SLEEPY HOLLOW

Sleepy Hollow is eigenlijk een gauwe ouwe. Het boek werd al in 1820 geschreven door Washington Irving, een tijdgenoot van Edgar Allan Poe en Nathaniel Hawthorne. Irving was een vreemd man. Hij werd als elfde kind geboren uit een welstellend gezin, maar verkoos het relatief veilige New York City te verlaten om door het woeste Europa te trekken. Tijdens die reizen haalde hij, zonder ooit een aula van dichtbij gezien te hebben, zijn diploma in de rechtwetenschappen. Op twee plaatsen hield hij langer halt: Madrid en Londen. Irving schreef, in navolging van Poe, vooral korte verhalen, maar werd pas echt beroemd met zijn Sleepy Hollow, dat in 1886 al als stomme prent verfilmd werd. Velen herinneren zich wellicht ook de beroemde Disney-adaptatie uit 1958.

Vreemd genoeg was het niet Tim Burton die met het idee op de proppen kwam om Sleepy Hollow nog eens op het witte doek te toveren. Het was Kevin Yagher, de bezieler van de Child's Play-reeks en een geronommeerd make-up en special effects-tovenaar, die de legende in een modern kleedje wou steken. Hij herschreef het verhaal en zou voor 20 miljoen dollar de kans krijgen zijn belachelijk regiedebuut Hellraiser IV (uiteindelijk een Alan Smithee-film) uit te gommen. Tot Tim Burton - die in drie jaar geen film meer gemaakt had - het script van Andrew Kevin Walker las en de teugels in handen nam. Wat een kleine onopvallende horrorfilm zou worden, werd door het halfgenie opgepompt tot een visueel meesterwerk. Meer geld kreeg Burton ook: driemaal meer als Yagher om precies te zijn. Die mocht zich vervolgens, in samenwerking met ILM, bezighouden met de effecten.

Van het originele verhaal van Irving blijft niet veel meer over. Het jaar is 1799 en we maken kennis met het buitenbeentje Ichabod Crane (Johnny Depp). Hij kijkt volop uit naar de nieuwe eeuw en probeert zijn werk als New Yorks agent objectief en wetenschappelijk uit te voeren op een manier die Dana Scully trots zou maken. De 'moderne' middelen die hij gebruikt, vallen echter niet in goede aarde bij de rechter Burgomaster (Christopher Lee). Om van hem verlost te zijn, stuurt die Crane naar Sleepy Hollow, een vreemd stadje dat vooral door ingeweken Nederlanders bevolkt wordt, en de laatste tijd geplaagd wordt door een schijnbaar onoverwinbare ruiter zonder hoofd. Die laat zijn zwaard duchtig in het rond slingeren en heeft bij Cranes aankomst als drie mensen onthoofd. Crane ontdekt al gauw dat de ruiter de onthoofde geest is van een op wraak beluste ridder. De vraag is alleen: wie heeft hem tot leven gewekt? Om daar een antwoord op te vinden, krijgt Crane onder andere de hulp van Katrina Van Tassel (Christina Ricci), de schone dochter van plaatselijk grootgrondbezitter Baltus Van Tassel.

Sleepy Hollow is vooral visueel een huzarenstukje. Tim Burton is een visualist met een bijzonder sterke persoonlijkheid en dat is in zijn films altijd goed te zien. Voor Sleepy Hollow koos hij voor een uitgekiende en bijzonder sfeerrijke fotografie, waarvoor hij de Hammer-films uit de jaren vijftig en zestig als voorbeeld nam. Soms heb je zelfs de indruk dat je naar een zwart-wit-prent aan het kijken bent. Het titelstadje werd letterlijk uit het niets opgetrokken in Lime Tree Valley, een stukje niemandsland even buiten Londen en lijkt nooit écht, maar alleen in de verbeelding te bestaan. Andere decors (meer dan vijftig) werden in elkaar getimmerd in de Londense Shepperton Studio's. Een verbluffend staaltje vakmanschap.

Maar plotgewijs loopt het hier en daar mank en dwaalt Burton verloren in zijn eigen fantasiewereld. Halfweg de film verliest hij de trappers en is het lange tijd niet duidelijk waar hij nu eigenlijk naartoe wil. Het lijkt er wel op alsof hij het niet aandurfde om in al die mooie (en peperdure) beelden de schaar te zetten. Vooral het einde wordt té lang gerokken en dat komt ook de spanning niet ten goede. Ondanks de hoofden die voortdurend in het rond vliegen, wordt het trouwens nooit echt griezelig. Sleepy Hollow is vooral móói om naar te kijken. Erg is dat niet: het is tenslotte film.