Het heeft iets surrealistisch, volwassen mensen die totaal over de rooie gaan als ze het object hunner adoratie voor het eerst in levende lijve aanschouwen. Met open mond staan ze vanop veilige afstand te kijken naar het vleesgeworden kwaad, in de vorm van Darth Vader, die zijn goede zaak dient door de verkoop van handtekeningen. Als het tot hen doordringt dat er in het echt geen lightsabers aan te pas komen en dat een vraag stellen niet meteen leidt tot een onmiddellijke executie, uitgevoerd door Lord Vader himself , zijn er enkele moedigen die het wagen een praatje te maken.
MOVIE: Wanneer vindt u dat fans de trappers verliezen in hun aanbidding van alles wat met Star Wars te maken heeft?
DAVID PROWSE: Sommige fans bekijken de trilogie wekelijks en hebben dat de laatste vijftien tot twintig jaar ook elke week gedaan. Met behulp van freeze-frame bekijken ze de films beeld per beeld. Als het zover gekomen is dat ze zelfs alle fouten in de trilogie beginnen op te sporen, vind ik dat er iets heel erg mis is met die mensen. Het is natuurlijk leuk om geïnteresseerd te zijn in Star Wars, maar sommige fans lijken te vergeten dat het om films gaat en niet om een leven. Mensen geraken op een bepaald moment totaal verslingerd aan die films hoewel ze beweren dat het allemaal leuk bedoeld is en dat ze veel plezier beleven aan hun tijdverdrijf. Toch denk ik niet dat de manier waarop ze er hun plezier uit halen ooit bedoeld was.
MOVIE: Parasiteert de hele merchandising-industrie die opgebouwd werd rond Star Wars dan niet op dat soort fans?
DAVID PROWSE: De industrie gebruikt niet alleen de fans die ze niet allemaal op een rijtje hebben, maar fans in het algemeen. Als ik het goed voorheb is Star Wars de op één na grootste film aller tijden in de box-office. (Daarin intussen al ruimschoots voorbijgestoken door films als Titanic, nvKB.) De opbrengsten uit merchandising waren twee of drie keer zo groot als de opbrengsten uit de verkoop van tickets. De verzamelaars die hier op de beurs een eigen stand hebben, verdienen heel veel geld. Sinds jaren verzamelen ze zelf Star Wars-merchandising. Nu verkopen ze hun kleine spullen en investeren geld in de echt waardevolle dingen, om ze daarna weer met grote winsten te verkopen. Er is duidelijk een markt voor deze vorm van commercie, maar ik zou niet stellen dat de fan als individu uitgebuit wordt, tenzij hij uitgebuit wil worden.
MOVIE: Heeft u op het moment dat de eerste Star Wars-film gemaakt werd ooit gedacht dat de film zo'n grote impact zou hebben?
DAVID PROWSE: Nee, totaal niet. Ik was één van degenen die dacht dat het één grote knoeiboel was waar we mee bezig waren. Niets was ooit in orde: de sets stonden nooit opgesteld zoals het moest, Lucas en zijn ploeg lagen constant met mekaar overhoop, hij was ook vaak ziek in de periode dat de film gemaakt werd en de speciale effecten waren ook nooit klaar. Iedere keer als George een uur film geschoten had, trok hij ermee naar Twentieth Century Fox in Amerika, die moord en brand schreeuwden toen ze het materiaal te zien kregen. Het is pas toen de speciale effecten toegevoegd werden dat ze beseften dat de film voor iets heel uitzonderlijks stond. Na vijf maanden aan de film gewerkt te hebben, stond ik te wachten om iets anders te gaan doen. Het kon allemaal niet snel genoeg voorbij zijn voor mij.
Het tij keerde toen de film uitgebracht werd in de Verenigde Staten, in mei 1977. De film werd een enorme kaskraker in de VS, iedereen wou Star Wars gezien hebben. We hadden dus zeven maanden gratis publiciteit voordat de film naar het Europese continent kwam.
MOVIE: Waaraan was en is het succes van Star Wars volgens u te danken?
DAVID PROWSE: Star Wars pionierde op vlak van speciale effecten en zorgde daardoor voor een nieuw jaar nul in de filmgeschiedenis. Daarnaast was het een film met een sterk scenario, na jaren waarin de meeste films gewoon onzin brachten. Voeg daarbij het gegeven van identificeerbare 'goeien' en 'slechten', in een mooie en origineel ogende space-setting en de succesformule was een feit.
Eén naam zal zeker niet verschijnen in de castlist van de nieuwste George Lucas-film. Dave Prowse zit al sinds de eerste Star Wars-trilogie met een ei. En dat het een ei van jewelste moet zijn, blijkt uit de hints die hij al jarenlang voortdurend geeft in interviews hier en in den vreemde.
