THE OGRE

Sint-Christoffel en de boeman

Nog nooit van The Ogre gehoord? Wij ook niet, totdat dit kleine meesterwerk ons hart stal. Het moet niet elke dag Independence Day zijn om pret te beleven in filmland.

The Ogre is een Frans-Brits-Duitse co-productie met nota bene een Amerikaan (John Malkovich) in de hoofdrol. Regisseur Volker Schlondorff scoorde in lang vervlogen tijden een hit met Die Blechtrommel, een succes dat zijn latere films Die verlorene Ehre der Katharina Blum en Death of a Salesman niet konden evenaren. The Ogre, naar de roman Le roi des aulnes van Michel Tournier, begint tijdens het interbellum in een Franse kostschool.

Wanneer de wat timide Abel door de directeur op het matje wordt geroepen voor een kwajongensstreek waar hij geen schuld aan had, vervloekt de jongen de school tijdens een gebed gericht aan Sint-Christoffel, de kindervriend. En ja, even later vliegt de school in brand. Vreemd genoeg leidt Abel hieruit af dat hijzelf onsterfelijk is, terwijl hij door zijn speciale band met Sint-Christoffel ieder eender wat kan aandoen.

Aan de vooravond van de Grote Oorlog is de volwassen Abel als amateur-fotograaf sterk aangetrokken door kinderen, zijn enige vrienden. Na de vermeende aanranding van een minderjarig meisje wordt Abel, opnieuw onschuldig, veroordeeld om dienst te nemen. De Blitzkrieg zorgt ervoor dat Abel als krijgsgevangene naar Oost-Pruisen gedeporteerd wordt, alwaar hij na talrijke onwaarschijnlijke omzwervingen het tot jachtopziener en vertrouweling van Rijksmaarschalk Göring schopt. Helemaal in zijn nopjes is Abel als ronselaar voor de Hitler-Jugend. De bijzondere wederzijdse aantrekking met kinderen verklaren zowel zijn succes als 'kinderlokker' als zijn bijnaam: de boeman. Abels fascinatie voor het Nazisme zal pas gedeukt worden wanneer uitgerekend 'zijn' pupillen worden opgeofferd.

Deze rol is Malkovich op het lijf geschreven en ondanks een soms wat overdreven decorbouw en kostumering, blinkt deze fantastische vertelling uit door haar mooie parallellismen en subtiele zinsspelingen. Het camerawerk glijdt op de gevoelensstroom, die soms met onverwachte wendingen doorheen het verhaal vloeit. Dit creëert spitsvondige contrasten die afwisselen met de sobere beelden van de Masoerische wouden en moerassen. Dit alles wordt versterkt door aangepaste muziek van niemand minder dan Michael Nyman (The Piano).

Enerzijds toont de film hoe een vredelievende mens in zijn goedgelovigheid makkelijk tot een systeem als dat van de Nazi's overhaald kan worden. Anderzijds biedt The Ogre, weg van de stereotype tegenstelling goed - kwaad, zoals nog maar eens wordt geïllustreerd door Independence Day, een genuanceerd beeld van de oorlog, waarbij niet elke Duitser een monsterlijke moordmachine is. Door de naïeve Abel aan het woord te laten, krijgt ook de collaboratie een menselijk aangezicht. Een moedig standpunt van de regisseur en producers.