The English Patient won alles samen maar liefst negen oscars, weliswaar meer dan vorige winnaars Braveheart, Forrest Gump en Schindler's List, maar toch heeft de overwinning een wrange bijsmaak: noch hoofdacteur Ralph Fiennes, noch hoofdactrice Kristin Scott-Thomas, noch scenarioschrijver Anthony Minghella (die nochtans een puike prestatie leverde) sleepten een vergulden beeldje in de wacht en een winnende film waarvan geen van de hoofrolspelers bekroond werden, dat is al een tijdje niet meer gebeurd.
De meeste oscars behaalde The English Patient bij de nevencategorieën. Het begon al meteen goed met oscars voor beste kostuums en later volgden prijzen voor geluid, fotografie, montage, decors en cinematografie. Al vroeg op de avond begon iedereen te vermoeden dat het onmogelijke zou plaatsvinden: The English Patient zou alle oscars te pakken krijgen waarvoor de prent genomineerd was. Toen Gabriel Yared ook nog de oscar kreeg voor beste muziek en Juliette Binoche voor beste actrice in een bijrol, ging het hek compleet van de dam - zou dit oscargala werkelijk gedomineerd worden door die ene film, hoe goed hij ook was?
Bij elke oscar die The English Patient aan zijn palmares wist toe te voegen, werd het publiek minder enthousiast. Het eerder geestdriftige applaus veranderde van de ene op de andere categorie ineens in wat beleefd geklap en de speeches van de verschillende winnaars werden korter en korter (want oke, uiteindelijk waren het steeds weer dezelfde namen die in die bedanktekstjes terug kwamen).
Het tij keerde met de categorie voor beste bewerkte scenario. De winnaar, Billy Bob Thornton voor Sling Blade, kwam als een verrassing. Het publiek werd wild, de spanning steeg... dit kon het vervolg alleen maar spannender maken. Joel Coen won de oscar voor beste origineel scenario.
De oscars voor beste acteur en actrice kondigden in elk geval een misschien wel heel onverwachte eindspurt aan: Geoffrey Rush haalde het op Ralph Fiennes dankzij zijn prachtprestatie voor Shine en Frances McDormand haalde het op grote favoriet Kristin Scott-Thomas voor haar rol in Fargo.
Ondertussen waren ook nog de oscars uitgedeeld voor beste special effects (Independence Day, niet geheel onverwacht maar wel lichtjes teleurstellend), beste makeup (The Nutty Professor), originele song (Andrew Lloyd Webbers Evita-product You Must Love Me), geluidseffecten (The Ghost And The Darkness, voor wie er om maalt) en beste score voor een komedie of musical (heel verrassend Rachel Portman voor Emma, verrassend niet omdat dit geen goede score is maar wel omdat voor het eerst in meer dan tien jaar een genomineerde Disney-score de oscar aan zijn neus voorbij zag gaan).
De oscar voor beste mannelijke bijrol ging totaal onverwacht naar Cuba Gooding Junior, die daarmee de torenhoge favoriet, Edward Norton uit de oersaaie, legal non-thriller Primal Fear, meteen achter zich liet en van de gelegenheid gebruik maakte om met het langste dankwoord uit de geschiedenis van de Academy Awards uit te pakken. Bill Conti's vale muzak snoerde de man onverbiddelijk de keel.
De spanning verdween met de bekendmaking van de winnaar van de beste regie-oscar: toen Anthony Minghella die oscar in ontvangst mocht nemen wist iedereen dat ook de oscar voor de beste film van 1996 naar The English Patient zou gaan. Na de bekendmaking volgde een beleefd applausje en een aardige ovatie voor Billy Crystal die het er dit jaar opnieuw stukken beter van af had gebracht dan zijn illustere voorgangers.
Samengevat: The English Patient heeft - zoals zo'n beetje iedere goede bookmaker had kunnen voorspellen - zijn plaatsje in de oscargeschiedenis weten te bemachtigen, zij het niet onverdeeld. De oscars van 1996 waren soms verrassend, soms heel voorspelbaar, maar altijd heel Amerikaans, heel kitscherig en laten je zoals altijd een beetje met een leeg gevoel achter. Op naar het komende filmjaar.