Deze prijswinnende film van Emir Kusturica begint in 1941 met het Duitse bombardement op Belgrado. Marko verbergt zijn naïeve en onstuimige vriend Blacky samen met een aantal vluchtelingen in de kelder van zijn grootvader waar ze wapens vervaardigen om het fascistisch bewind van de nazi's omver te werpen. Beide vrienden hebben ook een oogje op Natalija, een jonge actrice. Blacky weet haar met een gedurfde actie te schaken.
De tweede wereldoorlog is ten einde, maar Markov houdt zijn beschermelingen in de kelder via toneelaccessoires en geluidseffecten in de waan dat de oorlog nog steeds verder woedt. Zelf wordt hij er niet echt slechter van, en daarenboven heeft hij de schone Natalija voor zich alleen. Twintig jaar lang houdt hij die maskerade vol... De ultieme confrontatie komt pas in 1991.
Underground is geen eenvoudige film. De film is doorspekt met thema's zoals bedrog, communicatie, illusie, manipulatie, vriendschap en het is natuurlijk een aanklacht tegen de onzinnige oorlog die momenteel woedt in ex-Joegoslavië en in veel te veel andere landen.
Een zeer nobele film dus, maar toch waren we niet overtuigd. De vondst van de 'parallelle wereld' in de kelder is geniaal en tegelijk ook aangrijpend. En daar ligt volgens ons het probleem. De problematiek is op zich natuurlijk zeer zwaar en emotioneel geladen, maar Kusturica maakt de fout om er een mengeling van drama en komedie van te maken. Het zijn die grappig bedoelde elementen die ons toch wel stoorden en ons op de zenuwen begonnen te werken. Hij had het bij één genre moeten houden, en dit was in dit geval drama geweest.
Ook de muziek van Goran Bregovic kon ons niet bekoren. We werden er eerder zenuwachtig van, of was het juist de bedoeling van de regisseur om ons eerder ongemakkelijk te laten voelen tijdens deze film? Veel te vaak kregen we het gevoel dat een nietszeggende scène enkel werd gerokken om alle noten op de geluidsband te krijgen.
Waar we dan wel weer lovend over kunnen zijn is de produktie-design. Vooral de ondergrondse sets zijn heerlijk om naar te kijken, en deden ons vaak denken aan sfeervolle films zoals Delicatessen. Het verwonderde ons dan ook niet dat we in de persmap terugvonden dat we met dezelfde produktiedesigner te maken hadden. Ook de belichting, die verschillend is voor de scènes boven en onder de grond, zorgt voor een geslaagde sfeerschepping.
Jammer dus dat we dit festival niet konden afsluiten met een echt goede film, al zullen niet alle collega's het daarmee eens zijn.