SENSE AND SENSIBILITY

Thompson versus Winslet

De onoplosbare dualiteit tussen rede en gevoel(igheid), dat is waar alles in dit pareltje met Angelsaksische kwaliteit rond draait. Dat Emma Thompson zonet de oscar voor best aangepast scenario (naar het boek van Jane Austen) wegkaapte mag niet verwonderen. De film is actueler dan hij op het eerste zicht lijkt. Huwelijk, geld, relatie tussen man en vrouw zijn meer dan ooit toe aan nieuwe maatschappelijke invulling.

Twee zussen uit de vroeg negentiende-eeuwse Engelse landadel, Elinor (Emma Thompson) en Marianne (Kate Winslet) Dashwood, worden na de dood van hun vader met hun moeder en jongere zus verplicht het ouderlijke domein te verlaten. Voor hun onderhoudsfinancies zijn de vier vrouwen nu afhankelijk van de goodwill van hun irritante schoondochter, respectievelijk schoonzus. Dat geldgebrek zal de zussen ook blijven parten spelen in de zoektocht naar een gepaste huwelijkspartner want, zo blijkt, hoe hoger de sociale status, hoe meer men het als een soort vorm van excentriciteit tollereert dat sociale conventies doorbroken worden. De sombere ondertoon die doorklinkt in het feministische werk van Jane Austen houdt precies verband met de normering die het leven in die hogere kringen met zich meebrengt. Elinor kiest voor de rede, de betamelijke burgerlijke terughoudendheid en is volledig geremd in het uiten van haar gevoelens. Marianne daarentegen kiest resoluut voor spontane´teit en romantische intensiteit wat tot de nodige ontgoochelingen leidt. Het moet gezegd, de mannen in dit verhaal maken het hen ook niet gemakkelijk. Valse beloften, onbeslistheid en zakelijke belangen krijgen vaak de voorkeur boven deze lieftallige dames. Soms zou de (vrouwelijke) kijker ze een draai om de oren willen geven. Uiteindelijk zal eenieder een keuze maken tussen sense of sensibility.

Qua acteerprestaties steelt Emma Thompson de show. De emotionele huilbui op het einde van de verhaal is een werkelijke climax in haar rol, die ze als scenariste door en door kent. Kate Winslet (dé ontdekking uit Heavenly Creatures) doet echter niet onder voor La Thompson. Deze Britse kostuumvertelling vol man-vrouw perikelen schijnt haar op het lijf geschreven. Hugh Grant speelt gewoon zichzelf. Niet moeilijk. Op dat ogenblik kon hij de film best gebruiken als hapklare zedenles in zijn eigen privé-leven.

De Taiwanese regisseur Ang Lee die vanuit zijn ervaring met The Wedding Banquet en Eat Drink Man Woman al heel wat begreep van de familiale relaties die Thompson uit Austens boek distilleerde, leefde zich zeer sterk uit in het verfijnd in beeld brengen van de subtiele overgangen tussen satire en romantiek, emotie en humor. Het camerawerk versterkt dit alleen nog maar. De elegantie en vloeiendheid waarmee op sommige momenten beelden ontleend worden aan het schilderwerk van Johannes Vermeer of Pieter de Hoogh doet ons onbewust worden van het feit dat we toeschouwer zijn.

Net zoals in die oude schilderijen komt er ook een koppelaarster aan te pas. Mrs Jennings, de specialiste in het ontfutselen van romantische geheimpjes, doet dienst als een pittige nevenfiguur. Evenals de cynische society-watcher Palmer die zijn vrouw steeds in het belachelijke trekt. Wist u trouwens dat het gras ten tijde van Austen even groen was als nu in de Engelse tuinen en landerijen met dit verschil dat we geen dolle koeien hebben zien grazen maar dat zal je waarschijnlijk een runderworst wezen.