Over Hans Zimmer valt heel veel te vertellen: zijn werk als popmuzikant wordt opgemerkt door regisseur Barry Levinson, die hem vraagt de muziek te componeren voor Rain Man. Het succes van die film maakt Hans Zimmer wereldbekend en zijn sound, synthesizerdreunen die aangedikt worden door synfonieorkestinstrumenten, wordt de standaard voor actiescores in de jaren negentig. Door het succes van films als Backdraft, Crimson Tide en The Rock wordt zijn muziek mainstream, en in het kielzog van zijn succes staan heel wat epigonen op die, vaak onder de leiding van Zimmer zelf, gaan componeren in de stijl van de 'Meester'. Zimmer richt een bedrijfje op, Media Ventures, dat muziek voor Hollywood aflevert, op maat gemaakt voor elk project, en dit niet langer op artistieke, maar op puur commerciële basis. Voor elk genre en elk budget heeft Media Ventures muziek, en momenteel leidt Zimmer een team van ruim honderd medewerkers (componisten, arrangeurs, orkestratoren, programmeurs, etc.) en slaagt hij erin één Hollywoodfilm op zeven van muziek te voorzien. Door zijn gestroomlijnde manier van werken is Media Ventures sneller en goedkoper dan een gewone componist; toen ook Steven Spielberg viel voor de plastic sound van het bedrijf, kreeg het zowaar nog een kwaliteitsmerk ook (hoewel Spielberg nog nooit een beroep heeft gedaan op Hans Zimmer voor films die hij zelf regisseerde).
In Amerika kreeg het publiek de afgelopen weken weer een aantal nieuwe Zimmerscores te verwerken. Na de Dreamsworks-animatiefilm Road to Eldorado, trad Zimmer in de voetsporen van Lalo Schifrin en Danny Elfman door de muziek te componeren voor de tweede Mission:Impossible film, een film en een score die door de kritiek werden neergesabeld. Met Gladiator is het enigszins anders: dit is een film met, hoe kan het ook anders, twee kampen, en de meningen over zowel de film als de muziek zijn nogal gelijkmatig verdeeld: van onbeluisterbare nonsens tot magistrale epische actiemuziek. De waarheid, zoals altijd, ligt ergens in het midden.
Gladiator wordt vaak - en niet geheel onverwacht - vergeleken met Ben Hur, en niet alleen als het om de film gaat, maar zo'n vergelijking is natuurlijk nonsens. Milkos Rosza, die de muziek componeerde voor Ben Hur, was niet alleen een heel ander componist dan Hans Zimmer, ook het canvas dat hij ter beschikking had was helemaal anders. De score die Rosza componeerde voor Ben Hur zou geheel ongeschikt zijn om dienst te doen als score van Gladiator, en zij die Zimmers gebruik van elektronische instrumenten als anachronistisch beschouwen , horen te weten dat ook de instrumenten van het symfonieorkest die Rosza gebruikte, in het oude Rome nog niet bestonden en even anachronistisch waren als synthesizers. Neen, wie wil oordelen in hoeverre de respectievelijke filmscores zich van hun taken kwijten, moet in de eerste plaats kijken hoe de muziek in de context van de films werkt. Wat dat betreft levert Hans Zimmer, zoals we dat van hem gewend zijn, degelijk (zij het ietwat ongeïnspireerd) vakwerk af. Hij neemt zelf voornamelijk de actiesequenties voor zijn rekening, en levert daarvoor muziek af waarin hij regelmatig refereert naar Mars uit Gustav Holsts The Planets en passages inlast uit eigen vorige scores, zoals The Peacemaker en Backdraft. Dat wil zeggen dat je ook hier weer een metaalachtige, percussiegerichte score kunt verwachten, die in vierkwartsmaat en met heel beperkte melodische middelen op weinig subtiele manier de actiescènes van de film begeleidt. Zimmer speelt hier met emoties; hij wordt een smid die van zijn publiek een aambeeld maakt en er gretig op los hamert. De elektronische klanken die hij al zijn leven lang gebruikt, maar de afgelopen jaren steeds meer op de achtergrond leek te schuiven, zijn hier opnieuw nadrukkelijk aanwezig. Het is muziek met een hoog testosterongehalte, die straalt van viriliteit. Is het grootse muziek? Neen, allerminst. Werkt het tijdens de film? Ja, perfect.
Voor de emotionele kant van de zaak huurde Hans Zimmer zangeres Lisa Gerrard in, die vooral bekend is van haar werk voor Dead Can Dance en haar medewerking aan de muziek van The Insider, waarvoor ze een Golden Globe in ontvangst mocht nemen. Hoewel ze al aan een aantal films meewerkte, is dit haar eerste grote actiefilm en haar muziek ademt eenzelfde drang naar exotisme uit als haar werk voor Dead Can Dance. Haar gezang functioneert op dezelfde etherische wijze als dat van Sissel in James Horners score voor Titanic. Haar feminine muziek contrasteert enorm met de ongeraffineerde baldadigheid van Zimmers muziek, maar omdat ze een beroep doet op gelijkaardige orkestraties als deze die Zimmer gebruikte voor The Thin Red Line, past het allemaal wonderwel bij elkaar.
Op cd werkt alles minder goed dan tijdens de film. Ontdaan van zijn beelden, klinkt de muziek van Zimmer algauw als overkill en klinkt Gerrards score nogal snel oversentimenteel. Het is ook geen mooie muziek of zo: van een meeslepend thema is geen sprake, van opbouw of structuur ook al niet. Het is gewoon hard en pompend als de film hard en pompend te keer gaat, en lieflijk en zacht als het er in de film lieflijk en zacht aan toe gaat (wat echter niet vaak is). Dat klinkt nogal rudimentair, maar zo simpel is het eigenlijk. Dit is muziek die bedoeld is om beelden te begeleiden en als luistermuziek weinig indruk maakt. De muziek van Zimmer is uitstekend om tegen 180 kilometer per uur 's nachts op snelwegen te gaan racen en Gerrards contributie zullen we wel nog als achtergrondmuziek over ontelbare landschappen in al even ontelbare tv- documentaires te horen krijgen, maar ontdaan van zijn functionaliteit levert de score van Gladiator vooral een weinig samenhangende en vooral weinig boeiende luisterervaring op.