De meest interessante compilatie die werd uitgebracht was ongetwijfeld Titanic: The Ultimate Collection, een verzameling muziek uit andere Titanic-films van Varèse Sarabande. Behalve zo'n veertig minuten muziek uit de James Cameron-film, bevatte de cd ook muziek van Sol Kaplan uit de Titanic-film uit 1953, een suite van de muziek van William Alwyn voor A Night to Remember, het thema dat Lennie Niehaus componeerde voor de Titanic-miniserie uit 1996 en drie tracks uit de Titanic-musical van Maury Yeston. Eén belangrijke selectie werd echter over het hoofd gezien in deze compilatie, en dat was de muziek die John Barry in 1980 componeerde voor Jerry Jamesons Raise the Titanic.
Raise the Titanic geldt tot op de dag van vandaag als één van de grote flops uit de filmgeschiedenis: een extreem dure film die even snel zonk aan de box-office als de Titanic zelf in die desastreuse nacht in 1912. Raise the Titanic vertelde het nogal belachelijke verhaal van een bijzondere mineraalsoort die voor defensiedoeleinden kon worden gebruikt en aan boord was van de Titanic op het moment dat die kopje onder ging. Zowel de Amerikaanse als de Russische geheime dienst zetten hun beste mannen in om als eerste de mineraal boven water te halen.
Ondanks de vele goede bedoelingen, slaagde de film er niet in te boeien. Het script van Adam Kennedy interesseerde zich meer in het koude oorlog-subplot dan in de menselijke emoties die met het verhaal van de Titanic gepaard gingen (en door James Cameron voor het eerst ten volle werden uitgebuit) en de acteurs (waaronder Alec Guinness, Anne Archer, Jason Robards en David Selby) speelden op automatische piloot. Het enige wat de film tegenhield om geheel in de vergetelheid weg te zakken, was de memorabele score van John Barry, die beschouwd werd als één van zijn allerbeste prestaties.
Omdat de film grandioos flopte, werd nooit een soundtrackalbum uitgebracht en alhoewel het indrukwekkende hoofdthema af en toe wel eens op een John Barry-compilatiealbum opdook, konden filmmuziekliefhebbers de muziek van Raise the Titanic eigenlijk alleen maar ten volle beluisteren als de film eens occasioneel op tv werd uitgezonden.
Toen Lukas Kendall in 1998 van start ging met zijn FSM-cd-serie, was Raise the Titanic daarom één van de allereerste scores die hij probeerde op cd uit te brengen: de score was niet alleen enorm populair bij Barry-fans, maar bevatte ook de vele romantische elementen die van andere Barry-soundtracks als Somewhere in Time, Out of Africa en Dances with Wolves, enorme hits bij het grote publiek wisten te maken. Bovendien was de Titanic-hype medio 1998 op zijn hoogtepunt. Alles waar 'Titanic' opstond verkocht als zoete broodjes en dat kon een beginnend soundtracklabel natuurlijk best gebruiken.
Het draaide echter heel anders uit. Na maanden research bleken de originele master tapes van Raise the Titanic onvindbaar. De originele opnames van de soundtrack bleken - voor zover iemand kon nagaan - niet meer te bestaan. Nu is het in de jaren tachtig een aantal keren gebeurd dat grote studio's in Hollywood wegens plaatsgebrek duizenden oude en minder belangrijk geachte tapes met opnames van scores lieten vernietigen, maar in de meeste gevallen ging het dan om oudere scores, uit de jaren vijftig en zestig, en dan nog meestal van onbekende componisten en onbekende films. Dat een score uit het begin van de jaren tachtig en dan nog van een gerenommeerd componist als John Barry verdwenen was, was onbegrijpelijk.
