Wat het najaar betreft, krijgen we dan weer wel nog steeds een grote stortvloed aan films zoals in de goeie oude tijd. Tussen al de commerciële heisa door acht Ken Loach de tijd rijp om ons zijn nieuwste geesteskind voor te stellen.
Niet dat we iets tegen de man hebben, integendeel zelfs. Namen als Riff Raff (1991) en vorig jaar nog Ladybird, Ladybird klinken de iets cinefielere filmliefhebber allicht als muziek in de oren. En dat de negenenvijftigjarige Britse regisseur niet vies is van enige politieke kritiek bewees hij met zijn Hidden Agenda in 1990 waarin hij de situatie in Noord-Ierland onder de loep nam.
In zijn nieuwste Land and Freedom kiest Loach opnieuw resoluut voor het politieke genre. We komen terecht in het Spanje van midden jaren dertig. Fascisme steekt ook hier meer en meer de kop op en we maken kennis met een jonge communist die vanuit Engeland naar Barcelona is gekomen om mee te vechten voor de vrijheid. Al snel wordt duidelijk dat de strijd tegen het fascisme ook samengaat met het overwinnen van onderlinge ruzies, corruptie en wantrouwen. Is het dat allemaal wel waard, waar zijn we uiteindelijk mee bezig, het zijn vragen die de hoofdpersonages en op den duur ook de kijkers zich voortdurend blijven stellen. Zelfs voor de iets minder aandachtigen onder ons zijn de verwijzingen naar de huidige toestand in het voormalige Joegoslavië pijnlijk duidelijk.
Eveneens in de beste Loach-traditie zien we ook nu geen pleiade aan bekende namen maar jonge, onbekende doch fris en spontaan overkomende gezichten. Het komt de sfeer van de film alleen maar ten goede. Enkel bij het gebruik van flash backs stellen we ons vragen. Volledig nutteloos, op het randje van het storend af en zeker niet sfeerscheppend. Het is een fenomeen waarmee menig bioscoopbezoeker de laatste tijd wel meer te maken krijgt.
Mooie muzikale omlijsting ook van George Fenton, die na scores voor onder andere Cry Freedom en de nu te bekijken prent The Madness Of King George opteert voor een soundtrack in de stijl van het geheel: rustig, sober en stijlvol.
Het wachten is nu op de release van Gouden Palm-winnaar Underground, een prent die het rechtstreeks en zonder omwegen heeft over de waanzin in het vroegere Joegoslavië. Samen met deze Land and Freedom zou het wel eens één van de onverwachte najaarstoppers kunnen worden.