BICENTENNIAL MAN

Misschien goed dat Isaac Asimov acht jaar geleden al aan een hartstilstand stierf, want de wetenschap dat Chris Columbus (van Home Alone en Mrs. Doubtfire) een verhaal van hem verfilmde, zou hem er wellicht terstond één doen krijgen. Vreemd is dat niet: met meer dan vijfhonderd boeken, een hele resem Hugo en Nebula Awards, een kast vol eredoctoraten en publicaties in alle categorieën van het Dewey Decimal Library systeem (op filosifie na) zou Asimov niet de persoon zijn om zich met goedkoop Hollywood-entertainment te vereenzelvigen. Hoewel hij eind jaren zeventig nog meewerkte aan Star Trek, ooit met Probe een eigen tv-serie had en bij leven en welzijn een vijftal van zijn boeken al verfilmd zag. Maar toch. Zijn The Positronic Man (dat hij samen met Robert Silverberg schreef) in één film gecombineerd met zijn korte verhaal Bicentennial Man, dat leek nu niet meteen Columbus-materiaal.

Zo dacht ook publiek en pers erover, want toen de film eind december van vorig jaar in de zalen kwam, moest die het doen met een opening van slechts acht miljoen dollar. De kassa's tikten uiteindelijk aan tot bijna zestig miljoen. Niet genoeg, als je weet dat Touchstone en Columbia een goeie honderd miljoen in de film pompten. Pech voor Robin Williams. Niet zo lang geleden nog een oscar gekregen voor Good Will Hunting, maar de lof voor The Fisher King, Dead Poets Society of Good Morning Vietnam (niet toevallig goed voor drie oscarnominatires) lijken al ver in het verleden te liggen. Niet helemaal terecht.

Bicentennial Man overspant in twee uur tijd maarliefst tweehonderd jaar. Het begint allemaal in de niet zo verre toekomst wanneer de familie Martin een soort robotbutler koopt, een NorthAm Robotics NDR-114 (Robin Williams). Richard Martin (Sam Neil) is opgezet met de nieuwe aanwinst, maar de andere leden van de familie hebben hun twijfels. Voor hen is en blijft een robot een robot. Tot ze ontdekken dat Andrew (zoals ze de NDR-114 zijn gaan noemen) menselijke trekken vertoont. Martin neemt de taak op zich om die verder te ontwikkelen. Hij wordt Andrews leraar en mentor en brengt hem op de hoogte van de menselijke manier van leven.

Langzaam maar zeker groeit er in Andrew het besef dat hij een eigen leven wil opbouwen. Hij verlaat de familie, bouwt een huisje bij de zee en trekt dan de wereld rond op zoek naar een soulmate. Heel de tijd blijft hij contact houden met Amanda, de dochter van Andrew. In San Francisco komt Andrew toevallig in contact met Rupert Burns, een hersteller van oude robots. Die wil Andrew helpen om een meer menselijke gedaante te krijgen. Het is slechts het begin van Andrews queeste naar zijn eigen ik en zijn erkenning als mens.

Een hele boterham dus, maar het beleg is licht verteerbaar. Vooral de eerste helft, waarin het accent op de humor ligt, hapt vlotjes weg. Maar dan gebeurt er iets vreemds: hoe meer menselijke trekken de robot begint aan te nemen, hoe langzamer en serieuzer de film wordt, tot het geheel uiteindelijk een beetje te zwaar op de maag gaat liggen. Andrews odyssee en zijn queeste naar zelferkenning wordt te lang uitgesponnen. Vreemd ook dat Robin Williams als robot méér overtuigd dan de Robin Williams in 't echt.

Technisch gezien is het met open mond naar de Asimov-getrouwe NDR-114 kijken: geweldig hoe subtiel je Robin Williams erin herkent. In onder andere de futuristische decors werd honderd miljoen dollar gepompt, maar verder dan wat vage achtergronden en vliegende auto's gaat regisseur Chris Columbus niet. Veel overtuigender is de oscargenomineerde make-up van onder meer Williams. Veel zoden aan de dijk brengt het allemaal echter niet. We kunnen ons niet van de indruk ontdoen dat dit met een betere regisseur ook een betere film was geworden. Want ergens in dit verhaal zit een groot hart. Wie naïef genoeg is zal het zien kloppen. Wie kritisch kijkt niet.