END OF DAYS

Als je straks door het raam kijkt en je ziet de staart van een komeet boven de volle maan scheren, moet je je pas écht zorgen maken. Het is het Oog van God dat op de aarde neerkijkt en verontrustend de wenkbrauw fronst omdat het einde der tijden nabij is. Zo wil het begin van End of Days ons althans laten geloven, want precies op dat moment, in 1979, wordt in New York City een baby geboren die door de Duivel uitverkoren is om exact twintig jaar later, in het laatste uur van dit millennium, door hem bevrucht te worden om zo de antichrist te verwekken. Satan himself kruipt tijdens de laatste dagen van 1999 dus uit de krochten van zijn hel. Hij neemt daarvoor een menselijke gedaante aan (die van Gabriel Byrne) en doolt letterlijk vol vuur en vlam door The Big Apple op zoek naar de wip van de eeuw. De uitverkorene, Christine York, is intussen een knappe twintiger en wordt geplaagd door visioenen over wat haar te wachten staat.

Init Jericho Cane, een door Arnold Schwarzenegger gespeelde bodyguard. Ooit was hij een gelukkig politieman, maar na de dood van zijn vrouw en kind wankelt hij overmand door eindeloze tristesse als een suïcidale alcoholist door het leven. De dood van een priester zonder tong brengt hem, en z'n sidekick Chicago, op het spoor van Christine en de plannen van de Duivel. Terwijl Times Square zich opmaakt voor het grote millenniumfeest, wordt de jacht op Christine ingezet: door de Duivel en zijn trawanten, maar ook door een deel van de katholieke kerk, dat het meisje wil offeren om de apocalyps te voorkomen. Jericho Cane rest maar één ding: Christine beschermen en de wereld van de ondergang redden. Hij kan daarvoor op de steun rekenen van Father Kovak (Rod Steiger), die er en passant alles aan zal doen om Jericho's geloof in God en het Goede terug te herstellen.

Een groots en interessant verhaal dus, deze End of Days. Met een getormenteerde held die zó uit een Griekse tragedie gerold komt en Bijbelse verwijzingen om rillingen van te krijgen, lijkt regisseur Peter Hyams (die Marcus Nispel verving na een artistiek dispuut, zoals dat heet) op het goede spoor te zitten. Maar het zijn parels voor de zwijnen, want End of Days brengt absoluut niet wat de veelbelovende trailer ons voorhield. Daarvoor zitten er teveel onvolkomenheden in de film. Om te beginnen rammelt het verhaal aan alle kanten en 't moet zijn dat scenarist Andrew W. Marlowe (Air Force One) het zelf besefte. Als Father Kovak aan Jericho bijvoorbeeld uitlegt dat de Duivel zijn bruid tussen elf en twaalf uur moet bevruchten, stelt die namelijk dezelfde logische vraag als iedereen zou doen: of dat soms Eastern Standard Time is? Waarop de brave priester hem het meest onzinnige antwoord ooit geeft.

En dan zijn er de acteurs, Arnold Schwarzenegger voorop. Twee jaar van het filmtoneel verdwenen wegens een hartoperatie, maar nu terug, back in full force. Het is bewonderenswaardig dat men probeerde om zijn karakter wat diepgang mee te geven, maar de Oostenrijker acteert nog steeds met de emoties van een standbeeld, wat meer dan eens onbedoeld lachwekkend overkomt. En hoewel het verhaal ons wil laten geloven dat hij emotioneel labiel is, is hij zoveel Übermensch als we van hem gewoon zijn: met dozijnen geweren om de stoere torso, bengelend aan helicopters, racend door ontploffende metro's en slingerend aan de bovenste regionen van flatgebouwen. Tot er op het einde van de film iets raars gebeurt en z'n personage al biddend voor het oog van God de wapens neerlegt. Dat einde kwam er onder druk van de katholieke kerk, die het oorspronkelijke einde immoreel vond. Die reshoots kostten de prent een vertraging van meer dan twee maanden. Een nobel doel, deze wijziging, maar ze werkt vooral op de lachspieren.

De rol van de Duivel is de voorbije jaren al door verschillende acteurs gespeeld, maar niemand kwam ook maar tot kniehoogte van Al Pacino in The Devil's Advocate. Ook Gabriel Byrne moet het tegen Pacino afleggen wat uitstraling en charisma betreft. Hij heeft maar één goeie monoloog wanneer hij het katholieke geloof vergelijkt met een reclamestunt. Als hij op het einde letterlijk aan flarden wordt gereten, toont de Prins der Duisternis zijn ware gelaat: dat van het afschuwelijke hellewezen, een creatie van fx-magiër Stan Winston, dat de grande finale inluidt en meteen verklaart waarom de prent honderd miljoen kostte. Robin Tunney, die Christine York speelt, hoeft niet veel meer te doen dan grote, angstige ogen trekken. Haar rol is duidelijk underwritten.

Is End of Days dan de turkey van de eeuw waar vele critici hem voor verslijten? Neen, er zijn al veel slechtere films gemaakt en vooral Schwarzenegger-aanhangers zullen zich geen seconde vervelen. Maar 't is zeker geen tweede Seven of Devil's Advocate. Veeleer een middelmatige en hersenloze shoot 'em up, geplaagd door enkele onvermijdbare millenniumbugs.