Leonard Maltin vermeldt The Cat and the Canary als 'the forerunner of all "old dark house" mysteries.' Deze stomme zwart-wit film vertelt het verhaal van een erfgename, die samen met een nerveuze groep vrienden een nacht moet doorbrengen in een spookhuis. De Duitse regisseur Paul Leni leverde de basisstof die in de Universal-periode van de jaren dertig tot vervelens toe herkauwd zou worden: grijpende handen, verschuivende panelen, vallende kandelaars, enzovoorts. Zo'n typische Universal-film was The Old Dark House (1932) van genreregisseur James Whale (Bride of Frankenstein). The Old Dark House gaat over vijf reizigers die door het ruwe landschap van Wales trekken. Op een nacht moeten ze schuilen voor een verschrikkelijke storm. Ze zoeken onderdak in een vreemd huis, dat bewoond wordt door een brute butler (gespeeld door Boris Karloff), een gek en zijn door religie waanzinnig geworden zus, een pyromanische dwerg en een 102- jarige man. The Old Dark House was overigens gebaseerd op het boek Benighted van J.B. Priestley. In 1963 volgde er een remake.
De grote Alfred Hitchcock regisseerde in 1940 een thriller, met een (schijnbaar) Vervloekt Huis in de hoofdrol: Rebecca. De film wordt verteld door de kersverse Mrs. De Winter, die samen met haar nieuwe, knappe man, Maxim, naar Engeland reist om er te gaan wonen in diens uitgebreide landgoed, Manderley. De huishoudster is een oude vrouw, die door donkere en oneindige gangen dwaalt en elke gelegenheid te baat neemt om Mrs. De Winter op haar tekortkomingen te wijzen. Ze heeft het steeds weer over Maxims eerste vrouw (Rebecca) die veel knapper en beter was. Het duurt niet lang of Mrs. De Winter heeft het gevoel alsof de geest van Rebecca haar in het huis achtervolgt. Een groot schilderij in de hall intrigeert haar en lijkt haar te bespioneren. Het personeel, en ook Maxim, gedragen zich mysterieus als ze naar Rebecca informeert. Mrs. De Winter denkt dat ze gek aan het worden is en overweegt zelfmoord.
Op dat moment wordt echter de waarheid ontsluierd. Rebecca werd door Maxim vermoord, omdat ze een wreedaardige, gemene vrouw was, die hem het leven zuur maakte en hem vertelde dat ze zwanger was van een andere man. De oude huishoudster kan de verhalen niet aan en vernielt Manderley (en zichzelf) door het in brand te steken. Maxim en Mrs. de Winter kunnen uit het vuur ontsnappen, vergeten het verleden en beginnen een nieuw leven. Hitchcocks film won de oscar voor beste film in 1940.
In de jaren veertig speelde het Vervloekte Huis nog wel meer de hoofdrol, in films zoals The Ghost Breakers, Hold That Ghost, The Uninvited, The Time of Their Lives. De verhaallijnen van deze films waren altijd hetzelfde: een groep mensen die een oud, raadselachtig huis betrekken om te ontdekken dat het door spoken bewoond wordt. In Dead of Night (1945) komen enkele mensen samen in een afgelegen huis om elkaar spookverhalen te vertellen. Tot hun grote verbazing ontdekken ze dat het laatste verhaal echt blijkt te worden. The Ghost and Mrs. Muir vertelt het verhaal van een eenzame weduwe, die verliefd wordt op de geest die haar huis bewoont. In 1958 kwam House of Haunted Hill uit (niet gebaseerd op Jacksons roman), waarin de schatrijke Price een groep mensen 10.000 dollar aanbiedt, als ze een nacht in een spookkasteel willen doorbrengen, waar vroeger een moord is gebeurd.
In 1960 vatte Roger Corman de eerste van zijn acht Edgar Allan Poe-verfilmingen aan, Fall of the House of Usher. Het tweede verhaal, The Haunted Palace, volgde drie jaar later. Deze film was enerzijds gebaseerd op het Poe-gedicht The Haunted Palace, anderzijds op The Strange Case of Charles Dexter Ward, van H.P. Lovecraft. Het gaat over een man die naar New England reist om zijn rechten over een oud familiekasteel op te eisen. Hij bemerkt echter dat het stadje bewoond wordt door mutanten en dat het kasteel gebukt gaat onder een kwaadaardige betovering van een verre voorouder. Een jaar later verfilmde Corman The Masque of the Red Death, wat hij verbond met een ander kort verhaal van Poe, Hop-Frog, or the Eight Chained Orang-Otangs.
In 1961 verscheen House of Mystery, de zoveelste variatie op het haunted house-thema. In 1963 werd Shirley Jacksons The Haunting of Hill House voor het eerst verfilmd. Pauline Kael zegt erover: 'This old dark house movie is set in a marvellous Victorian gothic pile in New Engeland, and it's good fun.' Robert Wise regisseerde deze film, 'certainly one of the best haunted house features ever, it relentlessly builds suspense without once resorting to images of ghosts, ghouls, or monsters of any kind. Instead, Wise masterfully uses the sights and sounds inside the truly threatening house to create a claustrophobic and palpably frightening atmosphere.'
