STIGMATA

De film waar Stigmata schatplichtig aan is, is The Excorsist, William Friedkins waanzinnige adaptatie van William Blatty' roman. Daarin was de 12-jarige Regan MacNeil (een onvergetelijke Linda Blair) bezeten door de Duivel en moest Father Merrin (Max von Sydow) alle Bijbels en kruisbeelden uit de kast halen om het Kwaad uit haar te verdrijven. Twee fragmenten werden in 1973 (en bij velen ook later) voorgoed op het trillende netvlies gebrand: de scène waarin Regan boven haar bed zweeft en de momenten waarop ze met de (mannenstem) van de Duivel spreekt. Precies dezelfde fragmenten komen ook voor in Stigmata, al heeft het verhaal paradoxaal genoeg niks met de Duivel te maken. Het hoofdpersonage is bezeten door, nou ja, God zelf.

Nochtans lijkt alles Frankie Paige (Patricia Arquette), een 23-jarige haarstyliste uit Pittsburg, in het begin voor de wind te gaan. Ze woont in een met honderden kaarsen verlicht gotisch appartement en heeft een hemels bed waarin haar lief haar de hemel laat zien. Haar leven verandert echter voorgoed wanneer ze van haar moeder een rozenkrans krijgt toegestuurd. Wat ze niet weet, is dat die eigenlijk gestolen is van een pas overleden Braziliaanse priester, die een groot geheim met zich mee het graf heeft ingenomen. Vanaf dat moment krijgt Frankie stigmata op haar lichaam, de wonden die ook Jezus kreeg toen hij aan het kruis genageld werd. Kardinaal Daniel Houseman (Jonathan Pryce) zendt Father Andrew Kiernan (Gabriel Byrne), een man die voortdurend twijfelt tussen zijn opdracht als wetenschapper en priester, naar Pittsburg om het zaakje te onderzoeken. In het ziekenhuis denkt men dat Frankie aan epilepsie lijdt, maar als de stigmata steeds erger worden en Frankie boodschappen in een oude, vreemde taal overbrengt, lijkt er veel meer aan de hand.

Even denk je dat Frankie bezeten is door de Duivel Himself, maar niets is minder waar. Het is de geest van de oude priester die in Frankie gevaren is en een belangrijke boodschap wereldkondig wil maken. In de Kerk zoals we die nu kennen, sluipt namelijk een grote conspiracy: het échte evangelie, door Christus zélf geschreven, moet verborgen blijven omdat het de macht van de Kerk totaal zou ondermijnen. Verbazend dat Mulder en Scully hier niet opduiken, want 't lijkt een klus voor The X-Files. Vergezocht, die samenzweringstheorie? Niet volgens de film, want die eindigt met de mededeling dat het evangelie van de Heilige Thomas (de ware Jezus) in 1945 als ketterij verbannen werd. Niet moeilijk dat de katholieke kerk bijna een hartaanval kreeg toen de film in Amerika, op Halloween nog wel, zijn release kende.

Het publiek lag er allemaal minder wakker van, want net als Stir of Echoes (dat dezelfde dag opende in de States) bleek Stigmata MGM's zoveelste flop op rij. De prent verdiende zijn budget van 32 miljoen dollar wel terug, maar veel meer eer viel er ook niet te rapen. Bovendien werd Stigmata door criticasters aller landen uitgeroepen tot één van de slechtste films van het jaar. Behoorlijk overdreven, vinden we persoonlijk, want het basisgegeven van de film is best boeiend. Alleen jammer dat Rupert Wainwright zijn roots niet kan verbergen. De man stak vroeger schreeuwerige videoclips in elkaar en dat zie je ook aan Stigmata, waar hij visueel al zijn Duivels ontbindt. Geen enkele truc is hem teveel. Een beetje meer soberheid had deze overgestileerde film geen kwaad gedaan. Ook narratief blaast de film zichzelf zo op dat hij op het einde letterlijk ontploft. Als Frankie door God zelf bezeten is, dan verwacht je niet dat haar oogbollen gaan rollen, dat ze gaat zweven en aggresief wordt tegen de enige priester die haar kan helpen. Een beetje vreemd om zien, vooral omdat de herinnering aan The Excorsist nog vers in het geheugen zit. Om het geheel nog wat meer op te zwepen, werd Billy Corgan van The Smashing Pumpkins aangezocht de soundtrack te verzorgen.

Zwaar onevenwichtig dus, deze Stigmata, maar absoluut niet zo slecht als iedereen beweert. En zeker en vast de start van een hele nieuwe reeks 'goed versus kwaad'-films. Stir of Echoes en Lost Souls zijn ook voor onze zalen al aangekondigd.