Veel films heeft hij nooit gemaakt. In totaal, met zijn recentste Inside erbij, heeft hij slechts vijftien films over een tijdsspanne van veertig jaar gerealiseerd. Arthur Penn startte zijn carrière als productieassistent bij de televisie en maakte hij in 1958 met The Left-Handed Gun zijn regiedebuut. De naam van Arthur Penn zal wel altijd verbonden blijven aan het overbekende Bonnie & Clyde (1967). Deze legendarische gangsterfilm over een roversduo geldt nog steeds als een mijlpaal in de geschiedenis van de cinema. Niettegenstaande dat Arthur Penn nooit commercieel veel succes heeft gekend met zijn werk, kon hij toch weer elke keer opnieuw samenwerken met grote acteurs. Hij werkte ondermeer samen met Waren Beatty (Bonnie & Clyde), met Paul Newman (The Left Handed Gun), met Jack Nicholson en Marlon Brando (The Missouri Breaks). Dit lag vooral aan zijn aangeboren talent om telkens het beste te halen uit zijn cast. Het uitstekende acteerniveau loopt als een rode draad doorheen al zijn films.
Zeven jaar na Penn & Teller Get Killed heeft Penn uiteindelijk weer eens een film gemaakt. Zijn recenste realisatie, Inside, handelt over het schenden van de mensenrechten in Zuid-Afrika tijdens het bestaan van de Apartheid. Tegen alle verwachtigen in kwam de reeds 74-jarige Arhur Penn zijn film zelf voorstellen aan de Belgische pers in het stijlvolle Metropol hotel in Brussel. Bij het vernemen van zijn leeftijd schrokken we wel even. Gelukkig bleek het bijzonder goed mee te vallen. Op een rustige en enthousiaste manier antwoordde hij op al onze vragen.
MOVIE: U startte uw loopbaan in de filmwereld in de jaren vijftig. Wat was er zo speciaal aan deze periode?
ARTHUR PENN: Het traditionele studiosysteem beleefde een geweldige crisis door de opkomst van de televisie. De bazen van de grote studio's verkeerden in een paniekstemming omdat het publiek massaal wegbleef uit de bioscopen. De reactie van de filmindustrie was simpel van karakter: men liet diegenen die televisie maakten nu ook echte cinemafilms maken. Deze reactie vanuit de toenmalige filminustrie was ingegeven vanuit puur zelfbehoud. Een volledige generatie van televisiemakers (bijvoorbeeld John Frankenheimer) kwam terecht in de productie van langspeelfilms. Het is door deze merkwaardige evolutie dat ik vrij plots mijn eerste volwaardige film kon maken. (The Left-Handed Gun, 1958)
MOVIE: U was het meest actief in de jaren zestig. Is dit een toeval?
ARTHUR PENN: Het was een drukke en een boeiende tijd. Ik was ook nog jong en had het geld hard nodig om mijn familie te onderhouden.
MOVIE: Waarom heeft u Insdide gemaakt?
ARTHUR PENN: Ik ben steeds persoonlijk geïnteresseerd geweest in het aspect van de mensenrechten en toen ik de kans kreeg om hierover een film te maken greep ik deze met beide handen. Inside is een film die mij zeer nauw aan het hart ligt. Ik vond ook drie goede acteurs (Nigel Hawthorne, Eric Stoltz, Louis Gossett Jr.) die bereid waren om mee te werken aan deze low- budgetfilm. Inside is een film die gemaakt is vanuit het geweten. Een van de acteurs, Louis Gossett Jr., stelde het script aan mij voor en de andere twee acteurs heb ik zelf gekozen. Vooral de inhoud van de film was hun grootste motivatie om mee te werken aan Inside. Ze werkten allemaal voor heel weinig geld.
MOVIE: Is de film gebaseerd op waargebeurde feiten?
ARTHUR PENN: Het scenario is samengesteld uit verschillende verhalen van slachtoffers van het apartheidssysteem. Het is geschreven door de jonge man Bima Stagg. Hij heeft ongeveer tien jaar in Zuid-Afrika gewoond gedurende het apartheidssysteem en heeft op een passionele manier gewerkt aan het creëren van een beklemmend verhaal gesitueerd in deze donkere periode van dat land.
MOVIE: Waarom is Inside niet gemaakt voor een grote Hollywoodstudio?
ARTHUR PENN: Omdat dat simpelweg onmogelijk is. De film zou minimum 50 miljoen dollar kosten en talloze wijzigingen moeten ondergaan op inhoudelijk vlak. De grote Hollywoodstudio's zijn niet in staat om kleine, compromisloze films te maken.
MOVIE: Maar een film als Dead Men Walking gaat toch ook over een gevoelig onderwerp en is gemaakt door de Polygram, een grote productiefirma?
ARTHUR PENN: Polygram betekent in Hollywood nog relatief weinig. De kans dat ze echt groot worden is vrijwel onbestaand.
MOVIE: Wilt u de filmgeschiedenis ingaan als de man die Bonnie & Clyde maakte?
ARTHUR PENN: Dat is één film die ik gemaakt heb maar er zijn ook nog andere die ik gerealiseerd heb en waarop ik blijvend trots blijf. Je weet ook nooit hoe het publiek over jouw films denkt. Voor mezelf is mijn laatste film Inside één van mijn belangrijkste realisaties.
MOVIE: Wat vindt u van de cinema van de jaren negentig?
Penn: Saai. Er worden nog maar weinig grote ernstige films gemaakt. Het dramatische Schindler's List van een aantal jaren geleden vond ik wel heel goed. Men produceert alleen nog maar banale ontspanningsfilms. In de jaren zestig en zeventig had je Godard, Fellini, Sica, Coppola, Scorsese. In de huidige cinemaproducties zie je nog maar weinig verschil.
MOVIE: U hebt regelmatig samengewerkt met grote acteurs. Hoe was dat?
ARTHUR PENN: Ze weten op een geniale manier illusies te creeëren. Acteurs als Marlon Brando, Dustin Hoffman, Jack Nicholson bezitten allemaal de gave om met gevoelens om te gaan.