De plannen om Raise the Titanic uit te brengen werden afgeblazen, tot grote teleurstelling van heel veel filmmuziekliefhebbers. Even leek het er naar uit te zien dat de Raise the Titanic-score nooit meer het daglicht zou zien, tot het Britse label Silva Screen begin dit jaar aankondigde dat orkestrator Nic Raine aan de hand van John Barry's oorspronkelijke partituren de volledige score van de film had weten te reconstrueren en dat de score helemaal opnieuw zou worden opgenomen met het filharmonisch orkest van Praag. Voor Silva Screen had Nic Raine al meer dan dertig compilatie-albums gedirigeerd en samengesteld (waaronder vier compilatie-albums met muziek van John Barry). Niet al die albums werden door de kritiek even positief ontvangen, maar de John Barry-albums kregen meestal de wind mee. Dat had natuurlijk alles te maken met het feit dat Raine als orkestrator jarenlang had samengewerkt met John Barry en diens muziek dan ook door en door kende. Raise the Titanic zou Raines tweede reconstructieproject van een oude score worden, na Hugo Riesenfelds Sunrise in 1995.
Het Raise the Titanic-album van Silva Screen dat nu eindelijk in de winkels ligt, is een indrukwekkende prestatie. Niet alleen is alle muziek uit de film op cd uitgebracht (op enkele korte fragmenten underscore na), maar de digitale geluidskwaliteit van deze high definition-cd die in dolby surround werd opgenomen, is kristalhelder en adembenemend. Behalve uitvoerige achtergrondinformatie over de film en de muziek, bevat het uitgebreide cd-boekje ook een track-by-track-analyse van de muziek door producer David Wishart. De score zelf is goed voor ruim vijftig minuten ontroerende filmmuziek.
Het Titanic-thema van Barry is zonder twijfel één van de mooiste melodieën uit zijn oeuvre: het is een statig maar sierlijk thema, voor hoorns en een grote laag strijkers, dat herinneringen oproept aan het hoofdthema van Dances with Wolves. In vergelijking met dat van James Horner is het minder dynamisch, maar wat het aan energie moet inboeten, maakt het goed met een volle orkestratie en een melodie die tegelijk elegisch is (en vooruitblikt op wat komen zal) als pontificaal. Wanneer aan het eind van de film de Titanic de haven van New York wordt binnengevaren en grote groepen mensen langs de kade de binnenkomst van het schip staan toe te juichen, herneemt John Barry dat thema in volle glorie, wat zorgt voor een enorm ontroerende en aangrijpende conclusie van het album.
De muziek van de tweede track op het album volgt de camera onder water die in de richting van de Titanic trekt. Naarmate de camera dichter bij het wrak komt, zwelt de muziek (zware, donkere strijkers die de laatste rustplaats van de Titanic begeleiden) steeds verder aan. Bij de aanblik van het scheepswrak pakt John Barry uit met een pakkende melodie voor dwarsfluit, opnieuw ondersteund door lage strijkers. Naarmate de score verder gaat, wordt de muziek steeds tragischer en beklemmender, zonder ooit de vergane glorie van de Titanic uit het oog te verliezen: Barry voegt aan elke track wel een verwijzing naar het sierlijke Titanicthema toe en gebruikt vele van die verwijzingen als een startpunt om nieuwe motieven op te bouwen.
De actiemuziek voor Raise the Titanic is typisch Barryaans. Verwacht je hier dus niet aan de energetische ritmes of de pompende synthesizers waarmee James Horner uitpakte, maar aan tempo's die in ware James Bond-stijl contrasteren met de actie op het scherm en veeleer op het niveau van de emotie spelen dan op het niveau van de actie die op het scherm is te zien. Juist hierdoor is Raise the Titanic zo'n goed beluisterbaar album: de muziek is nergens zo dicht op beelden gecomponeerd dat ze op cd een incoherente of ongestructureerde indruk maakt. In tegendeel, Raise the Titanic is van begin tot eind een bijzonder samenhangend album, dat zich door de leitmotieftechniek van Barry laat beluisteren als een symfonie.
Hoewel het jammer is dat de oorspronkelijke opnames van de film voorgoed verloren lijken te zijn gegaan, maakt deze heropname van één van de mooiste scores van de afgelopen vijfentwintig jaar, veel goed. De tempo's en orkestraties leunen heel dicht aan bij het origineel en de opname van Silva Screen is een parel om naar te luisteren. Raise the Titanic ligt sinds vorige week in de winkelrekken en is een aanrader voor iedereen die houdt van ingetogen, romantische en epische traditionele filmmuziek.