In december 1993 verscheen dan waar vele soundtrackfans al jaren op hadden zitten te wachten: de Star Wars-trilogy anthologie-box, een 4-cd-set met één extra-lange cd per film en een bonus-disc met alternatieve versies en extra muziek uit de drie films. Oorspronkelijk waren 5 cd's gepland, maar omdat op het laatste moment besloten werd dat het commercieel interessanter was om deze 4cd-box op hetzelfde moment op de markt te brengen als de nieuwe laserdisc-set Star Wars Trilogy: The Definitive Collection, die de films voor het eerst compleet gerestoreerd en in wide-screen-formaat beschikbaar maakte, zag men af van die vijfde cd: het zou te lang hebben geduurd om die klaar te stomen.
Hoewel de cd's in de box-set een vollediger beeld van de Star Wars-muziek boden dan de oorspronkelijke soundtracks, waren veel mensen ontevreden: de cd's representeerden de muziek niet in dezelfde volgorde van de film, stukken muziek die in de film naadloos in elkaar overliepen waren hier opgesplitst in meerdere tracks, telkens met een korte pauze ertussen, voor bepaalde tracks werd gekozen voor een concert-versie in plaats van de film-versie, omdat die beter te beluisteren zou zijn, en de geluidskwaliteit van vooral de eerste film moest het ongelden: te veel achtergrondruis en een veel te scherpe mix voor de koperinstrumenten. De grootste klacht was echter het ontbreken van nog steeds enkele minuten muziek uit Star Wars, enkele tientallen minuten uit The Empire Strikes Back en bijna een uur muziek uit Return of the Jedi.
Na een artikel in Film Score Monthly, waarin hoofdredacteur Lukas Kendall (die ook al de track-analyse voor de anthologie-box had geschreven) uit de doeken deed hoe het kwam dat we nog steeds ruim een uur muziek uit de trilogie moesten missen, kwam een golf van protest op gang en maandenlang werd er in brievenrubrieken van filmmuziekbladen en de soundtrack-nieuwsgroepen op internet over bijna niets anders gepraat dan 'de vijfde Star Wars-c.'. De zaken gingen zelfs zo ver dat een Roemeense bootlegger een cd op de markt bracht met muziek die hij gewoon had gekopieerd van de laserdiscs en waaruit hij de stemmen en geluidseffecten had gemixt. De kwaliteit hiervan was abominabel (zo veranderde de geluidssterkte voortdurend omdat in de films de muziek ook niet altijd even luid te horen valt en had het verwijderen van de stemmen de geluidskwaliteit van vooral de hogere tonen als gevolg) maar toch werd de cd in een mum van tijd een collector's item.
Het duurde niet lang eer de penny bij Fox en Lucasfilm viel. De soundtracks van Star Wars waren tot dan toe een echte goudmijn geweest (het eerste album van Star Wars is nog steeds de best verkochte klassieke muziek-lp/cd aller tijden) en dus werd de producent van de 4cd-box, Nick Redman, aan het werk gezet om voor een aanvul-cd te zorgen. Tegelijk besloot George Lucas dat het tijd was om nog eens aan een nieuwe Star Wars-trilogie te gaan denken en net na de release van Spielbergs Jurassic Park gingen Lucas en Williams onderhandelen over de muziek voor eventuele sequels. Toen rees het idee om de bijna twintig jaar oude trilogie geheel opnieuw in de zalen te brengen. Remakes van oude films bleken het vrij goed aan de box-office te doen en gezien de ongelooflijke populariteit van de Star Wars-films leek het ook waarschijnlijk dat het volk in grote massa's opnieuw een kaartje voor deze ruimte-opera zou willen kopen.
De plannen om een vijfde cd aan de set toe te voegen werd keurig opgeborgen en vervangen door een heel nieuw plan: de heruitgave, nauwelijks drie jaar na de 4-cd-anthologie van de complete Star Wars-score, volledig en in chronologische volgorde.
Fans waren enthousiast en teleurgesteld tegelijk. Het concept van de nieuwe soundtracks (één dubbel-cd per film met een nieuwe mixage, een betere sequencing en alle nog niet eerder uitgebrachte muziek) sprak velen aan, maar tegelijk stelden velen zich de vraag waarom er dan in hemelsnaam die 4-cd-box was geweest... Verloren geld, meenden velen.
