MAGNOLIA

Iemand nog iets van Quentin Tarantino gehoord de laatste tijd? Ze komen en gaan snel, de jonge, hippe regisseurs die de nieuwe wonderkinderen van de film heten te zijn. Tarantino maakte sinds Jackie Brown geen film meer en is nu al passé. Geen nood, want hier is Paul Thomas Anderson, een 28-jarig supertalent, dat eerder al van zich liet horen met Boogie Nights. Laten we hopen dat het met deze PT niet even snel bergaf gaat als met die QT. Want Magnolia, dat lijkt zijn Pulp Fiction te zijn. Een film waarvan je je afvraagt of het niet meteen het beste is wat de regisseur te bieden heeft.

Oorspronkelijk was het Andersons' bedoeling om als Boogie Nights-opvolger een kleine en intieme film te draaien, iets dat zeker in dertig dagen gedraaid zou kunnen worden. Maar terwijl hij aan Magnolia aan het schrijven was, deinde het verhaal uit tot een 200 pagina's tellend script, een opnameplanning die negentig dagen zou overspannen en een film die uiteindelijk drie uur en vier minuten lang zou worden: van een tussendoortje tot een ware tour de force. Magnolia zoomt gedurende vierentwintig uur in op San Fernando Valley, on a day full of rain with no clouds. Maarliefst negen verhalen lopen naast en door elkaar - verhalen van toeval, gemiste kansen, vergiffenis, schuld, het verleden, en zoveel meer.

In een waar postmodernistisch patchwork staan twaalf mensen centraal. Terwijl Frank Mackey, een soort van seksguru, vol overgave zijn seminarie 'Seduce and Destroy' geeft, sleept tv-veteraan Jimmy Gator zich naar de quiz 'What Do Kids Know?', die al dertig jaar lang loopt. Daarin is whiz kid Stanley Spector kandidaat, een jongen die alleen respect krijgt van zijn vader als hij wint. Dat herinnert ex-wonderkind Donnie Smith aan zijn eigen verleden, waaraan een einde kwam toen hij door de bliksem geraakt werd. Nu is hij een slecht verkoper en hopeloos verliefd op de bartender van het café waar hij zijn mislukt leven probeert te vergeten. Gator van zijn kant beseft dat hij aan zijn laatste quiz bezig is: hij heeft kanker en wil het goedmaken met zijn depri dochter Claudia, door een trauma verslaafd aan de cocaïne.

Aan de andere kant van de stad ligt rijke stinkerd Earl op sterven. Zijn vrouw, Linda, is er kapot van. In het begin was ze alleen maar voor het geld met hem getrouwd, maar nu hij nog maar enkele uren te leven heeft, begint ze écht van hem te houden. Alleen een hele lading pillen houdt haar voorlopig overeind. Twee figuren verbinden de verhaallijnen met elkaar, niet toevallig twee mensen met een hart dat te groot lijkt voor San Fernado Valley. Om te beginnen is er Phil, de verpleger van Earl. Hij gaat op zoek naar Earls zoon. Dat blijkt niemand minder dan seksguru Frank Mackey te zijn. En dan is er ook nog de doodgoede maar eenzame politieman Jim, die toevalligerwijze bij Claudia terechtkomt en halsoverkop verliefd op haar wordt.

Negen verhaallijnen, twaalf personages, dertig nevenrollen. Maar toch: één gemeenschappelijk lot. Alle personages uit Magnolia zijn met elkaar verbonden, want allemaal wankelen ze - psychisch of fysisch - op de afgrond van het leven. Allemaal zijn ze op één of andere manier ook op zoek naar liefde en verlossing. Jammer alleen dat het verleden een soms gitzwarte schaduw over de toekomst werpt. Toeval (of het noodlot) brengt deze eenzame zielen bij elkaar. Want dat niets een redelijke verklaring kan hebben, weten we al vanuit de proloog. En op het moment dat we dat dreigen te vergeten, wordt het ons onverbloemd duidelijk gemaakt door a divine intervention, een goddelijke ingreep. Wat dat is, valt op geen enkel moment door de toeschouwer te voorspellen. Maar het herinnert ons wel aan de hele opzet van deze film. Dat op een dag, als bij toeval, zo'n vreemde dingen gebeuren dat het wel lijkt alsof het kikkers regent.

Alleen al voor zijn ingenieuze structuur verdient Magnolia alle lof. Net als Tarantino speelt Anderson met tijd en beeld. Vaak schakelt hij van de ene verhaallijn naar de andere over, terwijl die zaken zich gerust parallel in de tijd kunnen afspelen. De short cuts worden met de vakkundigheid van een Robert Altman met elkaar verbonden. Vooral het eerste deel maakt enorme indruk, omdat het tempo enorm hoog ligt. Eens halfweg, duwt Anderson op het rempedaal en vertraagt hij de gebeurtenissen tot het bijna ongemakkelijk begint te worden. Zo traag zelfs, dat je je niet van de indruk kunt ontdoen dat Anderson de schaar niet kon vinden. Gelukkig schakelt hij naar het einde toe toch weer een versnelling hoger en sjeest hij plankgas op een bizarre ontknoping af.

Dat Magnolia groots opgezet is, zal wel niemand ontkennen. Af en toe neigt de hele stijl en vorm wel een beetje naar het megalomane en het ontbreekt Anderson zeker niet aan bescheidenheid of zelfvertrouwen. Gelukkig kan hij een beroep doen op een uitmuntende ensemble cast, waarvan negen spelers al eerder te zien waren in Boogie Nights, en vier zelfs ook al in Hard Eight. Een waar genot om ze allemaal aan het werk te zien. Maar Tom Cruise (als guru Frank Mackey), Philip Seymour Hoffman (als verpleger) en William H. Macey (als Donnie Smith) steken toch nog wat boven de rest uit. Hoffman, Moore en Cruise kregen er de nodige prijzen voor, al moest deze laatste tijdens de oscaruitreiking wel de duimen leggen voor Michael Caine. De Academy een beetje kennende is dat géén toeval.