BOEK: EYES WIDE OPEN

In het relatief dunne Eyes Wide Open (een 190-tal bladzijden) probeert Raphael de mythe van Stanley Kubrick te doorgronden, en weet zich daarmee natuurlijk van een ruime markt te verzekeren. Kubrick is immers een legende geworden, niet alleen omwille van zijn unieke filmografie (kwantitatief mager, kwalitatief onovertroffen), zijn werkwijze (uitputtend, maniakaal) maar vooral door zijn schijnbaar kluizenaarsleven. Het leek erop dat hij zich van de wereld probeerde af te schermen, zeker nadat hij schrik had gekregen om zelf het slachtoffer te worden van één of andere A Clockwork Orange-copycat-moordenaar.

De vlotschrijvende Frederic Raphael probeert zijn boek dan ook te verkopen als een A Memoir of Stanley Kubrick. Hij beschrijft zijn eerste contacten met de meester, over hoe hij (als bewijs van zijn intelligentie) aan de hand van enkele pagina's kon raden op welk boek Kubrick zijn film wou baseren, en hoe hij een drietal maal bij de Kubricks thuis zelf werd onthaald.

Zelf heeft hij Kubrick slechts vier maal in persoon ontmoet, maar hiervan, en van de talloze telefoongespreken (Kubrick was een fervent telefoneerder) heeft hij blijkbaar uitgebreide een woordelijke notities genomen die hij in scriptvorm heeft neergepend. Raphael beweert dat Kubrick nooit wist wat hij wou, enkel wat hij niet wou. En blijkbaar had hij zelf moeite om de meester in Kubrick te zien.

Frederic Raphael weet in zijn fel omstreden boek (ook de familie van Kubrick vindt het boek maar niks) een kleine tip van de sluier op te lichten wanneer hij ons meeneemt naar het sterk beveiligde en afgelegen huis van Kubrick. Kubrick was helemaal niet zo afgeschermd van de wereld als het grote publiek dacht, de man hield zich bezig met de laatste technische snufjes, en wist zijn leeshonger met moeite te verzadigen.

Jammer genoeg kan Raphael het in zijn boek niet laten om weinig subtiel zijn eigen kundigheid en intelligentie naar voor te schuiven. Maar al te graag spreidt hij zijn kennis tentoon, laat hij blijken dat hij dingen weet waarmee hij Kubrick kan verbazen. Hij wijdt voortdurend uit over zichzelf (niet beseffend dat de lezers het boek gekocht hebben om Kubrick beter te leren kennen, niet om in het filosofisch gemijmer van de auteur te verdwalen), en te pas en te onpas laat hij namen van beroemdheden vallen waarmee hij ooit eens in contact is gekomen. Het boek had beter A Memoir of Frederic Raphael geheten.

Wie Eyes Wide Shut leest om een dieper (en liefst ultiem) inzicht in Stanley Kubrick te krijgen zal bedrogen uitkomen, vermits je enkel een (interessante) glimp van de meester krijgt. Wie iets meer van de werkwijze van Kubrick wil te weten komen (het boek stopt na het schrijven van het script, voor een 1 meter pelicule gefilmd is) kan daarom ook beter het oktobernummer van American Cinematographer lezen, waarin, naast technische artikels over de fotografie van A Clockwork Orange en Eyes Wide Shut, een aantal ex-medewerkers van Kubrick aan het woord gelaten worden. Zonder over zichzelf te lopen opscheppen.