Het antwoord lijkt even simpel als de vraag: The Firm heeft alles in huis om een thriller eerste klasse te zijn. De cast is er een om de vingers bij af te likken: een gladgeschoren Tom Cruise, een sensuele Jeanne Tripplehorn en tweevoudig Oscarwinnaar Gene Hackman worden geflankeerd door onder andere Ed Harris, Holly Hunter en Hal Holbrook.
Het verhaal is gebaseerd op John Grishams gelijknamige bestseller (bij ons vertaald als Advocaat van de duivel). Als je dan ook nog eens weet dat ene Sindey Pollack achter de camera staat, denk je de verklaring gevonden te hebben.
Maar dat is niet helemaal waar. Ondanks deze schitterende ingredienten, sleept het verhaal zich slechts moeizaam vooruit. Bovendien wordt de plot naar het einde van de film zo ongelofelijk ingewikkeld, dat het niet leuk meer is.
De opzet is nochtans aardig. Mitch McDeere is een pas afgestudeerde student rechten die een aantal schitterende aanbiedingen naast zich neerlegt om aan de slag te gaan bij het illustere advocatenkantoor Bendini, Lambert & Locke. Zijn nieuwe baan begint als een droom: hij krijgt een nieuw huis, een Mercedes en een salaris om van in zwijm te vallen. De vrij naieve Mitch is in de wolken met zijn contract bij The Firm (de firma) en is niet van plan snel naar de begane grond terug te keren.
Hij wordt begeleid door Avery Tolar, een ouwe rot in het vak die de rol van mentor op zich neemt. Mitch werkt als een bezetene en valt in de smaak bij de bazen van de firma.
Zijn vrouw Abby kijkt echter met argusogen toe en vertrouwt het hele zaakje niet. Mitch ontdekt vreemde transacties die naar de maffia leiden. En wat erger is: niemand blijkt de firma ooit levend te hebben verlaten.
Als de FBI hem voor een dilemma zet, is het spel pas goed op de wagen. Wanneer Mitch zijn eigen firma verklikt, is een normaal leven uitgesloten; als hij geen medewerking verleent aan de FBI kan hij binnen afzienbare tijd zelf achter de tralies belanden. De firma blijkt immers een dekmantel te vormen voor de maffia.
Tot daar toe schommelt het verhaal zich rustig vooruit. De manier waarop Mitch (en zijn vrouw Abby) zich uit de handen van zowel de firma als de FBI weten te redden, is veel te ingewikkeld. Om alles te begrijpen moet u wellicht over een IQ van meer dan tweehonderd beschikken, en dat kan moeilijk de bedoeling zijn van een avondje cinema.
De ontknoping wijkt overigens af van het oorspronkelijke verhaal van John Grisham en hangt maar met haken en ogen aan elkaar. Bovendien is de film gekruid met een aantal elementen die de geloofwaardigheid van de film niet ten goede komen. Meer dan twee-en-een-half uur speurwerk is bovendien voor de meest geoefende amateur-Matlock teveel van het goede.
Gelukkig houden de acteerprestaties dit gammel ding recht. Tom Cruise speelt de incarnatie van the American Dream en doet dit met brio. Zijn vrouw Abby kreeg een belangrijkere rol toebedeeld dan in het oorspronkelijke verhaal en daar zal Jeanne Tripplehorn tevreden mee geweest zijn. U kent haar wellicht nog als 'die andere' uit Basic Instinct. In The Firm bewijst Jeanne ook met de kleren aan te kunnen acteren.
De beste prestatie wordt echter geleverd door Gene Hackman, een rasacteur die al in 1971 een Oscar haalde als beste mannelijke acteur in The French Connection, en ook hier bewijst dat hij het metier tot en met beheerst.
Regisseur Sidney Pollack heeft onder andere het met een Oscar bekroonde Out of Africa op zijn palmares. The Firm leek een kolfje naar zijn hand, maar stijgt niet boven de middelmaat uit. De vraag waarom deze prent zoveel succes kende in de States, blijft dan ook een raadsel.