STAR WARS: TIJDSCHRIFTEN

Het Oude en Nieuwe Testament

Tegenwoordig kan men geen buitenlands filmtijdschrift meer vastnemen, of er staat wel iets in over Star Wars. Terecht trouwens, want deze film heeft het filmlandschap grondiger gewijzigd dan om het even welke film die de laatste jaren op het grote scherm werd vertoond. Het is dan ook de ideale gelegenheid om alle legendarische verhalen, roddels en blauwdrukken boven te halen.

Wie Star Wars boeken verzamelt, heeft nog enigszins kans om een volledige collectie bijeen te krijgen (afhankelijk van het bedrag en de tijd die hij/zij er voor over heeft), maar wie aan een tijdschriftenverzameling begint, is er bij voorbaat aan voor de moeite. Maar laat ons eerlijk zijn: tussen alles wat verschenen is zit ook heel veel rommel: nietszeggende dossiers die enkel maar herkauwen wat anderen met heel veel zorg hebben neergepend, of nietszeggende beschouwingen van mensen die eigenlijk niet goed weten waarmee ze bezig zijn. Maar als er Star Wars boven staat verkoopt het... Het komt er dan ook op aan om zeer selectief te werk te gaan, en die zuurverdiende centen neer te tellen voor wat werkelijk de moeite is. Een zeer pijnlijke taak trouwens voor wie echt alles wil sparen.

Star Wars is nu niet bepaald beroemd geworden door de enorme acteerprestaties, maar wel door de speciale effecten, de art-design, de muziek, het monteerwerk, en de mythe. En daarom gaan we in dit overzicht op zoek naar die tijdschriften waarin we de totstandkoming van de legendarische trilogie tot leven zien komen. Hiervoor doken we niet alleen in onze eigen archieven, maar plunderden we ook een aantal kiosken. Een (beperkt) overzicht van onze schatkamer.

Laten we meteen maar met het zware werk beginnen: Cinefex. Wie nu eens echt wil weten hoe alle effecten tot stand kwamen, kan er niet aan ontsnappen, of beter nog, wil er niet aan ontsnappen, want de woorden kwaliteit en degelijkheid zijn in onze woordenschat verschenen om onze loftuitingen over dit veel geprezen tijdschrift in goede banen te leiden. In klare bewoordingen worden hier de geheimen van de meesters ontsluierd, en dat aan de hand van talrijke haarscherpe foto's en uitgebreide interviews. Aan het tijdschrift is maar één groot nadeel (buiten het feit dat het slechts driemaandelijks verschijnt in plaats van dagelijks): het eerste nummer verscheen pas bij het uitkomen van Alien en Star Trek: The Motion Picture, en daarom ontbrak gedurende heel lange tijd die ene kroon op het werk: Star Wars. Maar daar is gelukkig verandering in gekomen. Nummer 65 (maart 1996) is geheel gewijd aan de film en zijn creatoren. George Lucas en Dennis Muren namen de tijd om een uitgebreid interview te geven, en naast een overzicht van alle films waaraan Industrial Light & Magic heeft gewerkt, worden de effecten van Star Wars ontleed.

Om de effecten van de andere delen uit de trilogie te kunnen bestuderen moet men dieper graven in de archieven en de geldbeugel. Zo werd The Empire Strikes Back besproken in de nummers 2 en 3 van Cinefex (naast andere films). Dat nummer 3 is zowat het meest legendarische nummer van de reeks, en is dan ook virtueel onvindbaar. Zelf zijn we het in een zoektocht die meerdere jaren duurde maar tweemaal tegengekomen. En zeldzaam betekent automatisch ook duur. Hou zeker 200 pond klaar voor beide nummers samen. Nummer 13 van de reeks is dan weer helemaal gewijd aan de effecten van Return Of The Jedi, en werd geschreven door de magiërs zelf. Ook uitverkocht, en dus redelijk moeilijk te vinden (70 pond).

Cinefantastique is naast Starlog het meest gekende genre-tijdschrift van over de grote plas. Ook zij waren er bij toen Star Wars in 1977 de wereld veroverde. Hun nog te verkrijgen dubbelnummer (vol 6 nr 4/vol 7 nr 1; 20 dollar), is dan ook een absolute must, want met 23 interviews is het één van de beste specials die rond de film werd geschreven. Cinefantastique vond het later nodig om de clou van The Empire Strikes Back voortijdig bekend te maken, en kwam daardoor stevig in botsing met Lucasfilm. Het materiaal rond de twee vervolgfilms is dan ook eerder schaars te noemen, en pas bij de Special Edition kregen we weer (positief) nieuws over Star Wars voorgeschoteld. De nummers 8 en 9 van volume 28 (februari en maart 1997), zijn dan ook aan te bevelen. Het tijdschrift is trouwens één van de weinige die ook zeer kritisch durft te zijn.

Ook de archieven van American Cinematographer zijn zeer leerrijk. Zo zijn de nummers van juni 1980, en juni 1983 pareltjes van informatie. Reken wel zo'n 40 dollar per stuk. Ook zij waren er bij voor de Special Edition, en naast een interview met Lucas, en een overzicht van de effecten, krijgen we ook een initiatie in de restauratie van de film. (februari 1997)

Het franse tijdschrift SFX pakte in de loop der jaren uit met een aantal specials (jaren na datum): nr 8 (Star Wars), nr 23 (Jedi) en nr 44 van maart over de speciale edities, maar zijn vergeleken met de hierboven vermelde dossiers eerder mager te noemen.

En natuurlijk is ook de rest van het peloton op de Special Edition-wagen gesprongen. Zo kwamen we specials tegen in Starlog, Mad Movies, Empire, Premiere (US/UK), Total Film, SciFi Universe, Cinescape en Moviestar. Ook in een aantal Nederlandstalige (niet-film) tijdschriften kwamen we Star Wars artikels tegen, maar deze waren duidelijk niet geïnspireerd op diepgaand onderzoekswerk, en zijn dan ook niet het vermelden waard.

Wie regelmatig op de hoogte wil gehouden worden van de trilogie, en de nieuwe films, kan zich best abonneren op het officiële Star Wars Insider tijdschrift. Ook zij brachten een interessante special, net als hun Franstalige tegenhangers trouwens. En er zijn nog meerdere fanclub-bladen, die in kwaliteit en inhoud grondig verschillen.

Ten slotte willen we toch nog even het meer serieuze werk bekijken. In het kader van de Special Editions pakten een aantal zeer gerespecteerde tijdschriften uit met wel heel interessante nabeschouwingen, vaak gecombineerd met een interview met George Lucas. Zo is er het ellenlange artikel in The New Yorker (jan. 6, 1997), het kritische Newsweek (jan. 20, 1997) en het boeiende Time (feb. 10, 1997 US version; of march 17, 1997 international version). Niet zozeer over het maken van de film, maar wel over de de invloed van de film (positief en negatief). Voor wie nu eens echt wil weten waarom al die heisa rond de Special Editions nodig is.