THE ART OF STAR WARS

Een tip van de sluier

Foto: organisatie festival
The Phantom Menace mag dan nog voor de meeste Star Wars liefhebbers een teleurstelling van formaat geweest zijn, het universum dat George Lucas bedacht heeft, is en blijft een indrukwekkende plaats om te vertoeven. Geholpen door een legertje topartiesten wist Lucas samen met zijn effectenfabriek Industrial Light + Magic zijn verbeelding naar het witte doek te brengen. Voorheen moesten we het stellen met enkele boeken, een bibliotheek artikels en enkele documentaires, maar nu is het eindelijk ook voor ons, Europeanen, mogelijk om even oog in oog te staan met een stukje filmgeschiedenis. In Londen.

Niet Star Wars geïnteresseerden krijg je er waarschijnlijk met geen stok naartoe, maar niemand die zich ook maar enigszins kan inleven in de fantasiewereld van George Lucas, en een dosis filminteresse heeft, kan deze unieke kans om even een stukje Star Wars legende van dichtbij te bekijken aan zich laten voorbijgaan. Zo'n 200 originele objecten werden uit de archieven van LucasFilm gehaald en overgebracht naar het het Barbican Centre in Londen. Verspreid over de immense ruimte krijg je een glimps achter de schermen van dit succesvolle epos. Ditmaal staat niet de kassa in het middelpunt van de belangstelling, maar wel de kunstenaars die hun talenten aanwendden om een volledige wereld te scheppen.

Echte fans zullen met moeite uit de eerste twee tentoonstellingsruimtes te slaan zijn. Voor het eerst krijgen ze immer de kans om met eigen ogen de beroemde productietekeningen van Ralph McQuarrie te aanschouwen. Als ex-concept designer van Boeing werd hij in het begin van de jaren zeventig door Lucas ingezet om zijn verbeelding met overtuiging op papier te zetten, om zo de geldschieters te overtuigen. Iets wat trouwens maar met heel veel moeite lukte, maar dat is een ander verhaal. Misschien nog indrukwekkender zijn een aantal matte-paintings. Deze op glas geverfde achtergronden werden later door ILM gecombineerd met live-beelden om zo onmogelijk te bouwen sets of landschappen in beeld te brengen. Als je met je neus op enkele centimeters blijft staren naar de schilderijen vraag je je af hoe het in godsnaam mogelijk is dat de soms ruwe klonters verf zo overtuigend overkomen op het grote scherm. Het is verbijsterend hoe een bonte mengeling schijnbaar ruw op elkaar geverfde kleuren op pakweg één meter afstand fotorealistisch wordt.

Heel wat ontwerpen en storyboards (de film als stripverhaal op papier) zijn van de hand van Joe Johnston die later zelf de regiepet aantrok (The Rocketeer, Jumanji). Voor The Phantom Menace werd een beroep gedaan op een nieuwe generatie artiesten met Doug Chiang als grote bezieler.

De kroonjuwelen van de tentoonstelling zijn volgens ons toch de modellen van Industrial Light + Magic. Zowel de Millenium Falcon als de X-wing en Tie-Fighter ontbreken natuurlijk niet, maar ook de immens grote Super Star Destroyer werd overgevlogen. En opnieuw is het verbazingwekkend hoe de illusie op het grote scherm de realiteit overstijgt. Alleen al deze modellen kunnen de reis naar Londen verantwoorden. Ook van The Phantom Menace zijn modellen te bezichtigen, met als centraal object de levensgrote pod van Anakin. Maar het is vooral het model van de centrale tribune van de beruchte podrace die indruk maakt. Wie goed kijkt ziet ergens Bobba Fett op de trappen staan, tussen de duizenden gekleurde oorstokjes in.

In een kort intermezzo krijgen we via een koptelefoon van geluidsontwerper Ben Burtt te horen hoe hij het geluid van R2-D2, Darth VAder en de light sabre ontwierp. Ook componist John Williams komt even aan het woord vooraleer we in een hoekje ook Jar Jar Binks ontwaren...

Ook het kostuumarchief van LucasFilm werd geplunderd. Chewbacca is er samen met Han Solo te bewonderen, net als Bobba Fett, Darth Vader en enkele stormtroopers. De enige teleurstelling hier is het ontbreken van het beruchte bikini-kostuum van Princess Leia. We moeten het stellen met het meer zedig witte kostuum uit The Empire Strikes Back. Natalie Portman kon in The Phantom Menace nu niet bepaald uitpakken met haar acteertalent, maar ze zal zich ongetwijfeld geamuseerd hebben met de tientallen exotische kostuums. Kostuumontwerpster Trisha Biggar ontwierp met haar team van veertig mensen meer dan duizend kostuums waaronder de op meerdere culturen gebaseerde garderobe van Princess Amidala.

Het Star Wars universum is dik bevolkt met heel wat vreemde creaturen die door Lucas elk met een eigen geschiedenis worden bedacht. Het hoogtepunt hier is natuurlijk de pop van Yoda, oorspronkelijk door Stuart Freeborn gemodelleerd op Albert Einstein, gecombineerd met zijn eigen grappige karakteristieken.

Wanneer je zo ongeveer iets meer dan twee uur hebt rondgedwaald in wat Star Wars geschiedenis sta je natuurlijk niet erg verbaasd over de aanwezigheid van een winkeltje dat uitpuilt van alle mogelijke Star Wars spullen. Maar na eerst 10 pond neergeteld te hebben (6.50 voor kinderen) voor de tentoonstelling zelf is het niet evident meer om daar nog eens grote kapitalen achter te laten.

The Art of Star Wars is voor echte fans een absolute must, tenminste als je even een stukje illusie armer wilt worden door de kortstondige blik achter de schermen. Al kan je bij het verlaten van de tentoonstelling moeilijk begrijpen waarom Lucas er niet in geslaagd is om in die prachtige filmwereld een deftige prequel te maken.

Barbican Centre, Silk Street, Londen, EC2Y 8DS, tot 3 september. Tel. 0044-20.763.85.403, www.theartofstarwars.co.uk