FANTASIA 2000

Bij de rerelease van Fantasia in 1990, en nu bij nieuwe Fantasia 2000 versie wordt met heel veel lawaai het succes en de artistieke kwaliteiten van de originele Fantasia benadrukt. Maar ooit zijn de tijden anders geweest. Fantasia groeide uit tot een lappendeken van korte animatiewerkjes nadat een kortfilm van Disney financieel uit de hand was gelopen. Toen The Sorcerer's Apprentice in 1938 klaar was besefte Disney dat hij de kosten van de kortfilm enkel kon recupereren door het in een langspeelformaat te gieten. Twee jaar later werd Fantasia op het publiek gelaten, met financieel desastreuze gevolgen. De film gebruikte voor het eerst het multikanaals Stereophonic Sound, en was daarom genoodzaakt om in het begin van zaal tot zaal te verhuizen, daar waar de muziekinstallatie aangepast was. Slechts later werd de film hier en daar in een wijdere release gebracht. Volgens filmcriticus Roger Ebert is de gerestaureerde rerelease in 1990 naar aanleiding van de vijftigste verjaardag trouwens de eerste nationale release van de film...

Het was pas in de jaren zestig en zeventig dat de film succes begon te krijgen, vooral door de psychedelische beelden bij de muziek. Blijkbaar een ideale combinatie voor een drugbeneveld publiek. Vreemd genoeg wordt ook het succes van 2001: A Space Odyssey (1968) daaraan toegeschreven.

Ook de artistieke kwaliteiten van de film worden niet door iedereen beaamd. Zo schreef de beruchte en met een in vitriool gedrenkte pen schrijvende Pauline Kael: 'The Sorcerer's Apprentice,' featuring Mickey Mouse, and parts of other sequences are first-rate Disney, but the total effect is grotesquely kitschy.'

Maar we zijn zestig jaar verder, en Disney is een begrip geworden. Het project, dat eerste Fantasia Continued en later Fantasia '99 heette, werd triomfantelijk 2000 binnengeleid op groot formaat. Fantasia 2000 werd op 1 januari op een vijftigtal IMAX zalen uitgebracht, om daar exclusief (geen andere IMAX-films mogen dan in die zalen vertoond worden) vier maanden te draaien, vooraleer naar de gewone bioscoop te verhuizen. Een schitterende zet, want nu is Fantasia 2000 meteen ook de eerste langspeelfilm op IMAX formaat. En ook het publiek vaart er wel bij, vermits de beeldkwaliteit door het superieure IMAX-formaat garant staat voor een verbluffend beeldspektakel. Het negatief is immers tienmaal groter dan bij een gewone 35 mm film.

Van de oorspronkelijke Fantasia is enkel het concept en één origineel segment overgehouden, namelijk The Sorcerer's Apprentice, de kortfilm waarmee het allemaal begon. De zeven nieuwe fragmenten zweven tussen zuiver abstract, tot gestyleerd realisme, van dromerig romantisch, tot vreselijk grappig, van traditionele animatie tot computeranimatie. En dat op de tonen van Beethoven, Respighi, Gershwin, Shostakovich, Saint-Saens, Dukas, Elgar en Stravinski.

Disney maakte de gelukkige keuze om de nieuwe versie een stuk korter te maken dan het twee uur durend origineel, maar jammer genoeg vond men het wel nodig om een resem bekende gezichten de verschillende stukjes aaneen te laten praten. Jammer, omdat de meesten onder hen hun semi-grappige teksten moeten opdreunen, zonder daarbij ook grappig te zijn. Maar daarmee is ook onze enige negatieve kritiek op de film gezegd.

Fantasia is een lust voor het oog en het oor geworden. Vooral de walvissen in Pines of Rome en de dappere tinnen soldaat met zijn lieflijke ballerina zijn heerlijke stukjes animatie. Voeg daarbij enkele grappige pareltjes, hier en daar een abstract interludium en ten slotte een echte klassieker, en je hebt een visueel en auditief spektakel dat je niet mag missen. Geniet ervan vooraleer hij in de bioscoop op een piepklein scherm komt.