THE CIDER HOUSE RULES

Dertien jaar lang werkte schrijver John Irving aan het scenario voor The Cider House Rules. Hij begon eraan vlak na de publicatie van het boek, verteerde drie regisseurs en kwam uiteindelijk bij Lasse Hallström terecht, echtgenoot van Lena Olin en regisseur van het alom geprezen What's Eating Gilbert Grape. Misschien had Irving zich alle moeite beter kunnen besparen. Zijn Dickensiaanse manier van vertellen (Irvingesque, volgens sommigen), zijn onuitgegeven combinatie van humor, pathos en absurditeit; zijn mix van komedie, drama en tragedie - het is wellicht teveel gevraagd om het op het witte doek te laten werken. Misschien moet je Irving gewoon lézen en niet bekijken.

Het verhaal concentreert zich rond Homer Wells, een wees die onder de hoede van dokter Larch opgroeit in het weeshuis van St. Clouds, dat ook fungeert als (illegale) abortuskliniek. Larch leert Homer alles over geneeskunde, maar als hij zelf begint na te denken over leven en dood, kan hij de methodes van zijn mentor niet zonder meer aanvaarden. Als de kans zich voordoet om met het jonge koppel Wally en Candy naar Maine te trekken, besluit hij St. Clouds te verlaten. Hij belandt op een boerderij waar men appels plukt en wordt verliefd op Candy. Onder de appelplukkers bevindt zich ook meneer Rose en diens dochter Rose Rose. In dit gezelschap zal Homer moeten proberen zijn plaats te vinden en zal hij ontdekken dat de regels van het leven niet eenvoudig zijn.

The Cider House Rules is een film die boordevol zit met thema's die slechts vaag worden aangeraakt. Het tempo van de film is traag en rustig, maar toch heb je het gevoel dat alles op een drafje moet afgehandeld worden. De vroege gebeurtenissen in het weeshuis bijvoorbeeld zouden kunnen volstaan om een hele film te vullen. Het is dokter Larch die dan centraal staat, met zijn vaderlijke gevoelens voor Homer en zijn plan om hem tot zijn opvolger te maken. Maar dat blijkt allemaal slechts voorspel. Eens Homer het weeshuis verlaat, verdwijnt Larch op de achtergrond en treedt Homer in het voetlicht. Hij leert dat de keuzes die we maken en de regels die we willen volgen ons verdere leven kunnen beïnvloeden. Maar waar de film exact over gaat, blijft zoals gezegd eerder vaag. Het is eerder alles in één: een film over keuzes, over het noodlot, liefde, familie, abortus, het toeval, en de vrije wil. Het zijn de puzzelstukken van een puzzel die, althans op het scherm, nooit echt in elkaar worden geschoven. Het wakkert anderzijds wél de nieuwsgierigheid aan om de roman te lezen. Een bizarre marketingtruc.

John Irving bleek zelfs na dertien jaar schaven en slijpen niet tevreden over het eindresultaat. Wat wil je ook. Op twee uur tijd kun je niet kwijt wat je op 600 pagina's kunt vertellen. Ondanks zijn oppervlakkigheid, is The Cider House Rules een hele genietbare en mooie film om naar te kijken. Veel heeft te maken met de schitterende fotografie van Oliver Stapleton, die vooral Maine in heel zijn kleurenpalet over het witte doek uitsmeert. Ook de acteerprestaties scheren hoge toppen. Michael Caine (met Amerikaans accent) levert als dokter Larch één van zijn beste prestaties. Homer Wells wordt met heel veel gevoel voor underacting gespeelt door Tobey Maguire. Ook de zeven oscarnominaties en een opbrengst van 110 miljoen dollar nuanceren de ontgoocheling van fans en de kritische houding van Irving. Maar een half meesterwerk is geen heel. En een film geen boek.