Een beetje vreemd dat ze er zelfs zo lang over gedaan hebben, maar in 1939 flitste het de Franse regering door het hoofd dat hun land eigenlijk een eigen filmfestival moest hebben. Cannes werd, vooral omwille van zijn schitterend klimaat, als thuishaven uitgekozen en het festival kreeg een beetje zelfgenoegzaam de naam Le Festival International du Film mee, alsof alle andere festivals elders in de wereld niet bestonden. Al dat chauvinisme kreeg al meteen een uppercut die kon tellen: 't was oorlog en geen hond die in Frankrijk nog aan een filmfestival dacht. Hitler en Mussolini hadden het Festival van Venetië immers al genoeg voor hun propaganda misbruikt. Op 20 september 1946 ging het eerste festival dan toch van start, als één van de eerste grote na-oorlogse culturele manifestaties. Cannes maakte algauw naam en verwierf faam over de hele wereld.
Sinds 1946 is er elk jaar een festival geweest, de jaren 1948 en 1950, toen de financiering niet rondgeraakte, uitgezonderd. In 1951 verhuisde het festival van september naar mei. Oorspronkelijk was het zo dat elk land enkele films naar Cannes mocht sturen, maar sinds 1972 besliste de grote baas, Maurice Bessy, dat het festival voortaan zélf het programma zou samenstellen, een menu dat meestal heftig wankelt tussen kunst en kitsch, tussen artistiek talent en commercieel geldgewin. Vorig jaar nog werd het festival in twee kampen verdeeld toen Rosetta en L'Humanité de meeste Palmen wegkaapten. Dat twee lowbudgetprenten zoveel lof oogsten, stemde niet iedereen tevreden. Sommigen vreesden dat de grote Hollywoodsterren het volgende jaar wel eens verstek zouden kunnen laten gaan. Cannes doet nochtans zijn best om af en toe Amerika naar Frankrijk te halen, zoals twee jaar geleden, toen lelijkerd Godzilla in al zijn glorie vanop het Carlton Hotel op het circus Cannes neerkeek. Het budget dat de organisatie elk jaar mag spenderen, stijgt nog steeds. In 1998 was dat veertig miljoen Franse Frank.
Cannes is een festival als geen ander. Het schrijft zijn heel eigen geschiedenis. Want belangrijker dan wat er op het witte scherm te zien is, is wat er zich langs de dure villawijk, in de peperdure hotels, of tijdens de chique fuiven allemaal afspeelt. En zo leest de histoire van Cannes vooral als een opsomming van markante feiten. Overal staat wel te lezen hoe in de jaren vijftig Liz Taylor en Gina Lollobrigida bijna in zwijmel vielen toen ze ontdeken dat ze dezelfde cocktailjurk aanhadden. In datzelfde decennium liet de Franse Simone Sylva de wereld kennismaken met haar royale boezem, een stunt die wijlen La Ciccolina begin jaren negentig herhaalde. Cannes: da's wachten tot er iemand van de rode loper glijdt, de camera's in de aanslag houden op de trappen van Le Palais, en elke dag de uitpuilende kolommen lezen van het roddelnieuws.
Maar er wordt ook naar films gekeken. Het programma is dit jaar zelfs groter dan ooit. Bijna alle films die vertoond zullen worden zijn wereldpremières. Er zitten 23 films in competitie, 8 buiten competitie en 22 films in Un certain regard. De langspeelfilmjury wordt dit jaar voorgezeten door Luc Besson, die naast Kirstin Scott Thomas ook nog onder meer Jonathan Demme en Jeremy Irons als hulp heeft. Onze landgenoot Luc Dardenne mag, samen met onder andere Mira Sorvino, zetelen in de jury van de kortfilmcompetitie.