De oorspronkelijke idee van het Lucas-team was om, net als de special effects, ook de muziek van Williams compleet te vernieuwen. Een state-of-the-art heropname van de originele muziek met het London Symphony Orchestra was heel even voorzien, maar toen oordeelde men dat een nieuwe, nog betere mix van de oorspronkelijke muziek beter zou passen bij de toch nog steeds twee decennia oude beelden. Alleen voor Return of the Jedi zou een uitzondering gemaakt worden: noch Lucas, noch Williams zijn ooit echt tevreden geweest met de muziek voor het Overwinningsfeest van de Ewoks en het verschrikkelijke Lapti Nek. Vandaar dat Williams een heel nieuw thema voor het Overwinningsfeest heeft geschreven, dat in de volgende/voorafgaande trilogie het Anakin thema zal worden. Op die manier wordt op een heel ingenieuze manier de brug naar de ander films uit de negen-delige-reeks in spe geslagen. En ook Lapti Nek is vervangen, edoch niet door Williams zelf, door het nieuwe Club Med-achtige deuntje Jedi Rocks.
En nu zijn ze er dus eindelijk, de drie vernieuwde Star Wars-films en de bijbehorende soundtracks. Er verschijnen twee versies van elke soundtrack: een 'gelimiteerde' editie (van een kwart miljoen exemplaren voor de hele wereld) in een deluxe-uitvouw-doosje met uitgebreide tekst en uitleg van Michael Matessino, met laser-hologrammen bedrukte discs plus extra cue-tracks én een gewone versie in een gewoon 2cd-doosje, met een gewoon inlegvel en zonder de extra cue-tracks. De filmscore in beide versies is identiek. En net zoals bij de oorspronkelijke anthologie-set begint ook elke nieuwe set met het de Fox-fanfare van Alfred Newman.
Voor de vergelijking tussen de box-set en de nieuwe Special Edition-set heeft men het ons extra moeilijk gemaakt: het merendeel van de track-titels zijn anders dan op de oorspronkelijke set (waarom heeft men niet gewoon Williams' eigen titels gebruikt?), de volgorde is veranderd en verschillende kortere tracks zijn samengebald in één langere track. Op de eerste Star Wars disc vinden we - eindelijk - de originele filmversie van het hoofdthema terug. Tot nu toe (zowel op de originele soundtrack als in de anthologie) was de openingsmuziek steeds een concert-versie van Williams, en niet het originele thema dat in de film voorkomt. Enkele tracks, die vroeger maar gedeeltelijk op de cd's voorkwamen zijn nu gecompleteerd: The Moisture Farm, Attack of the Sand People, Tales of a Jedi Knight en Imperial Cruiser Pursuit. Geheel nieuw op deze soundtrack zijn twee filmtracks, Learn about the Force en The Stormtroopers, en een onuitgegeven alternatieve track, Binary Sunset, wat zowat het hoogtepunt is van deze nieuwe uitgave.
De eerste disc bevat ook een aantal alternatieve opnames van onder andere het hoofdthema, dingen die John Williams opgenomen had voor andere montages van Lucas en uiteindelijk niet werden gebruikt. Deze 'hidden' tracks kun je horen na een paar minuten stilte ná de laatste track. De geluidskwaliteit van de twee Star Wars-discs is ongelooflijk, zeker als je erbij stilstaat dat deze muziek meer dan twintig jaar geleden werd opgenomen. Je hoort instrumenten die je nooit eerder hebt kunnen horen en de chronologische volgorde zorgt ervoor dat je nu met je ogen dicht de film kunt meevolgen aan de hand van de muziek zonder dat je daarvoor de cd's moet programmmeren.
Het slechte nieuws is natuurlijk dat nog steeds niet àlle muziek van de eerste Star Wars film op cd is uitgebracht. Het gaat maar om enkele minuten, maar toch. Het goede nieuws (nou ja, goed) is dat de waarschijnlijkheid dat er nóg eens een set soundtracks zal verschijnen met een nog uitgebreidere representatie van John Williams' score voor Star Wars bijzonder klein is, want de reden waarom de muziek in kwestie niet op de cd's is terug te vinden, is omdat de oorspronkelijke opnames (en de partituren) ofwel verloren zijn gegaan of volledig vernietigd. Het is een droevig feit dat magneetopnamen van scores die niet op de één of andere manier digitaal worden bewaard, na enkele jaren aan kwaliteit gaan verliezen en soms zelfs helemaal in stukken uiteenvallen. Veel interessante en mooie scores uit het verleden zijn op die manier compleet verloren gegaan.
Om een lang verhaal kort te maken: deze nieuwe hoop Star Wars-soundtracks zijn een must. Als je maar één filmmuziek-cd koopt per jaar, koop de volgende drie jaar dan telkens één Star Wars: Special Edition-cd. Je zult je het niet betreuren: dit is muziek zoals de vijfde van Beethoven of de vier seizoenen van Vilvadi: over eeuwen zal het mensen nog steeds evenveel beroeren als nu en als er ooit een moment komt in de geschiedenis dat de Star Wars-films afgedaan zullen worden als een cult-filmpje voor cinema-freaks uit de vorige eeuw of zo, dan nog zullen mensen overal ter wereld de muziek van John Williams met het grootst mogelijke scala van emoties beluisteren en herbeluisteren. Williams is the Force.