De mooiste momenten uit Steven Spielbergfilms zijn meestal ook die momenten waar John Williams' muziek de bovenhand haalt: de scène met het moederschip in Close Encounters, het moment dat E.T. en Elliot samen langs de maan fietsen, de spannende woestijnachtervolging in Raiders of the Lost Ark, de aanvallen van de witte haai in Jaws, de getuigenis van Oscar Schindler op het station in Schindler's List... Of John Williams' muziek het geheim is achter het succes van Spielberg of Spielbergs films achter dat van Williams, is vooralsnog onduidelijk, maar er is geen twijfel over mogelijk dat de muziek in een Spielbergfilm één van de pijlers is waarmee de film staat of valt.
Het probleem van The Lost World is natuurlijk dat we ondertussen wel weten hoe dinosaurussen er uit zien. Jurassic Park was een pretparkattractie, waar je vooral je ogen en oren goed de kost geeft en je verstand op nul zet. Van een tweede film verwacht een publiek meer: het publiek kent de dino's al, dus nu wil het een verhaal te zien krijgen. Vreemd genoeg is het verhaal het laatste waar Spielberg en companen zich lijken druk om te hebben gemaakt. En daar knelt het schoentje. The Lost World is niet echt een teleurstelling, het probleem is dat er geen verrassingen meer zijn: opnieuw is het twee uur dinokijken geblazen; de film is niet beter of slechter dan de eerste film, het is gewoon meer van hetzelfde, maar dan anders.
Als Jurassic Park een rit op een pretparkattractie was, dan is The Lost World een safari. Jammergenoeg heeft het scenario van The Lost World meer weg van een reisgids dan van een echt verhaal, met alle nefaste gevolgen van dien. Ook John Williams' muziek voor The Lost World klinkt exotischer, avontuurlijker en wilder dan zijn score voor de eerste film, een duidelijk teken aan de wand voor wat je van de film kunt gaan verwachten.
Het eerste wat opvalt als je de soundtrack van The Lost World in huis haalt is de 'dinorama'-verpakking: de hoes is uitklapbaar en in een klefgroen oerwoud verschijnen een kartonnen T-Rex, velociraptor, parasaurolophus en stegosaurus (waar zijn de tijden dat dieren nog gewoon 'kat' of 'hond' werden genoemd). Met tientallen loszittende delen duurt het dan ook niet lang eer de kop van je T-Rex of de bulten van de stego los raken. Eén van onze velociraptors moet ondertussen ook al een tijdje zonder staart zijn evenwicht weten te bewaren.
Het ergerlijkste is natuurlijk dat de cd zelf in een kartonnen hoesje werd geperst, waardoor het nagenoeg onmogelijk is om het ding eruit te halen zonder het te beschadigen. Als je erin slaagt om de cd zonder al te veel krassen uit het hoesje te voorschijn te priegelen, heb je een kleine zeventig minuten actiemuziek van de bovenste plank voor je liggen, zonder twijfel het meest interessante aspect van de film.
Zoals gezegd, The Lost World speelt zich voor een groot deel in de jungle af, vandaar waarschijnlijk ook de etnische percussie die in zo goed als elke track te beluisteren valt. Wat niet verklaart waarom er ook nog Spaanse ritmes worden gebruikt, maar dat zal wel voor het effect zijn. Vreemd genoeg blijft Williams die exotische instrumenten gebruiken wanneer de dino's in het tweede deel van de film de stad in trekken. Op het eerste gezicht een nogal vreemde keuze, maar het was ongetwijfeld de enige manier om de film een min of meer coherente muzikale structuur te bezorgen. Het zal Williams ongetwijfeld een zorg wezen hoe de score 'structureel' bij de film past; hij tekende voor een betaling in de vorm van een winstpercentage en aangezien The Lost World in de Verenigde Staten tot nu toe de grootste kaskraker van het jaar is, heeft hij het ongetwijfeld op dit moment drukker met de structuur van zijn bankrekening. Niet dat we het hem kwalijk nemen.
Het nieuwe thema dat John Williams voor The Lost World componeerde is even effectief als elk ander actiethema dat de man ooit uit zijn pen liet vloeien. Qua stijl doet het wat terugdenken aan zijn actiethema's voor Hook, qua instrumentatie ligt het in de lijn van de nieuwe finalemuziek van Return of the Jedi (zonder de Ewoks dan). De soundtrack opent met een indrukwekkend energetische concertversie van het thema, dat de basis zal worden voor ongeveer alle andere muziek in de film. In de eerste film speelde het sleutelmateriaal een belangrijke rol: omdat de dinosaurussen zo weinig in beeld waren (alles bij elkaar nog geen kwartier), dook het op als een thema dat het publiek moest voorbereiden op de fantastische dingen die het zou te zien krijgen; de helicoptervlucht naar het eiland was daar een schitterend voorbeeld van. In de tweede film zijn de dino's echter zo vaak in beeld dat Williams weinig anders kan dan voortdurend met datzelfde thema uitpakken. Het is een prachtig thema, daar niet van, maar wanneer het voor de elvendertigste keer in Dolby Surround door de speakers schalt, klinkt het bijlange na niet meer zo impressionant als de eerste keer.
Na een aantal 'rustige' scores, voor films als Schindler's List, Sabrina, Nixon, Sleepers en Rosewood Burning, is The Lost World Williams' eerste actiescore in alweer een behoorlijk aantal manen. Dat de vijfenzestigjarige grootmeester van de filmmuziek het vak nog niet verleerd is, bewijst hij op elke track van de soundtrack. Het hoogtepunt van de cd is de vierde track, waar hij het energieke hoofdthema uitwerkt met een heel ander ritme als basispatroon tot een scherzo met buitengewone proporties. Vaak is het zo dat filmmuziek een betere beurt maakt bij de beelden dan op zichzelf; bij The Lost World is het net omgekeerd. Op de cd is het aantal herhalingen van het hoofdthema beperkt gehouden en bevinden zich ook enkele composities met ander thematisch materiaal die niet in de film werden gebruikt. Hierdoor is de muziek op de soundtrack afwisselender en verrassender dan de muziek zoals je die in de bioscoopzaal te horen krijgt.
The Lost World is zeker niet de beste score die Williams ooit heeft geschreven. Het is een aardig tussendoortje met enkele knappe thema's, degelijke actiemuziek en een prachtige finale. Waarschijnlijk is net als voor Steven Spielberg The Lost World voor John Williams een vingeroefening voor het grotere werk, zoals Amistad, de nieuwste Spielbergfilm die over enkele weken in Amerika wordt gereleast en Saving Private Ryan, de Spielbergprent van 1998. Als je met dit in het achterhoofd naar The Lost World gaat kijken of naar de soundtrack luistert, vallen zowel de film als de cd best wel mee. Als tussendoortje.