SOUNDTRACK: TARZAN

Swinging through the woods

Hoewel Tarzan een traditionele animatiefilm is in het genre van Mulan, The Hunchback of Notre Dame, The Lion King en Beauty and the Beast, verschilt de manier waarop deze film van muziek is voorzien van alle vorige Disneyfilms. Tarzan is gescoord alsof het een Pixarfilm is, zoals Toy Story of A Bug's Life: niet als een geanimeerde musical waarbij de personages te pas en te onpas in een muzikaal nummertje uitbarsten, maar als een epische film met een traditionele instrumentale score, af en toe voorzien van een popsong die gewoon de functie van de score overneemt.

De beslissing om de personages geen liedjes te laten zingen, was een gewaagd besluit: al tien jaar is het 'animated musical'-concept weer enorm populair en alhoewel er de laatste jaren wat sleet op de formule kwam te zitten, zijn zingende geanimeerde personages zo'n beetje wat het publiek sinds The Little Mermaid van een Disneyfilm is gaan verwachten. Bij Tarzan zou dat dus niet het geval zijn: het geluid van de jungle zou het geluid zijn van veel drums, tamtams, cimbalen, xylofonen en ander slagwerk. In dit auditieve landschap zouden de personages zich bewegen, zonder te zingen. Helemaal geen liedjes leek echter een te groot risico: niet alleen is een radiohit een ideale aankondiging voor een nieuwe film, ook zijn liedjes de enige manier om een soundtrack in grote getallen aan de man te brengen en omdat elke Disneysoundtrack van de afgelopen jaren goud haalde (en in vele gevallen zelfs platina of dubbel platina) werd dan toch maar beslist om enkele liedjes voor de film te laten componeren.

Phil Collins (de drummer en leadzanger van Genesis) componeerde vijf songs voor vijf stadia in de film: het energieke Two Worlds, dat een brug slaat tussen de mensenwereld waar Tarzan uit afkomstig is en de dierenwereld waarin hij opgroeit, de romantische ballad You'll Be in my Heart, waarin de kleine Tarzan opgenomen wordt in zijn nieuwe dierenfamilie, het ritmische Song of Man, een liedje over opgroeien, en Strangers like Me, waarin Tarzan zijn menselijke afkomst ontdekt. Hoewel de liedjes in de film door Phil Collins worden gezongen, zijn de teksten nooit zomaar een derde-persoonscommentaar bij wat in de film te zien is, maar worden de gedachten van één bepaald personage gefocaliseerd als een interne monoloog. Hierin verschilt de aanpak van Collins van die van Randy Newman, die voor bijvoorbeeld Toy Story songs schreef die algemene thema's in de film (zoals vriendschap) becommentarieerden.

Het meest opvallende liedje is ongetwijfeld het aanstekelijke Trashing the Camp, voor de scène waarin de karakters een mensenkamp overhoop halen en tegelijk muziek maken met alles wat ze op hun pad tegenkomen. Hiervoor kon de drummer Collins zich enkele weken lang uitleven op alles wat hij in zijn omgeving vond. 'Ik trok door de studio,' zo vertelt hij, 'terwijl ik op allerlei dingen sloeg met trommelstokken en met mijn blote handen. Iedereen dacht dat ik gek geworden was. Op een bepaald moment sloeg ik mezelf op het voorhoofd met m'n vuisten, en toen weerklonk een geluid dat ik wilde gebruiken! We hebben die opnames slechts enkele keren kunnen overdoen, want na enkele sessies zat mijn hoofd zo rood als wat.'

Voor Trashing the Camp werden potten en pannen verzameld, glasscherven, een schrijfmachine, bestek en flessen. Met trompetten werden schetterende olifanten nagebootst en drums werden erbij gehaald om als gorilla's te figureren. Het nummer is ongetwijfeld één van de leukste van de hele soundtrack, met een melodie die onmogelijk uit je hoofd te branden valt nadat je 'm een keer hebt gehoord en de stemtalenten van Rosie O'Donnell en Phil Collins. Op de soundtrack staat behalve de originele filmversie van Trashing the Camp ook nog een bijzondere versie die Collins opnam met de jongens van 'N Sync.

Natuurlijk is er ook instrumentale muziek in de film. Voor de derde keer (na The Lion King en Mulan) werd de muziek van de film niet gecomponeerd door de componist van de liedjes. Toondichter van dienst was Mark Mancina, de componist van actiescores als Bad Boys en Speed en van Return to Paradise, wellicht de allermooiste filmscore van vorig jaar. Hoewel dit officieel de eerste keer is dat hij voor een Disneyanimatiefilm de muziek componeert, is dat niet echt het geval. Mancina produceerde eerder al drie songs voor The Lion King en componeerde grote stukken van de score. Omdat Hans Zimmer er toen nog niet de gewoonte van maakte om co-componisten een plaats op de aftiteling of de cd-hoes te geven, ging iedereen er van uit dat Zimmer de drijvende kracht was achter het mammoetsucces van de soundtrack van The Lion King. Toch was Zimmer zo aardig om in een aantal interviews Mancina's bijdrage tot de muziek van The Lion King te verduidelijken, wat er uiteindelijk toe leidde dat Mancina samen met de Afrikaanse zanger Lebo M de opdacht kreeg om de soundtrack van de film te bewerken tot een Broadwaymusical. The Lion King op Broadway werd uiteindelijk een gigantisch succes (en draait sinds kort voor uitverkochte zalen in Londen) en dat had de musical in grote mate te danken aan de machtige percussiegedreven instrumentale score van Mancina voor de show en de dertien nieuwe liedjes die hij samen met Lebo M componeerde.

Hoewel een tijdlang Alan Silvestri aan Tarzan verbonden was, besloten de producenten van Tarzan uiteindelijk toch met Mancina in zee te gaan, mede dankzij het succes van de Lion King-musical. Vreemd genoeg lijkt de grootste inspiratie van Mancina voor de muziek van Tarzan zijn eigen score voor Return to Paradise te zijn. Hoewel de track One Family op de cd ontroerend mooi is (en Mancina het door Phil Collins gecomponeerde You'll Be in My Heart op een erg organische manier in zijn score integreert), lijkt de opbouw en orkestratie van het nummer als twee druppels water op die van het hoofdthema van Return to Paradise. De score is episch en dynamisch en incorporeert de muziek van Phil Collins op een betere manier dan Jerry Goldsmith de muziek van de liedjes in zijn score voor Mulan verwerkte. Jammer alleen dat op de soundtrack van Tarzan slechts een kleine twintig minuten muziek van Mancina te vinden is, alhoewel enkele gespecialiseerde filmmuziekshops ook een promotionele cd verkopen met de volledige instrumentale score van Mancina.

Bij ons zijn vier verschillende cd's van Tarzan verkrijgbaar: er is de originele Engelstalige soundtrack van de film, twee Nederlandstalige cd's (een Vlaamse en een Hollandse versie, wat eigenlijk te gek is, want het is niet alsof er ook Britse of Australische versies van de Engelstalige Tarzan-cd bestaan) en een cd met alleen de liedjes en een hoorspelversie van de film. De Nederlandstalige soundtracks bevatten behalve alle score-tracks en Nederlandstalige versies van de liedjes ook twee Engelstalige bonustracks (de You'll Be in My Heart-single van Phil Collings en de 'N Sync-versie van Trashing the Camp) ook een aparte Enhanced-section die je toelaat de cd als cd-rom te gebruiken en enkele videoclips uit de film te bekijken.