MIMIC-REGISSEUR IN DEAUVILLE

Gesprek met Guillermo Del Toro

Regisseur Guillermo Del Toro maakte naam in de internationale filmwereld met het Mexicaanse Cronos op het filmfestival van Cannes 1993. Hij kreeg terecht de grote prijs van de kritiek tijdens dit beroemde filmgebeuren.

De aanwezige critici loofden vooral zijn inspanningen om, niettegenstaande de beperkingen van het horrorgenre, een eigenzinnige en originele vampierenfilm af te leveren. Maar Guillermo Del Toro was met Cronos niet aan zijn proefstuk toe. Reeds geruime tijd was hij werkzaam in de Mexicaanse filmindustrie en hield hij zich bezig met de speciale effecten van een aantal, voor ons, compleet onbekende films (Bandidos, Morir en el Golfo, Algunas Nubes en Goitia). Tussendoor realiseerde hij ook een aantal korte films.

Dit Latijns-Amerikaanse land met ongeveer negentig miljoen inwoners, beleeft sinds de jaren negentig een ware heropleving. Een collega van Guillermo Del Toro, Alfonso Arau, boekte met het suikerzoete Like Water For Chocolate een internationaal succes. Later kreeg ook Alfonso Arau in Hollywood een kans met A Walks in the Clouds met Keanu Reeves in de hoofdrol.

Met zijn eerste grote film voor een Amerikaanse studio, Miramax, maakte Guillermo onmiddellijk duidelijk dat hij uitstekend weet waarmee hij bezig is. Zonder te spreken van een meesterwerk kunnen we gerust bevestigen dat Mimic een stijlvolle griezelthriller is geworden. De gevolgen van experimenten met de natuur kwamen ook al in andere films aan bod. Toch hoeft Mimic op sommige ogenblikken niet onder te doen qua spanning en sfeer voor klassiekers als Alien en The Thing.

Naar aanleiding van de Europese release van de huiverprent kwam Guillermo Del Toro naar Deauville om een aantal zaken te verduidelijken. We hadden het voorrecht om een exclusieve babbel met hem te hebben. Even zag het er naar uit dat het interview niet zou doorgaan wegens een zware verkoudheid van de man. Maar het enthousiasme van de maker voor zijn film bleek toch groot genoeg te zijn om alle bestaande ziektekiemmen in bedwang te houden.

MOVIE: Voor uw films als Cronos en Mimic was u vooral bezig met het creëren van speciale effecten. Waarom?

GUILLERMO DEL TORO: In realiteit was ik al lang een regisseur die allerlei kleine dingen maakte, maar ik werd er niet voor betaald. Om deze reden ben ik dan maar aan de slag gegaan als realisator van speciale make-up effecten waarvoor ik wel betaald werd. Deze beroepservaring heeft er toe geleid dat ik later absoluut zelf de effecten wou doen voor mijn eigen films.

MOVIE: Hebben gelijkaardige griezelfilms als The Thing en Alien u beïnvloed bij het maken van Mimic?

GUILLERMO DEL TORO: Ik werd meer geïnspireerd door twee andere films, namelijk The Birds van Hitchcock en The Damned (1962) van Joseph Losey. De film The Birds speelt met een gelijkaardig gegeven als Mimic, namelijk het feit dat de natuur op een onverwacht moment zich tegen ons keert met alle gevolgen van dien.

MOVIE: Zijn de jaren negentig een ideale periode voor het maken van een griezelfilm zoals in jaren dertig? Toen kenden monsterfilms (The Mummy, Frankenstein) een immens succes.

GUILLERMO DEL TORO: De film Mimic speelt zich duidelijk af in een samenleving in volle crisis. Er is altijd een apocaliptisch aspect aanwezig in de film. Zo was er een scène (die jammer genoeg verdwenen is bij de eindversie) waarin de monsters in Mimic de naam kregen van donkere engelen. Deze benaming creërde een prima fin-de- siècle gevoel. In één van de eerste scenarioversies bestond er een dialoog over het feit dat de volledige mutatie van simpele insecten naar moorddadige wezens een initiatief was van de natuur en de mens alleen maar hielp. Via deze, helaas verdwenen, woorden zou het voor het publiek duidelijk geworden zijn dat iemand ons er uit wilde. We waren niet meer gewenst op deze planeet. Dat dit stukje tekst niet voorkomt in de film heeft te maken met mijn wijze van werken. Op het moment dat ik het scenario schreef voor Mimic was dit zeer brutaal op tekstueel vlak. Niks mocht onbesproken blijven. Maar vanaf het ogenblik dat ik in de regiestoel zat, reageerde ik totaal anders. Dan is het belangrijk om juist aan te voelen of iets gaat werken of niet. Als ik bevoorbeeld de montage doe van een film moet ik ook telkens opnieuw overwegen of alle scènes van de film wel voldoende functioneren.