MOVIE: Er heerst nog altijd grote onduidelijkheid rond uw relatie met George Lucas. Enerzijds castte hij u in de rol van het bekendste personage uit de trilogie en anderzijds plofte hij u een mes in de rug door uw stem te laten dubben. Internet blijkt het medium bij uitstek voor de verspreiding van allerlei indianenverhalen. Kan u voor eens en voor altijd klaarheid scheppen rond dit onderwerp?
DAVID PROWSE: Het is geleden van 1983 dat ik George nog gezien heb. Ik had hem normaal ontmoet op de première van de re-release van Star Wars (de gedigitaliseerde versie, nvKB) maar ik kreeg nog maar eens problemen met Lucas Films en Twentieth Century Fox, dus ging ik maar niet. Wat de stem van Darth Vader betreft... De hele tijd dat we aan Star Wars werkten, bleef ik George vragen wat we zouden doen met Vader's stem. Ik sprak doorheen dat masker en alles wat ik zei was nauwelijks verstaanbaar. De andere acteurs begrepen wel wat ik zei maar de kwaliteit van de spraak was niet goed genoeg voor reproductie. George stelde me gerust door te zeggen dat we mijn tekst achteraf in de studio zouden heropnemen en ik nam aan dat ik m'n eigen tekst zou inlezen.
Wanneer de opnames beëidigd waren, haastten ze zich terug naar de VS, voegden de speciale effecten toe aan de beelden en begrepen ineens dat in de hele film niet één zwarte acteur meespeelde. Voor het begrip bekend was, was men in '77-'78 al heel erg bezig met political correctness. Waar dat voordien ondenkbaar was geweest speelden zwarten en blanken voor het eerst naast mekaar op het scherm, in plaats dat ze tegenover elkaar stonden. Het feit dat in Star Wars geen zwarte acteurs speelden, betekende dat het gevaar bestond dat de zwarte bevolking van de VS de film zou boycotten. Het enige wat ze op dat moment nog konden doen om de verwachte kritiek te counteren was Darth Vader een overduidelijk zwarte stem geven. Ze namen mijn stem weg en mijn tekst werd ingelezen door James Earl Jones, die op dat moment waarschijnlijk de bekendste zwarte acteur ter wereld was. Ik vind dat hij een heel goede prestatie afgeleverd heeft, maar ik denk dat ik het even goed had gekund. Om de zware ademhaling van Darth Vader weer te geven, gebruikten ze een ademhalingsapparaat voor onder water. Eens die effecten toegevoegd waren, hoorde je nauwelijks nog dat het James Earl Jones was die sprak. Met al die speciale effecten erbij had ik het even goed kunnen doen. Maar zoals ik al zei was dit een manier om verwachte kritiek in de kiem te smoren.
MOVIE: Het is toch niet echt politically correct om een zwart acteur te gebruiken voor de stem van het op één na slechtste creatuur uit Star Wars?
DAVID PROWSE: Wel, daar kan over gediscussieerd worden.
MOVIE: Wanneer kwam u erachter wat ze met uw stem gedaan hadden?
DAVID PROWSE: Toen de film uitkwam in de VS kreeg ik een telegram van Russ Meyer, een Amerikaans regisseur. Hij schreef: 'Proficiat, je speelt in de grootste film aller tijden. Wist je trouwens dat ze je stem overdubd hebben?'
Als je een filmcontract tekent, sta je al je rechten af, je tekent elk recht dat je normaal zou hebben weg. Als ze daar zin in hebben, knippen ze je helemaal uit de film, of nemen ze je stem weg. Volgens het contract was het hun voorrecht om over mijn acteerwerk te beschikken naar eigen goeddunken. Wat ik erger vond is dat ze me elke publiciteit ontzegden voor de totaliteit van de trilogie. Lucas wilde het geheim van het gezicht achter het zwarte masker bewaren. Dan werden ze ineens paranoïde en weigerden ze me een kopie van het script te geven voor de tweede en derde film, omdat ze me niet vertrouwden.
MOVIE: Ze dachten dat u informatie lekte naar de pers.
DAVID PROWSE: Iemand anders speelde informatie door naar de pers en ik werd ervan beschuldigd. Ik had met die hele zaak niets te maken, ik had niet eens een eigen kopie van het script. Dat feit op zich zorgde ervoor dat ik pas in de zaal te weten kwam dat Darth Vader de vader was van Luke Skywalker. Komt daarbij dat mijn gezicht niet ontmaskerd werd. Die eer viel te beurt aan een ander acteur terwijl ik degene was die zeven jaar lang de rol van Darth Vader gespeeld had. Dat was het ergste dat ze konden gedaan hebben en dat voorval deed voor mij dan ook de deur dicht.
