UNSTRUNG HEROES

Gooi nooit een herinnering weg

Dit werk van Diane Keaton kan beschouwd worden als één van die films waarbij je aardig verrast bent door de eenvoud van het verhaal. Er wordt even ingezoomd op de alledaagse levenswandel van een Newyorks jaren zestig gezin waarin op dat moment de verjaardag van zoonlief, de oudste van twee kinderen, aan de orde van de dag is. De teleurstelling van Steven Lidz is groot wanneer hij van zijn vader geen fototoestel maar wel een tent met automatische afstandsbediening krijgt.

Sid Lidz (John Turturro) is namelijk uitvinder en weirdo van beroep. Dat is precies waar de twaalfjarige Steven (Nathan Watt) mee worstelt. Leg maar eens aan je schoolmakkers uit dat je vader geen carrière maakt als dokter, burgerlijk ingenieur of president. Maar het zelfvertrouwen van onze puber in spe begint pas echt te tanen wanneer hij met zijn zusje van een net in dienst genomen meid door dom toeval verneemt dat zijn moeder (Andie McDowell) dodelijk ziek is. Op dat ogenblik verkiest Steven te vluchten naar de chaotische thuis van zijn twee excentrieke ooms. De ene is een progressieve Joodse intellectueel in de ban van zijn eigen achtervolgingswaanzin. De andere is de wat trage, maar brave inborst die zijn kinderdromen achterna holt.

Deze ultieme verzamelaars van allerhande - op het eerste zicht - prullaria bieden op hun beurt het hoofd aan de apocalyptische komst van 'hun' Laatste Oordeel. Dat slaat dan op het leger gezondheidsinspecteurs dat hun huisbaas dreigt af te sturen op het volgestouwde appartement van beide warhoofden. Deze nonkels herdopen Steven prompt als Franz (klinkt toch zoveel Joodser) en brengen hem door de bril van hun geloof een aantal zaken bij die hij van zijn vader diende af te zweren of die hij juist van papa-lief niet wou aanvaarden. De belangrijkste boodschap die hij meekrijgt is dat elke gebeurtenis, elk feit en elk voorwerp een verhaal vertelt dat niet verloren mag gaan. Van zodra hij zich sterker voelt, keert Franz terug naar huis om deze levensles op zijn beurt door te geven aan zijn inmiddels ineengestorte vader.

Doordat de kleine jongen zelf via de camera een beeld van zijn lieve moeder tracht te bewaren, krijgen we een ongewoon aspect te zien van zijn gedachtenwereld. Vooral de moeder-zoon relatie wordt in deze bescheiden maar fijngevoelige prent mooi vertolkt. Toch ware het beter geweest dat Turturro zijn IQ-bril van Quiz Show niet had ingeruild voor lenzen, teneinde zijn wetenschappelijke en buitenaardse experimenten enige slaagkans te gunnen. Aan zijn rol werd duidelijk veel minder aandacht besteed. Ook hebben we er het raden naar waarom de ooms zijn wie ze zijn. Zij dragen hun eigen drama en het is voor de kijker niet evident zich in hun wereld in te leven.

Als echte regiedebuut voor Keaton koesterden velen misschien andere verwachtingen. De acteerprestaties overstijgen zelden de middelmaat en de verhaallijn mist coherentie. De weergave van de emoties is eerder luchtig dan diepgaand, maar misschien is dit laatste wel het grote pluspunt van dit product. Het scenario van Richard Lagravanese ligt dan ook zeker in de lijn van bijvoorbeeld zijn Fisher King. Klein maar hartverwarmend.