In de competitie gaat men op zoek naar de opvolger van Rosetta. Wordt het O Brother, Where Art Thou? van Joel Coen? Of misschien The Golden Bowl van James Ivory, Bread & Roses van Ken Loach of het langverwachte Dancer in the Dark van Lars von Trier? Kanshebbers als alle anderen, maar het zijn wel de bekendste namen uit het competitiegedeelte. Het abominabele Mission to Mars van grootmeester Brian De Palma zal buiten competitie vertoond (en wellicht op heelwat hoongelach onthaald) worden. Het is veel meer uitkijken naar Requiem for a Dream van wonderboy Darren Aronofsky, die de wereld met verstomming sloeg toen hij Pi afleverde. Ook Under Suspicion van Stephen Hopkins haalde Cannes. Het festival start dinsdag met Vatel van oudgediende Roland Joffé, de door Gilles Jacob gekozen openingsfilm. Stardom van Denys Arcand sluit het festival af.
Daarnaast lopen er in Cannes natuurlijk een hele rits nevenfestivalletjes. In de retrospectieve sectie Dreams of the Future zullen fans van de fantastiek verwend worden met enkele regelrechte klassiekers. Het zal uitkijken zijn naar Elisabeth Shue, die naar verluidt beelden zal meehebben van Paul Verhoevens The Hollow Man. Verder zal Philippe Noiret de Festival Trofee ontvangen, die hem beloont voor zijn hele carrière, en zal Sean Penn aanwezig zijn tijdens de vertoning van zijn film Indian Runner. Hommages zijn er voor Robert Bresson en Luis Benuel. De nieuwe zaal die tijdens het festival geopend zal worden, krijgt overigens zijn naam.
België heeft een (bescheiden) eer hoog te houden in Cannes. Dit jaar hebben we geen langspeelfilm in competitie, maar Thierry Knauff debuteert wel in Un certain regard met Wild Blue. Benoit Feroumont zit in de kortfilmcompetitie met Bzz, een computergeanimeerd verhaal over een burgermannetje dat er een vreemde hobby op nahoudt: het doodmeppen van vliegen. Duimen maar dat ook hij dit jaar met een prijs de kermis mag verlaten. Die is in Cannes nog open tot 22 mei. Voor alle aanwezigen hopelijk met veel goeie films. En goed weer.
Films in competitie:
* Songs from the Second Floor, Roy Andersson
* Eureka, Aoynama Shinji
* O Brother, Where Art Thou?, Joel Coen
* Kippur, Amos Gitai
* The Yards, James Gray
* Estorvo, Ruy Guerra
* Chunhyang, Im Kwon Taek
* The Golden Bowl, James Ivory
* Guizi Lai Le, Jiang Wen
* Fast Food Fast Women, Amos Kolleck
* Nurse Betty, Neil LaBute
* Bread & Roses, Ken Loach
* La Noce, Pavel Lounguine
* The Black Picture, Samira Makhmalbaf
* Gohatto, Nagisa Oshima
* Trolosa, Liv Ullmann
* Dancer in the Dark, Lars von Trier
* Untitled, Wong Kar Wai
* Yi Yi, Edward Yang
Films buiten competitie:
* Mission to Mars, Brian DePalma
* Under Suspicion, Stephen Hopkins
* Requiem for a Dream, Darren Aronofsky
* Crouching Tiger, Ang Lee
* A Conversation with Gregory Peck, Barbara Kopple
* Honest, Dave Stewart
* Cecil B. Demented, John Waters
* Avril, Otar Iosseliani
Un Certain Regard:
* Preferisco il rumore del mare, Mimmo Calopresti
* Capitaes de abril, Maria de Medeiros
* Famous, Griffin Dunne
* Oh! Soojung, Hong Sang-Soo
* Wild Blue, Thierry Knauff
* The King Is Alive, Kristian Levring
* Tierra del fuego, Miguel Littin
* Jacky, Brat Ljatifi en Fow Pyng Hu
* Asi es la vida, Arturo Ripstein
* Abschied, Jan Schotte
* Lista de espera, Juan Carlos Tabio
* Un dimanche inachevé, Yoichiro Takahashi
* La saison des hommes, Moufida Tlatli
* Woman on Top, Fina Torres
* Lost Killers, Dito Tsintsadze
* Eu tu eles, Andrucha Waddington
* Djomeh, Hassan Yektapanah