Ook de jaren zeventig werden overspoeld met films rond het 'let's-spend-a-night- in-a-haunted-house'-thema, films met typische titels zoals Horror House, The House That Dripped Blood (geschreven door Robert Bloch), Terror House en The House That Screamed. In 1973 verfilmde regisseur John Hough de klassieker Hell House van sf- en horrorschrijver Richard Matheson. Hierin staat het Vervloekte Huis van een zekere Belasco centraal, die er vreemde orgieën en feesten houdt. De ramen zijn dichtgenageld en als op een dag de politie binnenbreekt, worden er 27 verminkte lichamen gevonden. Van Belasco echter geen spoor. Onder leiding van een medium, Fisher, trekt een team op onderzoek uit om de geheimen van Hell House te ontsluieren. Ze treden een gotisch huis binnen, 'complete with library, upstairs bedrooms, and a chapel, which seems to be the source of all evil.' The Legend of Hell House is een goed voorbeeld van wat Stephen King een psychologische batterij. 'Belasco House is nothing but a vast psychic battery which has stored up the energies of all the evil people who lived and died there; his machine will ground the current and leave the house empty of energy.' Ook Peter Straubs roman Julia, over een jonge vrouw die een nieuw leven wil beginnen maar terechtkomt in een Vervloekt Huis, werd verfilmd tot The Haunting of Julia (1976).
Een moderne variant van het Vervloekte Huis kwam er in de jaren tachtig, met de klassiek geworden film Poltergeist, van regisseur Tobe Hooper en producer Steven Spielberg. In het eerste deel van de film worden de traditionele lijnen uitgezet: een gelukkige Amerikaanse familie (twee ouders, drie kinderen) woont in een groot, comfortabel huis in een gezellige voorstad. Dan gebeuren er echter vreemde dingen: meubels veranderen uit zichzelf van plaats, het weer rond het huis lijkt anders dan elders, een klein meisje verdwijnt. Het verhaal eindigt met de bekende apocalyps: het huis wordt in bezit genomen door kwade geesten die de familie kwellen. De televisie lijkt een eigen leven te leiden, net als de oude boom in de tuin en het zwembad. De verklaring komt op het einde van de film: het huis werd gebouwd op een oud kerkhof. De sterkte van Poltergeist was dat deze onwaarschijnlijke gebeurtenissen toch op een overtuigende manier in beeld gebracht werden - omdat het allemaal gebeurt in een vertrouwde omgeving, het familiehuis. Op Poltergeist volgden twee (minderwaardige) sequels: Poltergeist II in 1986 en Poltergeist III in 1988. Hoofdrolspeelster Heather O'Rourke stierf vier maanden voor de release van deze laatste film.
Vele films borduurden verder op het Poltergeist-thema, zoals de Amityville Horror-reeks. De oorspronkelijke film, gebaseerd op het gelijknamige boek van de overleden Jay Anson en geregisseerd door Stuart Rosenberg, was in 1979 één van de grootste kassuccessen van het jaar. Het thema is oerklassiek: de familie Lutzen, een jong echtpaar met twee kinderen, koopt voor een spotprijs een huisje in Amityville, Long Island. Het blijkt echter dat de vorige bewoner van het huis een jonge man was, die op aanwijzing van 'stemmen' zijn hele familie vermoord heeft. Ook de familie Lutzen wordt door stemmen lastiggevallen (en door veel meer: er komt zwart slijm uit de toiletten bubbelen, er zitten geesten in de kelder verborgen, een schommelstoel gaat een eigen leven leiden, om drie uur 's nachts verschijnen gloeiende ogen). Bovendien geraakt de man in de ban van de stemmen, die hem opdragen zijn vrouw te vermoorden met een bijl (bemerk hier de sterke gelijkenis met The Shining). Op het einde van de film trekt het Vervloekte Huis zichzelf letterlijk aan stukken, maar niet voordat het de familie Lutzen financieel gekelderd heeft. Na het verschijnen van deel 1 verwaterde de Amityville-reeks in eindeloze sequels: Amityville II: The Possession uit 1982 (eigenlijk een prequel ), Amityville 3D uit 1983, Amityville IV: The Evil Escapes (1989), The Amityville Curse (1990), Amityville 1992: It's About Time (1992) en Amityville: A New Generation (1993). Alle films borduurden verder op hetzelfde procédé, wat Leonard Maltin het 'don't go in the attic/basement/pantry/front hall/closet-genre' noemt.
In House (1986) gaat de horrorschrijver Katt, die geplaagd wordt door huwelijksproblemen, een verdwenen zoon en een Vietnamtrauma, voor een tijdje wonen in een oud Victoriaans huis, waar zijn tante zichzelf opgehangen heeft. Hij wordt al snel geplaagd door verschillende geesten. Op House volgden nog drie sequels, steeds maar weer hetzelfde thema herkauwend, 'another young hero moves into another weird house.' Het is duidelijk dat het haunted house thema een geliefd onderwerp is voor filmmakers. Recent kwam het thema nog tot uiting in Sorority House Massacre (1986), Clive Barkers verfilming Hellraiser (1987), de horrorkomedie Beetlejuice (1988) en Lady in White (1988). En vanaf deze week kunt u dus naar Jan De Bonts visie op het Vervloekte Huis. Damned!