DOGMA

God, de grapjurk

Foto: Kinepolis
Godsdienst is een gevoelig onderwerp. Mensen slaan er elkaar de kop voor in. Om gelijk te krijgen worden er (op verdraagzame wijze natuurlijk) heilige oorlogen ontketend, menig brandstapel brandend gehouden en vooral veel verketterd. Fouten uit het verleden worden met de mantel der liefde bedekt, en nu en dan ook grootmoedig, maar wel 500 jaar te laat, toegegeven. Een kritische film draaien, al dan niet grappig bedoeld, is dan ook om problemen vragen. Martin Scorsese liep tegen een katholieke muur met zijn The Last Temptation of Christ, en ook Kevin Smith kreeg het met zijn Dogma sterk te verduren.

Na het grappige Clerks en Chasing Amy leek Kevin Smith voorbestemd om het te maken. Maar toen de katholieke liga de aard van zijn volgende film doorkreeg, begon men massaal Kevin Smith te verketteren. Lachen met de kerk is in het land waar vrije meningsuiting op een hoog voetstuk wordt geplaatst volledig uit den boze, om nog maar te zwijgen over kritiek uiten. Zonder de film gezien te hebben verweet men Smith een anti-christelijke houding. De gebroeders Weinstein kochten daarom hun film terug van Miramax, en gooieden hem terug op de filmmarkt. Lion's Gate durfde de uitdaging aan.

In Dogma willen twee gevallen engelen terug naar huis. Wanneer ze te weten komen dat er in New Jersey een kerk wordt ingewijd beseffen ze dat ze via een achterdeurtje in de katholieke leer hun zonden kunnen kwijtspelen, zodat ze hun verbanning door God kunnen ongedaan maken, en de hemelpoorten terug open zullen staan. Ze moeten enkel door de poort van de kerk wandelen om een volledige aflaat te krijgen. Ze beseffen echter niet dat dit ook meteen het einde van de wereld betekent. God's beslissing om hen te verbannen zou immers ongedaan gemaakt worden, en vermits er aan zijn oordeel niet kan getwijfeld worden zou hiermee ook de wereld ophouden te bestaan.

Om de twee gevallen engelen Loki (Matt Damon) en Bartleby (Ben Affleck) tegen te houden, roept de superengel en woordvoerder van God Metatron (Alan Rickman) de in een arbortuskliniek werkende Bathany (Linda Fiorentino) ter hulp. Zij moet de engelen tegenhouden, en krijgt daarvoor de hulp van een profeet en zijn vriend, en nog enkele hemelse figuren.

Kevin Smith, die niet alleen regisseerde, maar ook het scenario schreef en een stille rol voor zijn rekening neemt, kan de film echter niet in toom houden. Meer dan twee uur lang bestookt hij ons met een spervuur van grappen en kritiek op de kerk. En hoewel hij het vaak bij het rechte eind heeft, is het uiteindelijk helemaal niet grappig. En wanneer je slechts een klein percentage moppen in een glimlach kunt omtoveren zit je fout. Smith speelt met woorden, en in dat spervuur spaart hij de kerk niet, want niet zozeer het geloof moet eraan geloven, enkel het instituut Kerk dat met zijn haarkloverij mensen in de pas probeert te houden.

Soms lijkt Dogma niet meer dan een omhulsel om zijn betoog te kunnen houden. En heel het absurde gedoe begint dan na een tijdje ook tegen te steken. Ook de vele verwijzingen naar films worden na een tijdje vervelend. Matt Damon, Ben Affleck, Linda Fiorentino, Salma Hayek, Alan Rickman en Chris Rock kunnen de film niet redden. Damon is trouwens ronduit slecht.

Dogma is een leuke kritiek op de Kerk (en op godsdienst in het algemeen), maar jammer genoeg geen goede film.

Titel: Dogma
Genre: Komedie
Regisseur: Kevin Smith
Speelduur: 2u10
Acteurs: Matt Damon, Ben Affleck, Linda Fiorentino, Alan Rickman