Schitterend, prachtig, magnifiek: het zijn allemaal te veel gebruikte woorden om Nell de eer aan te doen die ze verdient. Het enige dat daar zou in slagen is door Nell niet langer te beschouwen als een film.
Ze hoort thuis in het selecte lijstje van meesterwerken die het medium film simpelweg overstijgen. Ze worden als het ware kunstwerken op zich die slechts zeer moeilijk te vergelijken zijn met de dagdagelijks films in de zalen. Dat lijstje wordt gevuld door onaards mooie fabels als Awakenings, E.T., Sommersby en Peggy Sue Got Married. En Nell.
Nell is een vrouw die in de Amerikaanse bossen wordt gevonden wanneer haar moeder, een kluizenaarster met een spraakgebrek, sterft. Omdat Nell geen begrijpelijke taal lijkt te beheersen wordt in eerste instantie aangenomen dat Nell achterlijk is en bij monde van specialiste Paula Olsen worden plannen gemaakt om Nell op te bergen in een psychiatrische instelling. Huisarts Jerry Lovell beweert echter dat Nell wel degelijk een mens is als alle anderen. Alvorens een uitspraak te vellen omtrent het lot van Nell krijgen Olsen en Lovell drie maanden de tijd om het zogenaamde 'wilde kind' te observeren en hun theorieën te bewijzen.
Dat doen ze elk op hun manier. Hij doet een beroep op zijn eindeloos geduld en vooral op zijn goede wil, zij schakelt een resem hoogtechnologische snufjes in. De twee lopen elkaar voortdurend voor de voeten, totdat Paula inziet dat Jerry het bij het rechte eind heeft en bijdraait.
Gaandeweg ontdekt het duo dat Nell een tweelingzusje had, dat lang geleden om het leven kwam. Dat verklaart dan ook het vreemde taaltje van Nell: enerzijds nam ze het spraakgebrek van haar moeder over, anderzijds is het een vorm van zogenaamde tweelingentaal. Jerry slaagt erin Nell's taal onder de knie te krijgen en wordt haar beschermengel. Nell bloeit helemaal open en laat de twee onvoorwaardelijk in haar wereld binnen. Jerry en Paula raken zodanig aan de lieve Nell gehecht dat ze het pijnlijke moment van afscheid met grondige afschuw naderbij zien komen.
Wanneer de pers lucht krijgt van het bestaan van een wilde vrouw, beseffen Jerry en Paula dat de tijd is aangebroken om Nell te confronteren met de enorme, vijandige buitenwereld. Ze wordt in een kil, steriel ziekenhuis gestopt. Het wordt Nell echter allemaal te veel en ze klapt dicht. Jerry neemt haar mee naar naar een motel, in afwachting van de rechtszitting waarin Nell's toerekeningsvatbaarheid moet worden bewezen.
De regisseur probeert zijn kijkers hoofdzakelijk duidelijk te maken dat het niet de wereldvreemde Nell is, die het echte leven aan zich heeft zien voorbijgaan, maar dat het precies wij zijn die niet meer weten wat het is om echt te leven. Nell straalt levenslust, eerlijkheid en grenzeloze goedheid uit. Met haar bizarre doch wondermooie bewegingen en haar bevreemdend engelengezang raakt Nell tot in de allerdiepste uithoeken van de ziel, ze snoert de keel onverbiddellijk dicht.
Nell is het symbool van natuurlijke eenvoud, oprechtheid, vrijheid en geluk. Ze is geen slaaf van de televisie, ze is niet afhankelijk van een auto. Voor Nell volstaan levensechte herinnneringen aan haar zusje om zich perfect gelukkig te voelen. Deze taferelen uit het verleden speelt ze dan ook onvermoeibaar opnieuw af. Diep in ons hart wilden we allemaal dat we een beetje meer als Nell waren.
Nell is wondermooi en aangrijpend, maar regisseur Michael Apted heeft zich niet laten vangen door het aanlokkelijke aanbod van het goedkoop sentiment. Het lijden van Nell wordt sober en vrij kort gehouden, wat een pluim is op het palmares van Apted. De meest ontroerende scene is ongetwijfeld deze waarin Nell mentaal voorgoed afscheid neemt van haar zusje. Ze beseft dat haar zorgeloze leventje voorgoed tot het verleden behoort.
Nell is een samenwerking van talenten die het allerbeste van zichzelf hebben gegeven om een onsterfelijk epos de wereld in te kunnen sturen. Michael Apted, bekend van films als Blink en Gorilla's in the Mist (merk op dat zijn films worden getypeerd door sterke vrouwenrollen) overstijgt zichzelf.
Hij houdt het scenario (gebaseerd op het toneelstuk Idioglossia van Mark Handley) wonderwel onder controle en trakteert de kijker daarnaast op wondermooie landschappen. Ook de dromerige herinneringen die Nell beleeft zijn prachtig in beeld gezet.
Ook het acteerwerk is indrukwekkend. Wat ons betreft is Jodie Foster (Nell) hier aan haar derde Oscar toe. Ze geeft een zinderende prestatie ten beste die niemand ongemoeid laat.
Liam Neeson maakt dankbaar gebruik van zijn rol als huisdokter Jerry Lovell om te bewijzen dat er nog leven is na Schindler's List. Ook hij acteert op niveau. Het is deze tandem, met Foster aan het stuur, die eigenlijk van Nell de onmisbare belevenis maakt die ze eigenlijk is.
De rol van Paula Olsen wordt vertolkt door de vrij onbekende Natasha Richardson. Richardson en Neeson, die elkaar ontmoetten op de set, zijn inmiddels overigens gehuwd. Tenslotte moet ook de geslaagde soundtrack van Mark Isham worden vermeld, die heerlijk congruent verloopt met de schitterende fotografie van Dante Spinotti.
Met pijn in het hart kunnen we het niet nalaten af te sluiten met een negatieve noot: is het einde eigenlijk niet een klein beetje te positief? Wie het voorgaande heeft gelezen beseft echter dat dit minuscule minpuntje niet kan opwegen tegen al het moois dat Nell te bieden heeft.