ROUND-UP ZOMERFILMS

Summer moved on

Bomen kleuren stilaan bruin, de school is weer begonnen en op televisie waakt het oog van Big Brother over alles en iedereen. Geen vergissing mogelijk: summer moved on, we schipperen weer richting herfst. Voordat we volgende week uitkijken naar de nieuwe lichting najaarsfilms, vegen we de grote zomerblockbusters nog eens netjes bij elkaar. Want wat was dat nu eigenlijk voor een snertzomer?

Er zijn geen seizoenen meer. Niet wat het weer betreft en ook niet meer in de bioscoopzaal. Waren vroeger de maanden juli en augustus enkel goed voor eindeloze reruns en kleine releases, dan gooien sinds een paar jaar de grote productiemaatschappijen al een deel van hun grote blockbusters de zaal in. Dit jaar hadden ze geluk. Door de bijna onophoudelijke regen van de eerste vakantiemaand vluchtten meer mensen dan normaal van pure misère het cinemadonker in. Bioscoopuitbaters zetten spontaan hun volgende regendans in, want het geld bleef binnenstromen. Een beetje een vertekend beeld, want aan de andere kant van de wereld, in Amerika, was de zomer niet zo populair als die van vorig jaar, toen Austin Powers 2, Tarzan, The Blair Witch Project, The Sixth Sense en Star Wars de geldmagneten van dienst waren. Zó'n topzomer was het dit jaar dus niet. Mission: Impossible II bleek de enige film te zijn die ginds de grens van de 200 miljoen dollar kon kraken (214 miljoen). Verder bleven alleen Gladiator (184 miljoen) en The Perfect Storm (181 miljoen) mooi in het kielzog van Tom Cruise.

Voor wie afgelopen zomer met regelmaat zijn tent in de bioscoop opsloeg, werd één ding duidelijk: met het medium film hollen we alle schaamte voorbij. Niet alleen lijkt (semi-)porno weer helemaal te kunnen op het witte doek (herinner u de zomerse komkommercontroverse rond Baise-Moi), maar filmmakers lijken vooral geen enkel gevoel voor niveau meer te hebben. De leuze van de zomer was: hoe platter, hoe liever. Laat je personages poepen en scheten, boeren en kotsen, voeg daarbij een reeks moppen over borsten of achterwerken, scheld en passant nog wat minderheden uit en een avondje humor is gegarandeerd. Want ach, na een harde werkweek wil een mens toch wel eens ongestoord brullen en gieren van het lachen? Wie het wou, kon het met Me, Myself and Irene, Gun Shy, Big Momma's House en The Klumps: Nutty Professor II. Nauwelijks interessanter dan een avondje staren naar wat er allemaal gebeurt in het Big Brother-huis.

De zomer van 2000 moest de comeback worden van heel wat grote en vetbetaalde regisseurs. Ridley Scott stak de lont in het kruitvat met Gladiator, die wereldwijd zo'n 425 miljoen dollar opbracht. Hij wankelde tussen kunst en kitsch. Anderen vielen pardoes langs de verkeerde kant van de goede smaak naar beneden. Roland Emmerich bijvoorbeeld met zijn opgeklopt en navelstarend The Patriot. In Amerika goed voor 114 miljoen dollar, maar bij ons gleed zoveel pathos en heldenmoed niet bij iedereen in het juiste keelgat. Ook Wolfgang Petersen ging, letterlijk en figuurlijk, ten onder in en met The Perfect Storm. De film bleek in hetzelfde bedje ziek als bijvoorbeeld The Patriot: knappe scènes, geweldige actie, adembenemende effecten - maar vermoord door gebrek aan goed verhaal. Een les die ze daar in Dollarwood wel nooit zullen leren.

Maar het is makkelijk zagen en klagen. Goed nieuws kwam er uit de stal van Bryan Singer, echt wel een man met talent. Hij bewees met zijn sterke comic-verfilming X-Men dat je zelfs in een populair genre wat niveau kan steken. Zijn superhelden kwamen los van het scherm en waren vervuld van hart en verstand. Populair zonder vulgair te zijn, amusant zonder ambetant. Moet kunnen. Dat liet ook John Woo merken, de Aziatische actievirtuoos die gevechtscènes in elkaar puzzelt als hoogstaand ballet. Mission: Impossible 2 werd de bestlopende zomerfilm (een half miljard dollar over de hele wereld) én kreeg de nodige lof toegezwaaid van de pers. Idem voor Final Destination: klasse ondanks commercie. Zo hoort het. Andere films hadden dat zo niet begrepen. John Travolta zal nog altijd wel in cognito over straat lopen na zijn afgang met Battlefield Earth. En wat voor onzin bracht Dominic Sena ons eigenlijk met Gone in 60 Seconds? Snelle meiden en mooie auto's (of andersom), maar dan ook niets méér dan dát.

Is het een vorm van filmmoeheid die langzaam door de aderen sluipt? Of was de blockbusterzomer van 2000 écht zo mager? De waarheid zal wel ergens in het midden liggen. Hoe dan ook, wie houdt van film, kijkt ook nu weer uit naar wat er in het najaar uit de bomen zal vallen: onder meer Hollow Man, Space Cowboys, Pokémon, Scary Movie, Shaft en Chicken Run. Volgende week bekijken we ze in onze vooruitblik op de herfstfilms. Met als motto: hoop doet leven.