THE INSIDER

Tabak schaadt de gezondheid

Foto: Buena Vista
Het is weer een tijdje stil geweest rond Michael Mann, regisseur van The Insider. Nochtans was zijn vorig werk, Heat uit 1995, zowel op commercieel als filmkritisch vlak een mega-succes. Mann was inderdaad de man die de antipoden Al Pacino en Robert De Niro heeft weten te strikken voor éénzelfde project; een prestatie die op zich al een prijs verdient. Voor nog vroeger werk moeten we weeral terug naar 1992, toen Mann met The Last of the Mohicans het pad opende voor Daniel Day-Lewis. Geen veelfilmer dus, maar wel iemand die zorgvuldig zijn films tot in de kleinste details afwerkt. Zo ook The Insider.

Het verhaal is gebaseerd op het veelbesproken Vanity Fair artikel 'The Man who knew too much' uit 1995. Het mag surreëel lijken maar tot voor kort ontkende de tabaksindustrie een direct verband tussen haar producten en schadelijke effecten voor de gezondheid. Achter de schermen was men zich echter degelijk bewust van het bestaan van zo'n verband. Meer nog, men probeerde er zijn profijt uit te slaan door het verslavend effect van nicotine met chemische behandelingen verder te versterken. De man die dit alles aan het licht bracht was Dr. Jeffrey Wigand, vice-president R&D bij tabaksreus Brown & Williamson. Een insider dus.

De film benadert de 'bekentenis' van Dr. Wigand vanuit twee invalshoeken. Er is de persoonlijke strijd van de wetenschapper in gewetensnood, die eigenbelang tegen volksbelang moet afwegen. En er is de strijd van journalist Lowell Bergman, producer van het beruchte CBS-programma 60 Minutes, die zijn reputatie eer wil aandoen en als eerste met de biecht van Wigand wil uitpakken. De machtige tabaksindustrie zal echter met alle mogelijke middelen, legaal en illegaal, de uitzending van het schokkende interview met Wigand willen verhinderen. En het is juist dit element dat voor de nodige spanning en actie in de The Insider zorgt.

De afloop van de hele affaire is gekend. De zogenaamde 'zeven dwergen', de CEO's van Amerika's grootste tabaksbedrijven hebben het astrologisch bedrag van 246 miljard dollar (!) in allerlei tabaksgerelateerde gerechtszaken mogen ophoesten. Maar het succes van Bergman en Wigand is niet onverdeeld. Bergman en Wigand zijn respectievelijk hun baan en vrouw kwijt. Bovendien heeft de tabakslobby het zo kunnen regelen dat er geen verdere processen meer te verwachten zijn. Sigaretten brengen nu eenmaal veel geld in het laadje van vadertje staat.

Opnieuw kon Michael Mann met een indrukwekkende cast uitpakken. Heat betekende voor Al Pacino blijkbaar geen koude douche, want in Manns nieuwe film mag hij de rol van Lowell Bergman vertolken. Dr. Wigand krijgt gestalte door Russell Crowe, die voor zijn prestaties een oscarnominatie in de wacht sleepte. Hiernaast kreeg The Insider nog zes andere nominaties, waaronder die voor beste film, beste regie en beste script. Een beter kwaliteitslabel kunnen we ons moeilijk inbeelden.

Titel: The Insider
Genre: Docu-drama
Speelduur: 2u38
Regisseur: Michael Mann
Acteurs: Al Pacino, Russell Crowe, Christopher Plummer, Diane Venora