RAVENOUS

Natuurlijk zijn er precedenten: het afschuwelijke Texas Chain Saw Massacre verwierf net als Night of the Living Dead en in mindere mate Hills Have Eyes met menseneten zowaar een cultstatus en ook mainstream films raakten het thema aan: Silence of the Lambs, Delicatessen of Alive bijvoorbeeld. Maar geen van deze films gaat zo ver als Ravenous, een duistere en donkere kruising tussen horror en zwarte komedie. Laat staan die popcorn, want dit is een vreemde film die zwaar op de maag ligt. Niet moeilijk dat regisseur Milcho Manchevski na twee weken productie het niet meer zag zitten en vervangen moest worden door Antonia Bird... vrouw en vegetariër.

Centrale figuur in Ravenous is Captain John Boyd (Guy Pearce). Het jaar is 1847 en zijn oversten zijn tot de ontdekking gekomen dat zijn zogenaamde heldendaden tijdens de Mexicaans-Amerikaanse oorlog in feite gebaseerd waren op geluk en lafheid. Als straf wordt hij verbannen naar een afgelegen fort te midden van de oneindige sneeuwvlakten van de Sierra Nevada, waar hij kennis maakt met de militairen die al in het kamp vertoeven, onder leiding van officier Hart (Jeffrey Jones). Op een dag waait een sneeuwstorm een vreemdeling het kamp binnen: Colqhoun (Robert Carlyle). Hij is compleet uitgehongerd en vertelt een vreemd verhaal.

Nadat hij met een groep reizigers vast was komen te zitten in de storm, raakte de voedselbronnen op. Enkele van de reizigers namen hun toevlucht tot kannibalisme, waardoor er zelfs enkele mensen vermoord werden. Hart beveelt dat ze de groep moeten opsporen, wat ze ook doen. Maar dan staan ze voor de verrassing van hun leven. Veel heeft te maken met een oude Indiaanse mythe, de Weendigo, die zegt dat elke man die menselijk vlees eet de kracht van die persoon overneemt. Dat blijkt tot grote ontsteltenis van Boyd te kloppen en al gauw staat hij voor een verschrikkelijke keuze die hij weigert te maken.

Het morele dilemma is al dikwijls gesteld: is een mens in staat om, totaal uitgehongerd en zonder alternatieven, een medemens op te eten? Het rugbyteam dat begin jaren zeventig in de Andes neerstortte deed het. Hoe, dat zagen we in de film Alive van Frank Marshall uit 1993. Die film benaderde de problematiek vanuit een moreel, bijna godsdienstig oogpunt. Niet zo in Ravenous, waar de bijl er weinig subtiel ingezet wordt: dit is horror in zijn meest duistere soort, vermengd met humor zwarter dan de nacht. Dat de film zichzelf niet al te serieus neemt, merk je al aan de begintitels, die Nietzche quoten door te zeggen dat 'he that fights with monsters should look to it that he himself does not become a monster.' Waarna onmiddellijk een anonieme quote volgt: 'Eat me!'

In het begin is het inderdaad allemaal een beetje om mee te lachen (dialogen zoals 'It's lonely being a cannibal. You don't get that many friends'), maar na een tijdje vol afgehakte ledematen in pruttelende potten en pannen, wil je dit filmvoer liever aan je voorbij zien gaan. Ocharme de acteurs die dit hebben moeten ondergaan. Guy Pearce (indrukwekkend als de goeie in LA Confidential) bakt er hier maar weinig van, net als de meeste van zijn tegenspelers. Vooral Robert Carlyle en David Arquette kunnen niet tonen wat ze in hun mars hebben.

Hoe meer het verhaal vordert, hoe meer regisseur Antonia Bird (Priest) het evenwicht tussen horror en humor verliest en hoe meer ze niet weet welke kant ze op moet. Er zit te weinig camp in om het geheel te kunnen relativeren en te weinig spanning om echt serieus te zijn. Een mix waar filmmaagd Ted Griffin, die het scenario schreef, in het vervolg zeker nog wat moet aan shaken. De omineuze en dreigende sfeer (een afwisseling van witte landschappen en donkere grotten) is dan weer wel geslaagd. De opnames in Slowakije geven de film de troosteloze, uitzichtloze en koude toon mee die erbij hoort. Behoorlijk deprimerend overigens.