CARLA'S SONG

Muziek van tranen en lidtekens

Als de naam Ken Loach op de begingeneriek van een film verschijnt, weet je waar je je als kijker kunt aan verwachten: een diepmenselijk drama over relationele conflicten of bureaucratische mishandeling, maar steeds geworteld in een grond van realiteit. Zo ook Carla's Song.

Met Carla's Song blijft Loach in de sfeer van zijn vorige tour-de-force, het gelauwerde Land and Freedom. Dit keer is het burgeroorlog in Nicaragua waarvoor hij de westerse ogen wil openen. Om te vermijden dat zij publiek deze oorlog zou ervaren als een ver-van-mijn-bed-show, speelt Loach een slim spelletje: hij legt de op het eerste gezicht weinig evidente link tussen de grauwe arbeidersstad Glasgow en het getormenteerde Nicaragua.

Hiervoor doet hij een beroep op het personage George, een vrijgevochten buschauffeur, die zich anno 1987 aangetrokken voelt tot de mysterieuze schoonheid van Carla, een politieke vluchtelinge uit Nicaragua. Zodoende maakt Loach van zijn film een liefdesverhaal met een politieke achtergrond. Carla verzet zich aanvankelijk tegen Georges pogingen tot vriendschap, maar George volhardt en Carla geeft toe. Er is echter één hoofdstuk van haar leven waartoe George geen toegang heeft, en dat is Carla's verleden in haar thuisland. Hij ziet maar één oplossing: een reis naar Nicaragua om Carla te confrontereren met de spoken van haar verleden. George komt terecht in een oorlog waar de contrarebellen hun laatste slag op de Sandinistische regering voorbereiden; een oorlog waar hij niet hoort en die hij zelfs niet begrijpt.

Doordat Loach vertrekt in Glasgow, en een rasechte Schot de loopgraven instuurt, maakt hij de problemen iets tastbaarder (we zien de oorlog door de ogen van George, die een cultuurschok van formaar doormaakt) en tegelijk slaagt hij erin het gevoel van aniclimax te versterken, en dat is voor één keer een goede zaak. Die anticlimax moet dienen om het verschil tussen de twee werkelijkheden voldoende te laten doordringen in onze levens van McDonalds en betaaltelevisie. De film doet eigenlijk dienst als een cultuurschok - hij wil je ogen opentrekken, en slaagt daar met gemak in.

Een geslaagde regie van Loach dus, die mooi weergeeft hoe zowel Carla als George aan hun geboortegrond gehecht zijn. De rol van George wordt vertolkt door Robert Carlyle (de psychopatische Begbie uit Trainspotting!) die hiermee meteen bewijst dat er op hem kan gerekend worden voor de meest uiteenlopende rollen. Oyanka Cabezas maakt met de rol van Carla haar filmdebuut en levert behoorlijk werk. Kijk ten slotte uit naar Scott Glenn als een ex-CIA-agent in een mensenrechtenorganisatie.

Wat moet gezegd worden, is het feit dat Carla's Song voor de leken misschien net iets te weinig uitleg geeft over het hoe en waarom van de burgeroorlog in Nicaragua. Voor het overige is dit echter een geslaagd portet van een stukje menselijke geschiedenis dat niet in de vergetelheid mag terecht komen.