MOVIE: Hoe kwam u in contact met Miramax?

GUILLERMO DEL TORO: Om eerlijk te zijn: mijn eerste contacten kwamen er door mijn vorige film, Cronos. In het begin wilden ze de film distribueren. Maar later veranderen ze van mening omdat ze vonden dat Cronos teveel een genrefilm was voor Miramax en niet commercieel genoeg voor Dimension (nu zeer succesvol met Scream). Ze vroegen of ik ideeën had voor een andere film en zo ja welke. Ze maakten me duidelijk dat ze op zoek waren naar een andere soort horrorfilm. Ik schreef vier verschillende scenario's. Eén van hun eerste vragen was hoe zij dit eigenaardige verhaal gingen verkopen aan het publiek. Ze begrepen niet dat Mimic zowel bestond uit horrorelementen als uit komische elementen. Miramax was bang dat het publiek niks zou begrijpen van de film. Ik ben er van overtuigd dat de huidige bioscoopbezoeker veel sneller als vroeger bepaalde zaken begrijpt. We kennen geen publiek meer dat compleet onbevangen naar een film gaat kijken. Bezoekers van een film zoals The Lost World weten heel goed dat ze naar een verzameling van speciale effecten aan het kijken zijn.

MOVIE: Wat vindt u van het veelvuldig gebruik van speciale effecten in de hedendaagse filmindustrie?

GUILLERMO DEL TORO: Gedurende de vele jaren dat ik zelf actief was als verantwoordelijke voor de speciale effecten voor verschillende Mexicaanse films, merkte ik regelmatig dat regisseurs mijn creaties compleet verkeerd gebruikten. Wie omgaat met speciale effecten moet dit doen met de dezelfde strengheid die vanzelfsprekend geldt voor alle andere aspecten van het filmmaken. Ze mogen geen voorkeursbehandeling genieten. Vele realisators zijn gezien de niet te onderschatten kostprijs van speciale effecten bang om er kritisch mee om te gaan. Ik tracht ook altijd om zogenaamde gefilmde vergissingen (bijvoorbeeld een scène die te donker is gefilmd of een verkeerde camerabeweging) te gebruiken omdat ze iets een menselijk meerwaarde geven aan het project. Ook de studio hield niet van mijn experimentele werkmethode. Door het niet-perfecte na te streven krijg je uiteindelijk een mooi artistiek resultaat.

MOVIE: Ten slotte, wenst u niet defitief te werken als een filmmaker in Amerika?

GUILLERMO DEL TORO: Het belangrijkste is dat ik in Mexico leef en ik heb ook de intentie om daar te blijven. Ik wil zeer graag films maken in Amerika, maar wel als een Mexicaan. Het is niet omdat je naar Hollywood verhuist dat je het gemaakt hebt. Het kunnen samenwerken met Hollywood is voor mij een belangrijke professionele stap, maar zeker geen doel op zich. Ik wil films blijven maken waarvan ik zelf achter sta. Ik tracht ook om de toeschouwer regelmatig in verwarring te brengen. Bijvoorbeeld tijdens de scène waarin het door Mira Sorvino gespeelde personage achternagezeten wordt door een Mimic, heb ik doelbewust de verwachtingen van de kijker niet ingelost. De toeschouwer denkt dat de vrouw zich achter een deur zal kunnen verschuilen, maar mis. Het monster krijgt haar te pakken en neemt haar zelfs mee op zijn vlucht doorheen donkere tunnels. Je moet de kijker steeds proberen te verrassen.

Het volgende project van Guillermo Del Toro is Mephisto's Bridge van de Britse schrijver Christopher Fowler en wordt geproduceerd door Martin Scorsese voor Phoenix Films.

De film Mimic loopt sinds 8 oktober in onze bioscopen.