Alle beslissingen die genomen worden in het kader van een film komen oorspronkelijk van de top. En de top, dat is George Lucas. Of hij nu zaken delegeert naar zijn producer en die het afwentelt op de assistant producer, die het dan weer doorgeeft aan de eerste assistent: alle beslissingen komen van bovenaf. Alle goede en alle slechte dingen die met me gebeurd zijn tijdens het maken van Star Wars zijn gebeurd omdat Lucas het zo wou zien gebeuren.
De stervende Darth Vader is Anakin Skywalker die ontmaskerd wordt. Je begrijpt dat als ze me hadden ontmaskerd als Anakin, de kans dat ze me een rol hadden moeten geven als Anakin in Episode Two en Episode Three veel groter was. Dat zou ervoor gezorgd hebben dat mijn onderhandelingspositie in die context enorm sterk zou geweest zijn, en dat was blijkbaar een risico dat ze niet wensten te nemen. Als je het vanuit het standpunt van de filmmaatschappij bekijkt, kan je ze natuurlijk niet verwijten dat ze hun eigen belangen vooropstellen.
MOVIE: Ik las laatst dat u de rol van Anakin Skywalker graag had gespeeld.
DAVID PROWSE: Ik zou Anakin doodgraag willen spelen, maar daar is het nu te laat voor. Ik denk trouwens dat ik daar te oud voor geworden ben.
MOVIE: Was het voor u in 1977 al duidelijk dat er in totaal negen episodes zouden gemaakt worden?
DAVID PROWSE: Iedereen begreep van in het begin dat er plannen waren voor drie trilogieën in totaal, ja.
MOVIE: Het was dus geen beslissing die ingegeven was door het onverwachte succes van de eerste Star Wars-films?
DAVID PROWSE: Nee, van in het begin wisten we dat we zouden beginnen met de opnamen van Episode Four. Van alle scripts was de versie voor Episode Four de enige die in principe los stond van de andere films. Hij had een begin, een midden en een einde en als het een flop was geworden zouden de andere projecten gewoon afgevoerd geweest zijn. Aangezien Star Wars een groot succes werd, kwam de opvolger er in de vorm van The Empire Strikes Back, dat op zijn beurt ook een hit werd. Tenslotte volgde Return of the Jedi, die de eerste trilogie afsloot.
Het masker werd wereldberoemd, de naam en het gezicht achter het zwarte plexiglas werden dat nooit écht. Wat weinigen weten is dat David Prowse ooit rollen vertolkte in Kubrick's A Clockwork Orange en John Huston's Casino Royale, de niet-officiële Bond-film. Prowse, die het tot in de finale van de Mister Universe-verkiezing schopte in '61 en ooit nationaal kampioen gewichtheffen voor zwaargewichten werd in Groot-Brittannië, zal het zeker deels aan zijn atletische gestalte te danken hebben dat hij de rol van Darth Vader kreeg. Het feit dat het lot hem niet altijd gunstig gezind was, zorgde ervoor dat hij een rol in een Bond-film misliep.
MOVIE: Wat velen niet weten is dat u ooit in een James Bond-film speelde.
DAVID PROWSE: Je bedoelt waarschijnlijk de rol die ik speelde in Casino Royale, hoewel er discussie rond is of die film al dan niet een Bond-film kan genoemd worden. Het heeft niet veel gescheeld of ik had een grote rol vertolkt in een échte Bond-film. Guy Hamilton belde me met de vraag of ik zin had om de rol van Jaws te vertolken (in The Spy Who Loved Me, nvKB) en ik zei natuurlijk geen nee. Op die kleine rol in Casino Royale na had ik nog nooit geacteerd in een Bond-film. Maar nog voor ik het er met iemand kon over hebben was Guy Hamilton ontslagen als regisseur en werd hij vervangen door Lewis Gilbert. Die laatste opteerde voor Richard Kiel, dus ik zag de rol aan m'n neus voorbij gaan. Kiel was niet minder dan twee meter twintig groot, maar dan met de trekken van een een neanderthaler en niet echt atletisch. Ik mocht de rol van Jaws niet meer spelen maar ze durfden me wel nog te vragen om Kiel's stuntwerk te doen, waarvoor ik vriendelijk bedankte.
Zijn tegenstander in het enige duel dat hij in jaren vocht heet artritis, de ziekte die van Prowse een reus op lemen voeten maakte. De dag van het interview heeft hij 's avonds veel pijn en is hij moe. Darth Vader bestaat: hij is 63, heeft staalblauwe ogen en leunt op m'n arm tot we aan het hotel gekomen zijn waar hij door een van de Men Behind Masks wordt ondergestopt.