit land goed geld te verdienen maar wordt bitter teleurgesteld. Hij maakt ook kennis met het Duitse vreemdelingenbeleid. Na enige tijd komt hij terecht in de illegaliteit. Als film is Clando niet onmiddellijk een meesterwerk, wel een goede poging om iets zinvol te vertellen over de vreemdelingenproblematiek vanuit het standpunt van de mensen zelf.

De jonge cineast kwam speciaal overgevlogen uit Parijs om aan het publiek zijn project persoonlijk voor te stellen. Met veel enthousiasme en overtuiging legt hij uit hoe dit dramatische portret over de leefwijze van illegalen in Europa tot stand kwam. Hijzelf is afkomstig uit Kameroen en verhuisde in 1978 naar Frankrijk. Sinds 1982 werkt hij als editor bij een Franse televisiezender. Een jaar later maakte Jean Teno zijn eerste documentaire, Shubbah. Zijn debuut als regisseur van een echte langspeelfilm maakte hij met Clando die vorig jaar afgewerkt werd.

Een visie van dit menselijk drama roept onvermijdelijk vragen op en wie kan hierop beter een antwoord geven als de realisator Jean Teno zelf.

MOVIE: Waarom koos u om voor uw eerste film een dramatisch onderwerp als het vluchtelingenprobleem?

JEAN TENO: Voor mij is het maken van de film Clando het gevolg van het nadenken over mijn geboorteland Kameroen. Wat mij speciaal interesseert is om de koloniale band tussen Frankrijk en Kameroen te bestuderen en daarover een verhaal te vertellen. Na het einde van de gewelddadige Franse bezetting is ons land stuurloos achtergelaten. Ook voor de mensen die emigreren naar Europa blijft het een moeilijke zaak. Deze mensen voelen zich nergens meer thuis. Afrika is in grote mate vernietigd door de invasie van de zogenaamde Westerse cultuur. Verschillende generaties van Afrikaanse mensen leven zonder toekomst maar ook zonder verleden.

MOVIE: U bent zelf een emigrant. Beleefde u een vergelijkbare identiteitscrisis als het hoofdfiguur in uw film Clando?

JEAN TENO: Ik kan niet zeggen dat ik echt gelukkig ben net zoals de meeste vluchtelingen uit Afrika die naar Europa komen omwille van economische redenen. De opvatting dat Europa een samensmelting was van vele welvarende landen is al lang een mythe. Wat me ook triest maakt is dat ik zie welke wetten er nu gestemd worden tegen de komst van vreemdelingen.

MOVIE: Bestaat er in uw land een filmindustrie?

JEAN TENO: We zitten met grote problemen omdat het merendeel van de wetten nog afkomstig zijn uit de koloniale periode en dus nog weinig voorstellen. Er is wel enige steun vanwege de staat aan de makers of aan producenten maar de overheid verbindt aan haar tussenkomst teveel voorwaarden om hiermee effectief iets te kunnen doen.

MOVIE: Hoe heeft u uw film Clando voorbereid?

JEAN TENO: Je moet niet alleen goede ideeën in je hoofd hebben maar ook over voldoende financiële middelen beschikken om ze op een serieuze manier te kunnen vertalen naar een langspeelfilm. Het was niet gemakkelijk om geld te vinden maar na een lange zoektocht konden we dan toch van start gaan. Het is uiteindelijk een coproductie met Duitsland, Frankrijk en Kameroen geworden. Voor onze film Clando hebben we gewerkt met drie professionele acteurs en alle andere personen waren vrienden die zin hadden om eens in een film te spelen.

MOVIE: Waarom koos u voor het medium van de film om ideeën kenbaar te maken?

JEAN TENO: In het begin wou ik schrijven over een aantal dingen (de politieke toestand in zijn land) maar dit bleek niet mogelijk te zijn wegens de censuur in ons land. Cinema is ook veel visueler om bepaalde mistoestanden aan te klagen. Ik hoop actief verder te blijven met beelden. Ik hou er vooral van om documentaires te maken over zaken die me nauw aan het hart liggen.